Tracks - Gebruikersbijdragen [nl]

TRACKS-dag: de kunst van het weggooien en bijhouden (29/10/2026)

2026-07-03T14:57:39Z

Bart Magnus:

[[Bestand:20260317 Workshop Waardebepaling Trashday.jpeg|miniatuur|[https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.nl CC BY 4.0] - meemoo]]
Weggooien of bijhouden? Het is als kunstenaar of medewerker van een kunstenorganisatie niet altijd evident om te bepalen wat er in je archief thuishoort. Op '''29 oktober 2026''' organiseren de TRACKS-partners daarom een '''workshop waardebepaling'''. Aansluitend helpen we orde te scheppen in je digitale documenten tijdens een '''workshop digitaal opruimen'''. Inschrijven doe je via [https://meemoo.be/nl/vormingen-en-events/tracks-dag-de-kunst-van-het-bijhouden-en-weggooien-1 deze link].'''

==Voor wie?==

Actief in het kunstenerfgoedveld? Op '''29 oktober''' helpen de TRACKS-partners je in 2 workshops op weg bij de zorg voor je archief en collectie. Kies er eentje uit, of volg gerust de hele dag mee.

==Wat gaan we doen?==

*'''9.30 u: welkom'''

*'''10 - 12.15 u: workshop waardebepaling'''

Welke zaken verdienen een plekje in je archief? We krijgen er veel vragen over, en het antwoord is niet altijd zwart-wit. Tijdens deze interactieve workshop breng je zelf iets mee waarover je twijfelt: bijhouden of niet? Samen zoeken we naar concrete oplossingen.

*'''12.15 - 13.15 u: lunch'''

*'''13.15 - 16 u: workshop digitaal opruimen'''

Vind je niet altijd vlot bestanden terug in je digitale mappenstructuur? Kunnen de bestandsnamen binnen jouw organisatie beter? Bewaren jij en je collega's nog veel zaken op laptops, zonder back-up? Dan is het tijd voor een digitale opruimdag. Tijdens deze workshop lichten we kort de basics voor een duurzaam en geordend digitaal archief toe. Nadien bepalen we samen wat de prioriteiten voor jouw organisatie zijn en kan je zelf aan de slag in je digitaal archief. Neem bij voorkeur een collega mee!

==Praktisch==

Deze TRACKS-dag vindt plaats op 29 oktober bij AMVB (Arduinkaai 28, 1000 Brussel). De workshops zijn gratis, je kiest zelf of je er eentje of allebei meepikt. '''Schrijf je tot en met 25 oktober 2026 in via [https://meemoo.be/nl/vormingen-en-events/tracks-dag-de-kunst-van-het-bijhouden-en-weggooien-1 deze pagina].'''

De workshop digitaal opruimen vlot het best met twee: bij voorkeur breng je een collega mee om je digitaal archief onder handen te nemen.

==Kom voorbereid!==

Voor de ''workshop waardebepaling'' breng je iets mee - dat kan een analoog of digitaal stuk zijn - waarvan je niet goed weet of het in je archief thuishoort.

Tijdens de ''workshop digitaal opruimen'' zal je aan je digitaal archief werken. Breng zeker een '''laptop of tablet''' mee om aan je centrale mappenstructuur te kunnen sleutelen, en maak op voorhand een goede back-up. We vragen je ook om voorafgaand de tool 'opruimdag' door te nemen op de TRACKS-website. Op basis van deze informatie selecteer je '''3 prioriteiten''' voor jouw organisatie. Breng deze zeker mee naar de workshop.

Vragen of meer info nodig? [https://www.projecttracks.be/contact Laat het ons weten!]

[[Categorie:Nieuws]]

TRACKS-dag: de kunst van het weggooien en bijhouden (29/10/2026)

2026-07-03T14:57:01Z

Bart Magnus:

[[Bestand:20260317 Workshop Waardebepaling Trashday.jpeg|miniatuur|[https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.nl CC BY 4.0] - meemoo]]
Weggooien of bijhouden? Het is als kunstenaar of medewerker van een kunstenorganisatie niet altijd evident om te bepalen wat er in je archief thuishoort. Op '''29 oktober 2026''' organiseren de TRACKS-partners daarom een '''workshop waardebepaling'''. Aansluitend helpen we orde te scheppen in je digitale documenten tijdens een '''workshop digitaal opruimen'''. Inschrijven doe je via [ deze link].'''

==Voor wie?==

Actief in het kunstenerfgoedveld? Op '''29 oktober''' helpen de TRACKS-partners je in 2 workshops op weg bij de zorg voor je archief en collectie. Kies er eentje uit, of volg gerust de hele dag mee.

==Wat gaan we doen?==

*'''9.30 u: welkom'''

*'''10 - 12.15 u: workshop waardebepaling'''

Welke zaken verdienen een plekje in je archief? We krijgen er veel vragen over, en het antwoord is niet altijd zwart-wit. Tijdens deze interactieve workshop breng je zelf iets mee waarover je twijfelt: bijhouden of niet? Samen zoeken we naar concrete oplossingen.

*'''12.15 - 13.15 u: lunch'''

*'''13.15 - 16 u: workshop digitaal opruimen'''

Vind je niet altijd vlot bestanden terug in je digitale mappenstructuur? Kunnen de bestandsnamen binnen jouw organisatie beter? Bewaren jij en je collega's nog veel zaken op laptops, zonder back-up? Dan is het tijd voor een digitale opruimdag. Tijdens deze workshop lichten we kort de basics voor een duurzaam en geordend digitaal archief toe. Nadien bepalen we samen wat de prioriteiten voor jouw organisatie zijn en kan je zelf aan de slag in je digitaal archief. Neem bij voorkeur een collega mee!

==Praktisch==

Deze TRACKS-dag vindt plaats op 29 oktober bij AMVB (Arduinkaai 28, 1000 Brussel). De workshops zijn gratis, je kiest zelf of je er eentje of allebei meepikt. '''Schrijf je tot en met 25 oktober 2026 in via [https://meemoo.be/nl/vormingen-en-events/tracks-dag-de-kunst-van-het-bijhouden-en-weggooien-1 deze pagina].'''

De workshop digitaal opruimen vlot het best met twee: bij voorkeur breng je een collega mee om je digitaal archief onder handen te nemen.

==Kom voorbereid!==

Voor de ''workshop waardebepaling'' breng je iets mee - dat kan een analoog of digitaal stuk zijn - waarvan je niet goed weet of het in je archief thuishoort.

Tijdens de ''workshop digitaal opruimen'' zal je aan je digitaal archief werken. Breng zeker een '''laptop of tablet''' mee om aan je centrale mappenstructuur te kunnen sleutelen, en maak op voorhand een goede back-up. We vragen je ook om voorafgaand de tool 'opruimdag' door te nemen op de TRACKS-website. Op basis van deze informatie selecteer je '''3 prioriteiten''' voor jouw organisatie. Breng deze zeker mee naar de workshop.

Vragen of meer info nodig? [https://www.projecttracks.be/contact Laat het ons weten!]

[[Categorie:Nieuws]]

Welke rechten kunnen op archiefstukken rusten?

2026-06-30T12:45:14Z

Bart Magnus: /* Aanvullingen */

In een artistiek creatieproces ontstaat doorgaans auteursrechtelijke bescherming op wat gecreëerd wordt. Het materiaal dat als archief wordt bijgehouden kan bijgevolg ook auteursrechtelijk beschermd zijn. Het is immers een neerslag van dat creatieve, artistieke proces. Als iemand dat materiaal (nu of later) wil tonen of hergebruiken, is het dus belangrijk om te weten wanneer welke rechten ontstaan en wie de rechthebbenden zijn. Het beste moment om dit goed te documenteren is het moment waarop het archief ontstaat. Dan kunnen immers het vlotste duidelijke afspraken worden gemaakt.

[[Bestand:P1810156 VIAA.jpg|miniatuur|(c) Huis Van Alijn]]
De tool [[Soorten rechten]] biedt een overzicht van welke rechten allemaal kunnen spelen in het archief van een kunstenaar of kunstenorganisatie. Deze tool vertrekt van verschillende soorten documenten die kunnen ontstaan en geeft aan wanneer bepaalde aandacht voor auteursrechten wenselijk is. Ter ondersteuning is ook een overzicht in tabelvorm.
[[Bestand:20260626_Welke_Rechten_In_Archiefmateriaal_Overzicht.pdf|links|miniatuur]]

Voor alle documenten in je archief of collectie waar rechten op rusten stelt zich de vraag hoe je die rechten documenteert. Je documentatie is namelijk de sleutel tot kennis over rechtenstatus en rechthebbenden wanneer een vraag naar (intern of extern) hergebruik zich stelt. Grosso modo zijn er twee manieren: ofwel in/op/bij het document zelf, ofwel in een centraal overzichtsdocument. Sommige fysieke archiefstukken (bv. een partituur, een fotoafdruk, ...) kunnen een duidelijk opschrift hebben. Bij andere materialen (bv. een audiovisuele opname of een decorstuk) is dat minder vanzelfsprekend. Een goede documentatie is dus van belang. Dat kan aan de hand van een overzichtsdocument, dat je bv. kan maken per artistieke productie en in de mappenstructuur bij die productie kan bewaren. Soms worden bij creatie van nieuw materiaal (bv. composities, opnames voor radio of televisie, ...) vermogensrechten of naburige rechten contractueel overgedragen aan een opdrachtgever of een producent. Documenteer elke rechtenoverdracht nauwkeurig in je mappenstructuur door er contracten en e-mails met bewijswaarde op te slaan.

== Partituren ==

=== Nieuw gecreëerde partituur ===
{| class="wikitable"
|+
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|componist, arrangeur, tekstschrijver
|}
[[Bestand:Music Sheet, Mozart's Alla Turca.jpg|miniatuur|Schiller12, [https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 CC BY-SA 4.0], via Wikimedia Commons]]
'''Mogelijke reeds bestaande rechten''': Indien de nieuwe partituur gebruik maakt van reeds bestaande tekst, kan deze tekst nog auteursrechtelijk beschermd zijn. Indien de nieuwe partituur een bewerking is van een reeds bestaande partituur, kan de oorspronkelijke partituur nog auteursrechtelijk beschermd zijn. Indien componisten, arrangeurs of tekstschrijvers hun vermogensrechten hebben overgedragen aan de uitgever van de partituur, kan de uitoefening van het auteursrecht ook bij de producent van een partituur liggen.

=== Aangekochte partituur ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De partituur is een neerslag van het originele creatieve werk van componisten, arrangeurs en tekstschrijvers. Hun werk is tot 70 jaar na hun overlijden auteursrechtelijk beschermd. De bescherming op de partituur als geheel vervalt dus pas op het moment dat de langstlevende rechthebbende meer dan 70 jaar is overleden. Indien componisten, arrangeurs of tekstschrijvers hun vermogensrechten hebben overgedragen aan de uitgever van de partituur, kan de uitoefening van het auteursrecht ook bij de producent van een partituur liggen.

'''Opmerking:''' Zowel bij nieuw gecreëerde als bestaande partituren kunnen extra aantekeningen op partituren relevant zijn vanuit archiefoogpunt.

== Muziekopnames ==

=== Opname van nieuwe gecreëerde muziek voor een productie ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|componist, arrangeur, tekstschrijver
|-
|naburig recht
|uitvoerders: zangers, muzikanten
|}

=== Bestaande muziekopname gebruikt in een productie ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De gebruikte opname kan nog zowel door het auteursrecht (componist, arrangeur, tekstschrijver) als door naburige rechten (uitvoerders, producent) beschermd zijn en mag in dat geval niet zonder toestemming en licentieovereenkomst in een productie gebruikt worden of in een archiefcontext publiek gemaakt worden.

=== Audiocaptatie van concert ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' naburige rechten van uitvoerders zoals zangers en muzikanten. Indien het gaat om een captatie door een radio-omroep of een andere producent heeft ook die producent een naburige recht. Dit duurt tot 50 jaar na opname en indien publiek bekendgemaakt tot 70 jaar na de eerste publieke bekendmaking.

=== Uitgebrachte concert- of studio-opname ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|naburig recht
|uitvoerders (zangers, muzikanten) en producent (bv. platenlabel)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De uitgevoerde muziek kan nog beschermd zijn door het auteursrecht (componist, arrangeur, tekstschrijver). Zowel voor een publieke uitvoering als voor het verspreiden van een opname van die uitvoering zijn aparte toestemmingen nodig.

== Beeldende kunst ==
Het originele, creatieve, scheppende werk van een beeldend kunstenaar is auteursrechtelijk beschermd. Dat geldt ook voor voorbereidend werk zoals tekeningen, schetsen, ... Ook foto's van kunstwerken kunnen auteursrechtelijk beschermd zijn. Wanneer een foto op de achtergrond een kunstwerk bevat maar het kunstwerk duidelijk niet het hoofdonderwerp van de foto is, wordt de rechtenstatus van het kunstwerk in beeld niet als relevant beschouwd voor de rechtenstatus voor de foto. Die kan uiteraard wel beschermd zijn door auteursrecht van de fotograaf.

=== Beeldend kunstwerk ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|beeldend kunstenaar
|}
[[Bestand:Afbraak van de Waterhalle in Brugge, circa 1787 - circa 1789, Groeningemuseum, 0040668000.jpg|miniatuur|Afbraak van de Waterhalle in Brugge, circa 1787 - circa 1789, Groeningemuseum, publiek domein.]]

=== Foto van beeldend kunstwerk (2D) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde kunstwerk nog auteursrechtelijk beschermd is, werkt die bescherming ook door wanneer het kunstwerk wordt gefotografeerd. Op een getrouwe fotografische reproductie van een 2D-kunstwerk kan een fotograaf geen nieuw auteursrecht claimen.
[[Bestand:Anoniem, heiligenbeeld Sint-Gerardus van Brogne, tweede helft 15de eeuw, hout - anoniem - Het Stadsmus - 1.jpg|miniatuur|Anoniem, heiligenbeeld Sint-Gerardus van Brogne, tweede helft 15de eeuw, hout - anoniem - Het Stadsmus. Foto: Cedric Verhelst, CC0.]]

=== Foto van beeldend kunstwerk (3D) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf (indien voldoende origineel/creatief)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde kunstwerk nog auteursrechtelijk beschermd is, werkt die bescherming ook door wanneer het kunstwerk wordt gefotografeerd.

'''Opmerking:''' Wanneer een werk door meerdere kunstenaars samen is gemaakt, zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende kunstenaar.

== Scenografie ==
Het auteursrecht is een intellectueel eigendomsrecht. Het beschermt dus de artistieke schepping, niet de uitvoering ervan. In het domein van de scenografie is dat een belangrijk onderscheid. Zo zal de uitvoering van decors, kostuums, maskers, poppen, ... niet in aanmerking komen voor auteursrechtelijke bescherming, maar het ontwerp ervan wel.

=== Kostuums, decorstukken, poppen, maskers en figuren ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper(s)
|}
[[Bestand:Twee kostuumstudies, RP-T-1964-114.jpg|miniatuur]]

=== Schetsen van kostuum- en decorontwerp ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|kostuum-/decorontwerper die schets maakte
|}

=== Lichtplannen ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
Tenzij kan worden aangetoond dat een lichtontwerp een originele artistieke creatie is, bevat een lichtplan doorgaans te weinig creativiteit en originaliteit in zich om voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking te komen.

=== Maquettes (i.f.v. decor of architectuur) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper(s)
|}
'''Opmerking:''' Wanneer een werk door meerdere kunstenaars samen is gemaakt, zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende kunstenaar.

== Architectuur ==
Zie ook hierboven (maquettes)

=== Architectuurplan ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|architect of architectenbureau
|}

=== Foto van een gebouw ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde gebouw nog auteursrechtelijk beschermd is (omdat de architect nog geen 70 jaar is overleden), werkt die bescherming ook door wanneer het gebouw wordt gefotografeerd.

'''Opmerking:''' De auteursrechtelijke uitzondering van de panoramavrijheid staat wel toe dat auteursrechtelijk beschermde werken die permanent zichtbaar zijn vanaf de publieke ruimte zonder toestemming gefotografeerd mogen worden zolang het gebruik van de foto's de normale economische exploitatie van het onderliggende werk niet in het gedrang brengt. Een foto maken van de gevel van een gebouw vanaf de openbare weg is dus toegestaan zonder toestemming van de architect.

== Theaterteksten ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|tekstschrijver(s)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien de theatertekst een bewerking of vertaling is van een reeds bestaande tekst, rust er mogelijk nog auteursrechtelijke bescherming op de originele tekst.

'''Opmerking:''' Wanneer een tekst door meerdere auteurs samen is gemaakt zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende auteur.

== Dansnotatie ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|choreograaf
|}
[[Bestand:Zorn Cachucha.jpg|miniatuur|Voorbeeld van 19e-eeuwse dansnotatie]]
'''Opmerking:''' Dit scenario gaat er van uit dat de choreograaf die de choreografie bedenkt ook diegene is die instaat voor de dansnotatie.

== Notities doorheen het artistieke creatieproces ==
Heel wat dramaturgen, acteurs, regisseurs, ... werken met notitieboekjes of -schriftjes waarin ze het artistieke werkproces documenteren. Dit kan uiteraard ook een digitale vorm aannemen.
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|auteur van de notities
|}
[[Bestand:Performande de Paul Maheke lors du Kunstenfestivaldesarts, 2018.png|miniatuur|Paul Maheke op het Kunstenfestivaldesarts, 2018. Foto: Juliana Samato, [https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 CC BY-SA 4.0], via Wikimedia Commons.]]

== Foto's van concerten, podiumproducties en repetities ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf
|-
|recht op afbeelding
|geportretteerde(n)
|}
'''Opmerking:''' Bij publieke opvoeringen valt het recht op afbeelding van afgebeelde artiesten onder impliciete toestemming. Bij repetities is dat niet het geval.

== Audiovisuele captaties en trailers van concerten, podiumproducties en repetities ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|videast
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op uitgevoerde tekst, muziek, choreografie en/of op getoonde video/film + naburig recht van uitvoerders (zangers, acteurs, dansers, muzikanten). Indien het gaat om een captatie door een televisieomroep of een andere audiovisuele producent heeft ook die producent een naburige recht. Dit duurt tot 50 jaar na opname en indien publiek bekendgemaakt tot 50 jaar na de eerste publieke bekendmaking.

'''Opmerking:''' Er ontstaat enkel auteursrecht voor de videast indien er sprake is van creatieve keuzes (bv. door montage van verschillende camerastandpunten). Eéncameracaptaties genereren dus geen nieuwe auteursrechtelijke bescherming.

== Communicatiemateriaal ==

=== Communicatieteksten en persberichten ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|interne medewerker
|}
[[Bestand:Archive-ugent-be-B243A86A-0A85-11E3-81F7-7CEB97481370 DS-2.jpg|miniatuur]]

=== Promotionele flyers/affiches ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper flyer/affiche (indien voldoende origineel/creatief)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op eventuele reeds bestaande visuele elementen die in een affiche gebruikt worden (bv. foto, tekening, ...)

=== Programmaboekjes ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|tekstschrijvers, vertalers, makers van visuele elementen, fotografen
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op eventuele vooraf bestaande elementen die in programmaboekje worden overgenomen (teksten, foto's, ...)

'''Opmerking:''' Werknemers kunnen hun vermogensrechten overdragen aan de werkgever via een clausule in de arbeidsovereenkomst. Dit biedt de organisatie meer vrijheid en juridische zekerheid om het auteursrechtelijk materiaal blijvend te gebruiken.

== Persmappen ==
Heel wat kunstenorganisaties en kunstenaars verzamelen persartikels die over hen en hun werk zijn verschenen. Het is strikt genomen geen archiefmateriaal, maar zegt wel iets over de receptie van het artistieke werk.
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De auteurs van persartikels hebben auteursrecht op hun artikels. Soms is hun vermogensrecht overgedragen aan de uitgever van de publicatie. De auteursrechtelijke bescherming geldt tot 70 jaar na het overlijden van de auteur. Dit verhindert op zich niet dat kunstenaars en kunstenorganisaties persartikels verzamelen en analoog of digitaal bijhouden. Om dit materiaal publiek te maken is wel toestemming nodig.

== Ontwerp van website en huisstijl ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|webdesigner(s), huisstijlontwerper(s)
|}
'''Opmerking:''' Auteursrechtelijke bescherming treedt enkel op voor zover er sprake is van voldoende originaliteit/creativiteit. De betrokken personen kunnen hun vermogensrechten hebben overgedragen aan hun werkgever.

== Nieuwe software in functie van artistieke productie ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|softwareontwikkelaar(s) (intern of extern)
|}
'''Opmerking:''' Wanneer iemand nieuwe software schrijft voor een artistieke productie, is die software op zich ook auteursrechtelijk beschermd. Een contractuele overdracht van vermogensrechten is mogelijk. Met werknemers kan dit eventueel via een clausule in de arbeidsovereenkomst. Met externe softwareontwikkelaars dient dit expliciet te worden opgenomen in de overeenkomst waarop de opdracht betrekking heeft.

== Aanvullingen ==
Heb je suggesties voor aanvullingen op deze lijst of extra vragen naar aanleiding van deze tool? Contacteer ons dan via het [https://www.projecttracks.be/contact contactformulier].

[[Categorie:7. Rechten]]

Welke rechten kunnen op archiefstukken rusten?

2026-06-30T12:44:56Z

Bart Magnus:

In een artistiek creatieproces ontstaat doorgaans auteursrechtelijke bescherming op wat gecreëerd wordt. Het materiaal dat als archief wordt bijgehouden kan bijgevolg ook auteursrechtelijk beschermd zijn. Het is immers een neerslag van dat creatieve, artistieke proces. Als iemand dat materiaal (nu of later) wil tonen of hergebruiken, is het dus belangrijk om te weten wanneer welke rechten ontstaan en wie de rechthebbenden zijn. Het beste moment om dit goed te documenteren is het moment waarop het archief ontstaat. Dan kunnen immers het vlotste duidelijke afspraken worden gemaakt.

[[Bestand:P1810156 VIAA.jpg|miniatuur|(c) Huis Van Alijn]]
De tool [[Soorten rechten]] biedt een overzicht van welke rechten allemaal kunnen spelen in het archief van een kunstenaar of kunstenorganisatie. Deze tool vertrekt van verschillende soorten documenten die kunnen ontstaan en geeft aan wanneer bepaalde aandacht voor auteursrechten wenselijk is. Ter ondersteuning is ook een overzicht in tabelvorm.
[[Bestand:20260626_Welke_Rechten_In_Archiefmateriaal_Overzicht.pdf|links|miniatuur]]

Voor alle documenten in je archief of collectie waar rechten op rusten stelt zich de vraag hoe je die rechten documenteert. Je documentatie is namelijk de sleutel tot kennis over rechtenstatus en rechthebbenden wanneer een vraag naar (intern of extern) hergebruik zich stelt. Grosso modo zijn er twee manieren: ofwel in/op/bij het document zelf, ofwel in een centraal overzichtsdocument. Sommige fysieke archiefstukken (bv. een partituur, een fotoafdruk, ...) kunnen een duidelijk opschrift hebben. Bij andere materialen (bv. een audiovisuele opname of een decorstuk) is dat minder vanzelfsprekend. Een goede documentatie is dus van belang. Dat kan aan de hand van een overzichtsdocument, dat je bv. kan maken per artistieke productie en in de mappenstructuur bij die productie kan bewaren. Soms worden bij creatie van nieuw materiaal (bv. composities, opnames voor radio of televisie, ...) vermogensrechten of naburige rechten contractueel overgedragen aan een opdrachtgever of een producent. Documenteer elke rechtenoverdracht nauwkeurig in je mappenstructuur door er contracten en e-mails met bewijswaarde op te slaan.

== Partituren ==

=== Nieuw gecreëerde partituur ===
{| class="wikitable"
|+
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|componist, arrangeur, tekstschrijver
|}
[[Bestand:Music Sheet, Mozart's Alla Turca.jpg|miniatuur|Schiller12, [https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 CC BY-SA 4.0], via Wikimedia Commons]]
'''Mogelijke reeds bestaande rechten''': Indien de nieuwe partituur gebruik maakt van reeds bestaande tekst, kan deze tekst nog auteursrechtelijk beschermd zijn. Indien de nieuwe partituur een bewerking is van een reeds bestaande partituur, kan de oorspronkelijke partituur nog auteursrechtelijk beschermd zijn. Indien componisten, arrangeurs of tekstschrijvers hun vermogensrechten hebben overgedragen aan de uitgever van de partituur, kan de uitoefening van het auteursrecht ook bij de producent van een partituur liggen.

=== Aangekochte partituur ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De partituur is een neerslag van het originele creatieve werk van componisten, arrangeurs en tekstschrijvers. Hun werk is tot 70 jaar na hun overlijden auteursrechtelijk beschermd. De bescherming op de partituur als geheel vervalt dus pas op het moment dat de langstlevende rechthebbende meer dan 70 jaar is overleden. Indien componisten, arrangeurs of tekstschrijvers hun vermogensrechten hebben overgedragen aan de uitgever van de partituur, kan de uitoefening van het auteursrecht ook bij de producent van een partituur liggen.

'''Opmerking:''' Zowel bij nieuw gecreëerde als bestaande partituren kunnen extra aantekeningen op partituren relevant zijn vanuit archiefoogpunt.

== Muziekopnames ==

=== Opname van nieuwe gecreëerde muziek voor een productie ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|componist, arrangeur, tekstschrijver
|-
|naburig recht
|uitvoerders: zangers, muzikanten
|}

=== Bestaande muziekopname gebruikt in een productie ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De gebruikte opname kan nog zowel door het auteursrecht (componist, arrangeur, tekstschrijver) als door naburige rechten (uitvoerders, producent) beschermd zijn en mag in dat geval niet zonder toestemming en licentieovereenkomst in een productie gebruikt worden of in een archiefcontext publiek gemaakt worden.

=== Audiocaptatie van concert ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' naburige rechten van uitvoerders zoals zangers en muzikanten. Indien het gaat om een captatie door een radio-omroep of een andere producent heeft ook die producent een naburige recht. Dit duurt tot 50 jaar na opname en indien publiek bekendgemaakt tot 70 jaar na de eerste publieke bekendmaking.

=== Uitgebrachte concert- of studio-opname ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|naburig recht
|uitvoerders (zangers, muzikanten) en producent (bv. platenlabel)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De uitgevoerde muziek kan nog beschermd zijn door het auteursrecht (componist, arrangeur, tekstschrijver). Zowel voor een publieke uitvoering als voor het verspreiden van een opname van die uitvoering zijn aparte toestemmingen nodig.

== Beeldende kunst ==
Het originele, creatieve, scheppende werk van een beeldend kunstenaar is auteursrechtelijk beschermd. Dat geldt ook voor voorbereidend werk zoals tekeningen, schetsen, ... Ook foto's van kunstwerken kunnen auteursrechtelijk beschermd zijn. Wanneer een foto op de achtergrond een kunstwerk bevat maar het kunstwerk duidelijk niet het hoofdonderwerp van de foto is, wordt de rechtenstatus van het kunstwerk in beeld niet als relevant beschouwd voor de rechtenstatus voor de foto. Die kan uiteraard wel beschermd zijn door auteursrecht van de fotograaf.

=== Beeldend kunstwerk ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|beeldend kunstenaar
|}
[[Bestand:Afbraak van de Waterhalle in Brugge, circa 1787 - circa 1789, Groeningemuseum, 0040668000.jpg|miniatuur|Afbraak van de Waterhalle in Brugge, circa 1787 - circa 1789, Groeningemuseum, publiek domein.]]

=== Foto van beeldend kunstwerk (2D) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde kunstwerk nog auteursrechtelijk beschermd is, werkt die bescherming ook door wanneer het kunstwerk wordt gefotografeerd. Op een getrouwe fotografische reproductie van een 2D-kunstwerk kan een fotograaf geen nieuw auteursrecht claimen.
[[Bestand:Anoniem, heiligenbeeld Sint-Gerardus van Brogne, tweede helft 15de eeuw, hout - anoniem - Het Stadsmus - 1.jpg|miniatuur|Anoniem, heiligenbeeld Sint-Gerardus van Brogne, tweede helft 15de eeuw, hout - anoniem - Het Stadsmus. Foto: Cedric Verhelst, CC0.]]

=== Foto van beeldend kunstwerk (3D) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf (indien voldoende origineel/creatief)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde kunstwerk nog auteursrechtelijk beschermd is, werkt die bescherming ook door wanneer het kunstwerk wordt gefotografeerd.

'''Opmerking:''' Wanneer een werk door meerdere kunstenaars samen is gemaakt, zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende kunstenaar.

== Scenografie ==
Het auteursrecht is een intellectueel eigendomsrecht. Het beschermt dus de artistieke schepping, niet de uitvoering ervan. In het domein van de scenografie is dat een belangrijk onderscheid. Zo zal de uitvoering van decors, kostuums, maskers, poppen, ... niet in aanmerking komen voor auteursrechtelijke bescherming, maar het ontwerp ervan wel.

=== Kostuums, decorstukken, poppen, maskers en figuren ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper(s)
|}
[[Bestand:Twee kostuumstudies, RP-T-1964-114.jpg|miniatuur]]

=== Schetsen van kostuum- en decorontwerp ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|kostuum-/decorontwerper die schets maakte
|}

=== Lichtplannen ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
Tenzij kan worden aangetoond dat een lichtontwerp een originele artistieke creatie is, bevat een lichtplan doorgaans te weinig creativiteit en originaliteit in zich om voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking te komen.

=== Maquettes (i.f.v. decor of architectuur) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper(s)
|}
'''Opmerking:''' Wanneer een werk door meerdere kunstenaars samen is gemaakt, zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende kunstenaar.

== Architectuur ==
Zie ook hierboven (maquettes)

=== Architectuurplan ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|architect of architectenbureau
|}

=== Foto van een gebouw ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde gebouw nog auteursrechtelijk beschermd is (omdat de architect nog geen 70 jaar is overleden), werkt die bescherming ook door wanneer het gebouw wordt gefotografeerd.

'''Opmerking:''' De auteursrechtelijke uitzondering van de panoramavrijheid staat wel toe dat auteursrechtelijk beschermde werken die permanent zichtbaar zijn vanaf de publieke ruimte zonder toestemming gefotografeerd mogen worden zolang het gebruik van de foto's de normale economische exploitatie van het onderliggende werk niet in het gedrang brengt. Een foto maken van de gevel van een gebouw vanaf de openbare weg is dus toegestaan zonder toestemming van de architect.

== Theaterteksten ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|tekstschrijver(s)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien de theatertekst een bewerking of vertaling is van een reeds bestaande tekst, rust er mogelijk nog auteursrechtelijke bescherming op de originele tekst.

'''Opmerking:''' Wanneer een tekst door meerdere auteurs samen is gemaakt zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende auteur.

== Dansnotatie ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|choreograaf
|}
[[Bestand:Zorn Cachucha.jpg|miniatuur|Voorbeeld van 19e-eeuwse dansnotatie]]
'''Opmerking:''' Dit scenario gaat er van uit dat de choreograaf die de choreografie bedenkt ook diegene is die instaat voor de dansnotatie.

== Notities doorheen het artistieke creatieproces ==
Heel wat dramaturgen, acteurs, regisseurs, ... werken met notitieboekjes of -schriftjes waarin ze het artistieke werkproces documenteren. Dit kan uiteraard ook een digitale vorm aannemen.
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|auteur van de notities
|}
[[Bestand:Performande de Paul Maheke lors du Kunstenfestivaldesarts, 2018.png|miniatuur|Paul Maheke op het Kunstenfestivaldesarts, 2018. Foto: Juliana Samato, [https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 CC BY-SA 4.0], via Wikimedia Commons.]]

== Foto's van concerten, podiumproducties en repetities ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf
|-
|recht op afbeelding
|geportretteerde(n)
|}
'''Opmerking:''' Bij publieke opvoeringen valt het recht op afbeelding van afgebeelde artiesten onder impliciete toestemming. Bij repetities is dat niet het geval.

== Audiovisuele captaties en trailers van concerten, podiumproducties en repetities ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|videast
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op uitgevoerde tekst, muziek, choreografie en/of op getoonde video/film + naburig recht van uitvoerders (zangers, acteurs, dansers, muzikanten). Indien het gaat om een captatie door een televisieomroep of een andere audiovisuele producent heeft ook die producent een naburige recht. Dit duurt tot 50 jaar na opname en indien publiek bekendgemaakt tot 50 jaar na de eerste publieke bekendmaking.

'''Opmerking:''' Er ontstaat enkel auteursrecht voor de videast indien er sprake is van creatieve keuzes (bv. door montage van verschillende camerastandpunten). Eéncameracaptaties genereren dus geen nieuwe auteursrechtelijke bescherming.

== Communicatiemateriaal ==

=== Communicatieteksten en persberichten ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|interne medewerker
|}
[[Bestand:Archive-ugent-be-B243A86A-0A85-11E3-81F7-7CEB97481370 DS-2.jpg|miniatuur]]

=== Promotionele flyers/affiches ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper flyer/affiche (indien voldoende origineel/creatief)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op eventuele reeds bestaande visuele elementen die in een affiche gebruikt worden (bv. foto, tekening, ...)

=== Programmaboekjes ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|tekstschrijvers, vertalers, makers van visuele elementen, fotografen
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op eventuele vooraf bestaande elementen die in programmaboekje worden overgenomen (teksten, foto's, ...)

'''Opmerking:''' Werknemers kunnen hun vermogensrechten overdragen aan de werkgever via een clausule in de arbeidsovereenkomst. Dit biedt de organisatie meer vrijheid en juridische zekerheid om het auteursrechtelijk materiaal blijvend te gebruiken.

== Persmappen ==
Heel wat kunstenorganisaties en kunstenaars verzamelen persartikels die over hen en hun werk zijn verschenen. Het is strikt genomen geen archiefmateriaal, maar zegt wel iets over de receptie van het artistieke werk.
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De auteurs van persartikels hebben auteursrecht op hun artikels. Soms is hun vermogensrecht overgedragen aan de uitgever van de publicatie. De auteursrechtelijke bescherming geldt tot 70 jaar na het overlijden van de auteur. Dit verhindert op zich niet dat kunstenaars en kunstenorganisaties persartikels verzamelen en analoog of digitaal bijhouden. Om dit materiaal publiek te maken is wel toestemming nodig.

== Ontwerp van website en huisstijl ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|webdesigner(s), huisstijlontwerper(s)
|}
'''Opmerking:''' Auteursrechtelijke bescherming treedt enkel op voor zover er sprake is van voldoende originaliteit/creativiteit. De betrokken personen kunnen hun vermogensrechten hebben overgedragen aan hun werkgever.

== Nieuwe software in functie van artistieke productie ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|softwareontwikkelaar(s) (intern of extern)
|}
'''Opmerking:''' Wanneer iemand nieuwe software schrijft voor een artistieke productie, is die software op zich ook auteursrechtelijk beschermd. Een contractuele overdracht van vermogensrechten is mogelijk. Met werknemers kan dit eventueel via een clausule in de arbeidsovereenkomst. Met externe softwareontwikkelaars dient dit expliciet te worden opgenomen in de overeenkomst waarop de opdracht betrekking heeft.

== Aanvullingen ==
Heb je suggesties voor aanvullingen op deze lijst of extra vragen naar aanleiding van deze tool. Contacteer ons dan via het [https://www.projecttracks.be/contact contactformulier].

[[Categorie:7. Rechten]]

Welke rechten kunnen op archiefstukken rusten?

2026-06-30T12:41:52Z

Bart Magnus:

Welke rechten kunnen op archiefstukken rusten?

2026-06-30T12:21:27Z

Bart Magnus: afbeeldingen toegevoegd

In een artistiek creatieproces ontstaat doorgaans auteursrechtelijke bescherming op wat gecreëerd wordt. Het materiaal dat als archief wordt bijgehouden kan bijgevolg ook auteursrechtelijk beschermd zijn. Het is immers een neerslag van dat creatieve, artistieke proces. Als iemand dat materiaal (nu of later) wil tonen of hergebruiken, is het dus belangrijk om te weten wanneer welke rechten ontstaan en wie de rechthebbenden zijn. Het beste moment om dit goed te documenteren is het moment waarop het archief ontstaat. Dan kunnen immers het vlotste duidelijke afspraken worden gemaakt.

[[Bestand:P1810156 VIAA.jpg|miniatuur|(c) Huis Van Alijn]]
De tool [[Soorten rechten]] biedt een overzicht van welke rechten allemaal kunnen spelen in het archief van een kunstenaar of kunstenorganisatie. Deze tool vertrekt van verschillende soorten documenten die kunnen ontstaan en geeft aan wanneer bepaalde aandacht voor auteursrechten wenselijk is. Ter ondersteuning is ook een overzicht in tabelvorm.
[[Bestand:20260626_Welke_Rechten_In_Archiefmateriaal_Overzicht.pdf|links|miniatuur]]

Voor alle documenten in je archief of collectie waar rechten op rusten stelt zich de vraag hoe je die rechten documenteert. Je documentatie is namelijk de sleutel tot kennis over rechtenstatus en rechthebbenden wanneer een vraag naar (intern of extern) hergebruik zich stelt. Grosso modo zijn er twee manieren: ofwel in/op/bij het document zelf, ofwel in een centraal overzichtsdocument. Sommige fysieke archiefstukken (bv. een partituur, een fotoafdruk, ...) kunnen een duidelijk opschrift hebben. Bij andere materialen (bv. een audiovisuele opname of een decorstuk) is dat minder vanzelfsprekend. Een goede documentatie is dus van belang. Dat kan aan de hand van een overzichtsdocument, dat je bv. kan maken per artistieke productie en in de mappenstructuur bij die productie kan bewaren. Soms worden bij creatie van nieuw materiaal (bv. composities, opnames voor radio of televisie, ...) vermogensrechten of naburige rechten contractueel overgedragen aan een opdrachtgever of een producent. Documenteer elke rechtenoverdracht nauwkeurig in je mappenstructuur door er contracten en e-mails met bewijswaarde op te slaan.

== Partituren ==

=== Nieuw gecreëerde partituur ===
{| class="wikitable"
|+
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|componist, arrangeur, tekstschrijver
|}
[[Bestand:Music Sheet, Mozart's Alla Turca.jpg|miniatuur|Schiller12, [https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 CC BY-SA 4.0], via Wikimedia Commons]]
'''Mogelijke reeds bestaande rechten''': Indien de nieuwe partituur gebruik maakt van reeds bestaande tekst, kan deze tekst nog auteursrechtelijk beschermd zijn. Indien de nieuwe partituur een bewerking is van een reeds bestaande partituur, kan de oorspronkelijke partituur nog auteursrechtelijk beschermd zijn. Indien componisten, arrangeurs of tekstschrijvers hun vermogensrechten hebben overgedragen aan de uitgever van de partituur, kan de uitoefening van het auteursrecht ook bij de producent van een partituur liggen.

=== Aangekochte partituur ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De partituur is een neerslag van het originele creatieve werk van componisten, arrangeurs en tekstschrijvers. Hun werk is tot 70 jaar na hun overlijden auteursrechtelijk beschermd. De bescherming op de partituur als geheel vervalt dus pas op het moment dat de langstlevende rechthebbende meer dan 70 jaar is overleden. Indien componisten, arrangeurs of tekstschrijvers hun vermogensrechten hebben overgedragen aan de uitgever van de partituur, kan de uitoefening van het auteursrecht ook bij de producent van een partituur liggen.

'''Opmerking:''' Zowel bij nieuw gecreëerde als bestaande partituren kunnen extra aantekeningen op partituren relevant zijn vanuit archiefoogpunt.

== Muziekopnames ==

=== Opname van nieuwe gecreëerde muziek voor een productie ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|componist, arrangeur, tekstschrijver
|-
|naburig recht
|uitvoerders: zangers, muzikanten
|}

=== Bestaande muziekopname gebruikt in een productie ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De gebruikte opname kan nog zowel door het auteursrecht (componist, arrangeur, tekstschrijver) als door naburige rechten (uitvoerders, producent) beschermd zijn en mag in dat geval niet zonder toestemming en licentieovereenkomst in een productie gebruikt worden of in een archiefcontext publiek gemaakt worden.

=== Uitgebrachte concert- of studio-opname ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|naburig recht
|uitvoerders (zangers, muzikanten) en producent (bv. platenlabel)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De uitgevoerde muziek kan nog beschermd zijn door het auteursrecht (componist, arrangeur, tekstschrijver). Zowel voor een publieke uitvoering als voor het verspreiden van een opname van die uitvoering zijn aparte toestemmingen nodig.

== Beeldende kunst ==
Het originele, creatieve, scheppende werk van een beeldend kunstenaar is auteursrechtelijk beschermd. Dat geldt ook voor voorbereidend werk zoals tekeningen, schetsen, ... Ook foto's van kunstwerken kunnen auteursrechtelijk beschermd zijn. Wanneer een foto op de achtergrond een kunstwerk bevat maar het kunstwerk duidelijk niet het hoofdonderwerp van de foto is, wordt de rechtenstatus van het kunstwerk in beeld niet als relevant beschouwd voor de rechtenstatus voor de foto. Die kan uiteraard wel beschermd zijn door auteursrecht van de fotograaf.

=== Beeldend kunstwerk ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|beeldend kunstenaar
|}
[[Bestand:Afbraak van de Waterhalle in Brugge, circa 1787 - circa 1789, Groeningemuseum, 0040668000.jpg|miniatuur|Afbraak van de Waterhalle in Brugge, circa 1787 - circa 1789, Groeningemuseum, publiek domein.]]

=== Foto van beeldend kunstwerk (2D) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde kunstwerk nog auteursrechtelijk beschermd is, werkt die bescherming ook door wanneer het kunstwerk wordt gefotografeerd. Op een getrouwe fotografische reproductie van een 2D-kunstwerk kan een fotograaf geen nieuw auteursrecht claimen.
[[Bestand:Anoniem, heiligenbeeld Sint-Gerardus van Brogne, tweede helft 15de eeuw, hout - anoniem - Het Stadsmus - 1.jpg|miniatuur|Anoniem, heiligenbeeld Sint-Gerardus van Brogne, tweede helft 15de eeuw, hout - anoniem - Het Stadsmus. Foto: Cedric Verhelst, CC0.]]

=== Foto van beeldend kunstwerk (3D) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf (indien voldoende origineel/creatief)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde kunstwerk nog auteursrechtelijk beschermd is, werkt die bescherming ook door wanneer het kunstwerk wordt gefotografeerd.

'''Opmerking:''' Wanneer een werk door meerdere kunstenaars samen is gemaakt, zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende kunstenaar.

== Scenografie ==
Het auteursrecht is een intellectueel eigendomsrecht. Het beschermt dus de artistieke schepping, niet de uitvoering ervan. In het domein van de scenografie is dat een belangrijk onderscheid. Zo zal de uitvoering van decors, kostuums, maskers, poppen, ... niet in aanmerking komen voor auteursrechtelijke bescherming, maar het ontwerp ervan wel.

=== Kostuums, decorstukken, poppen, maskers en figuren ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper(s)
|}
[[Bestand:Twee kostuumstudies, RP-T-1964-114.jpg|miniatuur]]

=== Schetsen van kostuum- en decorontwerp ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|kostuum-/decorontwerper die schets maakte
|}

=== Lichtplannen ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
Tenzij kan worden aangetoond dat een lichtontwerp een originele artistieke creatie is, bevat een lichtplan doorgaans te weinig creativiteit en originaliteit in zich om voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking te komen.

=== Maquettes (i.f.v. decor of architectuur) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper(s)
|}
'''Opmerking:''' Wanneer een werk door meerdere kunstenaars samen is gemaakt, zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende kunstenaar.

== Architectuur ==
Zie ook hierboven (maquettes)

=== Architectuurplan ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|architect of architectenbureau
|}

=== Foto van een gebouw ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde gebouw nog auteursrechtelijk beschermd is (omdat de architect nog geen 70 jaar is overleden), werkt die bescherming ook door wanneer het gebouw wordt gefotografeerd.

'''Opmerking:''' De auteursrechtelijke uitzondering van de panoramavrijheid staat wel toe dat auteursrechtelijk beschermde werken die permanent zichtbaar zijn vanaf de publieke ruimte zonder toestemming gefotografeerd mogen worden zolang het gebruik van de foto's de normale economische exploitatie van het onderliggende werk niet in het gedrang brengt. Een foto maken van de gevel van een gebouw vanaf de openbare weg is dus toegestaan zonder toestemming van de architect.

== Theaterteksten ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|tekstschrijver(s)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien de theatertekst een bewerking of vertaling is van een reeds bestaande tekst, rust er mogelijk nog auteursrechtelijke bescherming op de originele tekst.

'''Opmerking:''' Wanneer een tekst door meerdere auteurs samen is gemaakt zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende auteur.

== Dansnotatie ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|choreograaf
|}
[[Bestand:Zorn Cachucha.jpg|miniatuur|Voorbeeld van 19e-eeuwse dansnotatie]]
'''Opmerking:''' Dit scenario gaat er van uit dat de choreograaf die de choreografie bedenkt ook diegene is die instaat voor de dansnotatie.

== Notities doorheen het artistieke creatieproces ==
Heel wat dramaturgen, acteurs, regisseurs, ... werken met notitieboekjes of -schriftjes waarin ze het artistieke werkproces documenteren. Dit kan uiteraard ook een digitale vorm aannemen.
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|auteur van de notities
|}
[[Bestand:Performande de Paul Maheke lors du Kunstenfestivaldesarts, 2018.png|miniatuur|Paul Maheke op het Kunstenfestivaldesarts, 2018. Foto: Juliana Samato, [https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 CC BY-SA 4.0], via Wikimedia Commons.]]

== Foto's van concerten, podiumproducties en repetities ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf
|-
|recht op afbeelding
|geportretteerde(n)
|}
'''Opmerking:''' Bij publieke opvoeringen valt het recht op afbeelding van afgebeelde artiesten onder impliciete toestemming. Bij repetities is dat niet het geval.

== Audiocaptatie van concert ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' naburige rechten van uitvoerders zoals zangers en muzikanten. Indien het gaat om een captatie door een radio-omroep of een andere producent heeft ook die producent een naburige recht. Dit duurt tot 50 jaar na opname en indien publiek bekendgemaakt tot 70 jaar na de eerste publieke bekendmaking.

== Audiovisuele captaties en trailers van concerten, podiumproducties en repetities ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|videast
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op uitgevoerde tekst, muziek, choreografie en/of op getoonde video/film + naburig recht van uitvoerders (zangers, acteurs, dansers, muzikanten). Indien het gaat om een captatie door een televisieomroep of een andere audiovisuele producent heeft ook die producent een naburige recht. Dit duurt tot 50 jaar na opname en indien publiek bekendgemaakt tot 50 jaar na de eerste publieke bekendmaking.

'''Opmerking:''' Er ontstaat enkel auteursrecht voor de videast indien er sprake is van creatieve keuzes (bv. door montage van verschillende camerastandpunten). Eéncameracaptaties genereren dus geen nieuwe auteursrechtelijke bescherming.

== Communicatiemateriaal ==

=== Communicatieteksten en persberichten ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|interne medewerker
|}
[[Bestand:Archive-ugent-be-B243A86A-0A85-11E3-81F7-7CEB97481370 DS-2.jpg|miniatuur]]

=== Promotionele flyers/affiches ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper flyer/affiche (indien voldoende origineel/creatief)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op eventuele reeds bestaande visuele elementen die in een affiche gebruikt worden (bv. foto, tekening, ...)

=== Programmaboekjes ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|tekstschrijvers, vertalers, makers van visuele elementen, fotografen
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op eventuele vooraf bestaande elementen die in programmaboekje worden overgenomen (teksten, foto's, ...)

'''Opmerking:''' Werknemers kunnen hun vermogensrechten overdragen aan de werkgever via een clausule in de arbeidsovereenkomst. Dit biedt de organisatie meer vrijheid en juridische zekerheid om het auteursrechtelijk materiaal blijvend te gebruiken.

== Persmappen ==
Heel wat kunstenorganisaties en kunstenaars verzamelen persartikels die over hen en hun werk zijn verschenen. Het is strikt genomen geen archiefmateriaal, maar zegt wel iets over de receptie van het artistieke werk.
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De auteurs van persartikels hebben auteursrecht op hun artikels. Soms is hun vermogensrecht overgedragen aan de uitgever van de publicatie. De auteursrechtelijke bescherming geldt tot 70 jaar na het overlijden van de auteur. Dit verhindert op zich niet dat kunstenaars en kunstenorganisaties persartikels verzamelen en analoog of digitaal bijhouden. Om dit materiaal publiek te maken is wel toestemming nodig.

== Ontwerp van website en huisstijl ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|webdesigner(s), huisstijlontwerper(s)
|}
'''Opmerking:''' Auteursrechtelijke bescherming treedt enkel op voor zover er sprake is van voldoende originaliteit/creativiteit. De betrokken personen kunnen hun vermogensrechten hebben overgedragen aan hun werkgever.

== Nieuwe software in functie van artistieke productie ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|softwareontwikkelaar(s) (intern of extern)
|}
'''Opmerking:''' Wanneer iemand nieuwe software schrijft voor een artistieke productie, is die software op zich ook auteursrechtelijk beschermd. Een contractuele overdracht van vermogensrechten is mogelijk. Met werknemers kan dit eventueel via een clausule in de arbeidsovereenkomst. Met externe softwareontwikkelaars dient dit expliciet te worden opgenomen in de overeenkomst waarop de opdracht betrekking heeft.

[[Categorie:7. Rechten]]

Welke rechten kunnen op archiefstukken rusten?

2026-06-30T11:46:44Z

Bart Magnus:

In een artistiek creatieproces ontstaat doorgaans auteursrechtelijke bescherming op wat gecreëerd wordt. Het materiaal dat als archief wordt bijgehouden kan bijgevolg ook auteursrechtelijk beschermd zijn. Het is immers een neerslag van dat creatieve, artistieke proces. Als iemand dat materiaal (nu of later) wil tonen of hergebruiken, is het dus belangrijk om te weten wanneer welke rechten ontstaan en wie de rechthebbenden zijn. Het beste moment om dit goed te documenteren is het moment waarop het archief ontstaat. Dan kunnen immers het vlotste duidelijke afspraken worden gemaakt.

[[Bestand:P1810156 VIAA.jpg|miniatuur|(c) Huis Van Alijn]]
De tool [[Soorten rechten]] biedt een overzicht van welke rechten allemaal kunnen spelen in het archief van een kunstenaar of kunstenorganisatie. Deze tool vertrekt van verschillende soorten documenten die kunnen ontstaan en geeft aan wanneer bepaalde aandacht voor auteursrechten wenselijk is. Ter ondersteuning is ook een overzicht in tabelvorm.
[[Bestand:20260626_Welke_Rechten_In_Archiefmateriaal_Overzicht.pdf|links|miniatuur]]

Voor alle documenten in je archief of collectie waar rechten op rusten stelt zich de vraag hoe je die rechten documenteert. Je documentatie is namelijk de sleutel tot kennis over rechtenstatus en rechthebbenden wanneer een vraag naar (intern of extern) hergebruik zich stelt. Grosso modo zijn er twee manieren: ofwel in/op/bij het document zelf, ofwel in een centraal overzichtsdocument. Sommige fysieke archiefstukken (bv. een partituur, een fotoafdruk, ...) kunnen een duidelijk opschrift hebben. Bij andere materialen (bv. een audiovisuele opname of een decorstuk) is dat minder vanzelfsprekend. Een goede documentatie is dus van belang. Dat kan aan de hand van een overzichtsdocument, dat je bv. kan maken per artistieke productie en in de mappenstructuur bij die productie kan bewaren. Soms worden bij creatie van nieuw materiaal (bv. composities, opnames voor radio of televisie, ...) vermogensrechten of naburige rechten contractueel overgedragen aan een opdrachtgever of een producent. Documenteer elke rechtenoverdracht nauwkeurig in je mappenstructuur door er contracten en e-mails met bewijswaarde op te slaan.

== Partituren ==

=== Nieuw gecreëerde partituur ===
{| class="wikitable"
|+
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|componist, arrangeur, tekstschrijver
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten''': Indien de nieuwe partituur gebruik maakt van reeds bestaande tekst, kan deze tekst nog auteursrechtelijk beschermd zijn. Indien de nieuwe partituur een bewerking is van een reeds bestaande partituur, kan de oorspronkelijke partituur nog auteursrechtelijk beschermd zijn. Indien componisten, arrangeurs of tekstschrijvers hun vermogensrechten hebben overgedragen aan de uitgever van de partituur, kan de uitoefening van het auteursrecht ook bij de producent van een partituur liggen.

=== Aangekochte partituur ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De partituur is een neerslag van het originele creatieve werk van componisten, arrangeurs en tekstschrijvers. Hun werk is tot 70 jaar na hun overlijden auteursrechtelijk beschermd. De bescherming op de partituur als geheel vervalt dus pas op het moment dat de langstlevende rechthebbende meer dan 70 jaar is overleden. Indien componisten, arrangeurs of tekstschrijvers hun vermogensrechten hebben overgedragen aan de uitgever van de partituur, kan de uitoefening van het auteursrecht ook bij de producent van een partituur liggen.

'''Opmerking:''' Zowel bij nieuw gecreëerde als bestaande partituren kunnen extra aantekeningen op partituren relevant zijn vanuit archiefoogpunt.

== Muziekopnames ==

=== Opname van nieuwe gecreëerde muziek voor een productie ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|componist, arrangeur, tekstschrijver
|-
|naburig recht
|uitvoerders: zangers, muzikanten
|}

=== Bestaande muziekopname gebruikt in een productie ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De gebruikte opname kan nog zowel door het auteursrecht (componist, arrangeur, tekstschrijver) als door naburige rechten (uitvoerders, producent) beschermd zijn en mag in dat geval niet zonder toestemming en licentieovereenkomst in een productie gebruikt worden of in een archiefcontext publiek gemaakt worden.

=== Uitgebrachte concert- of studio-opname ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|naburig recht
|uitvoerders (zangers, muzikanten) en producent (bv. platenlabel)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De uitgevoerde muziek kan nog beschermd zijn door het auteursrecht (componist, arrangeur, tekstschrijver). Zowel voor een publieke uitvoering als voor het verspreiden van een opname van die uitvoering zijn aparte toestemmingen nodig.

== Beeldende kunst ==
Het originele, creatieve, scheppende werk van een beeldend kunstenaar is auteursrechtelijk beschermd. Dat geldt ook voor voorbereidend werk zoals tekeningen, schetsen, ... Ook foto's van kunstwerken kunnen auteursrechtelijk beschermd zijn. Wanneer een foto op de achtergrond een kunstwerk bevat maar het kunstwerk duidelijk niet het hoofdonderwerp van de foto is, wordt de rechtenstatus van het kunstwerk in beeld niet als relevant beschouwd voor de rechtenstatus voor de foto. Die kan uiteraard wel beschermd zijn door auteursrecht van de fotograaf.

=== Beeldend kunstwerk ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|beeldend kunstenaar
|}

=== Foto van beeldend kunstwerk (2D) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde kunstwerk nog auteursrechtelijk beschermd is, werkt die bescherming ook door wanneer het kunstwerk wordt gefotografeerd. Op een getrouwe fotografische reproductie van een 2D-kunstwerk kan een fotograaf geen nieuw auteursrecht claimen.

=== Foto van beeldend kunstwerk (3D) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf (indien voldoende origineel/creatief)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde kunstwerk nog auteursrechtelijk beschermd is, werkt die bescherming ook door wanneer het kunstwerk wordt gefotografeerd.

'''Opmerking:''' Wanneer een werk door meerdere kunstenaars samen is gemaakt, zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende kunstenaar.

== Scenografie ==
Het auteursrecht is een intellectueel eigendomsrecht. Het beschermt dus de artistieke schepping, niet de uitvoering ervan. In het domein van de scenografie is dat een belangrijk onderscheid. Zo zal de uitvoering van decors, kostuums, maskers, poppen, ... niet in aanmerking komen voor auteursrechtelijke bescherming, maar het ontwerp ervan wel.

=== Kostuums, decorstukken, poppen, maskers en figuren ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper(s)
|}

=== Schetsen van kostuum- en decorontwerp ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|kostuum-/decorontwerper die schets maakte
|}

=== Lichtplannen ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
Tenzij kan worden aangetoond dat een lichtontwerp een originele artistieke creatie is, bevat een lichtplan doorgaans te weinig creativiteit en originaliteit in zich om voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking te komen.

=== Maquettes (i.f.v. decor of architectuur) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper(s)
|}
'''Opmerking:''' Wanneer een werk door meerdere kunstenaars samen is gemaakt, zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende kunstenaar.

== Architectuur ==
Zie ook hierboven (maquettes)

=== Architectuurplan ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|architect of architectenbureau
|}

=== Foto van een gebouw ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde gebouw nog auteursrechtelijk beschermd is (omdat de architect nog geen 70 jaar is overleden), werkt die bescherming ook door wanneer het gebouw wordt gefotografeerd.

'''Opmerking:''' De auteursrechtelijke uitzondering van de panoramavrijheid staat wel toe dat auteursrechtelijk beschermde werken die permanent zichtbaar zijn vanaf de publieke ruimte zonder toestemming gefotografeerd mogen worden zolang het gebruik van de foto's de normale economische exploitatie van het onderliggende werk niet in het gedrang brengt. Een foto maken van de gevel van een gebouw vanaf de openbare weg is dus toegestaan zonder toestemming van de architect.

== Theaterteksten ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|tekstschrijver(s)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien de theatertekst een bewerking of vertaling is van een reeds bestaande tekst, rust er mogelijk nog auteursrechtelijke bescherming op de originele tekst.

'''Opmerking:''' Wanneer een tekst door meerdere auteurs samen is gemaakt zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende auteur.

== Dansnotatie ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|choreograaf
|}
'''Opmerking:''' Dit scenario gaat er van uit dat de choreograaf die de choreografie bedenkt ook diegene is die instaat voor de dansnotatie.

== Notities doorheen het artistieke creatieproces ==
Heel wat dramaturgen, acteurs, regisseurs, ... werken met notitieboekjes of -schriftjes waarin ze het artistieke werkproces documenteren. Dit kan uiteraard ook een digitale vorm aannemen.
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|auteur van de notities
|}

== Foto's van concerten, podiumproducties en repetities ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf
|-
|recht op afbeelding
|geportretteerde(n)
|}
'''Opmerking:''' Bij publieke opvoeringen valt het recht op afbeelding van afgebeelde artiesten onder impliciete toestemming. Bij repetities is dat niet het geval.

== Audiocaptatie van concert ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' naburige rechten van uitvoerders zoals zangers en muzikanten. Indien het gaat om een captatie door een radio-omroep of een andere producent heeft ook die producent een naburige recht. Dit duurt tot 50 jaar na opname en indien publiek bekendgemaakt tot 70 jaar na de eerste publieke bekendmaking.

== Audiovisuele captaties en trailers van concerten, podiumproducties en repetities ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|videast
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op uitgevoerde tekst, muziek, choreografie en/of op getoonde video/film + naburig recht van uitvoerders (zangers, acteurs, dansers, muzikanten). Indien het gaat om een captatie door een televisieomroep of een andere audiovisuele producent heeft ook die producent een naburige recht. Dit duurt tot 50 jaar na opname en indien publiek bekendgemaakt tot 50 jaar na de eerste publieke bekendmaking.

'''Opmerking:''' Er ontstaat enkel auteursrecht voor de videast indien er sprake is van creatieve keuzes (bv. door montage van verschillende camerastandpunten). Eéncameracaptaties genereren dus geen nieuwe auteursrechtelijke bescherming.

== Communicatiemateriaal ==

=== Communicatieteksten en persberichten ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|interne medewerker
|}

=== Promotionele flyers/affiches ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper flyer/affiche (indien voldoende origineel/creatief)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op eventuele reeds bestaande visuele elementen die in een affiche gebruikt worden (bv. foto, tekening, ...)

=== Programmaboekjes ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|tekstschrijvers, vertalers, makers van visuele elementen, fotografen
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op eventuele vooraf bestaande elementen die in programmaboekje worden overgenomen (teksten, foto's, ...)

'''Opmerking:''' Werknemers kunnen hun vermogensrechten overdragen aan de werkgever via een clausule in de arbeidsovereenkomst. Dit biedt de organisatie meer vrijheid en juridische zekerheid om het auteursrechtelijk materiaal blijvend te gebruiken.

== Persmappen ==
Heel wat kunstenorganisaties en kunstenaars verzamelen persartikels die over hen en hun werk zijn verschenen. Het is strikt genomen geen archiefmateriaal, maar zegt wel iets over de receptie van het artistieke werk.
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De auteurs van persartikels hebben auteursrecht op hun artikels. Soms is hun vermogensrecht overgedragen aan de uitgever van de publicatie. De auteursrechtelijke bescherming geldt tot 70 jaar na het overlijden van de auteur. Dit verhindert op zich niet dat kunstenaars en kunstenorganisaties persartikels verzamelen en analoog of digitaal bijhouden. Om dit materiaal publiek te maken is wel toestemming nodig.

== Ontwerp van website en huisstijl ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|webdesigner(s), huisstijlontwerper(s)
|}
'''Opmerking:''' Auteursrechtelijke bescherming treedt enkel op voor zover er sprake is van voldoende originaliteit/creativiteit. De betrokken personen kunnen hun vermogensrechten hebben overgedragen aan hun werkgever.

== Nieuwe software in functie van artistieke productie ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|softwareontwikkelaar(s) (intern of extern)
|}
'''Opmerking:''' Wanneer iemand nieuwe software schrijft voor een artistieke productie, is die software op zich ook auteursrechtelijk beschermd. Een contractuele overdracht van vermogensrechten is mogelijk. Met werknemers kan dit eventueel via een clausule in de arbeidsovereenkomst. Met externe softwareontwikkelaars dient dit expliciet te worden opgenomen in de overeenkomst waarop de opdracht betrekking heeft.

[[Categorie:7. Rechten]]

Welke rechten kunnen op archiefstukken rusten?

2026-06-30T11:35:41Z

Bart Magnus:

In een artistiek creatieproces ontstaat doorgaans auteursrechtelijke bescherming op wat gecreëerd wordt. Het materiaal dat als archief wordt bijgehouden kan bijgevolg ook auteursrechtelijk beschermd zijn. Het is immers een neerslag van dat creatieve, artistieke proces. Als iemand dat materiaal (nu of later) wil tonen of hergebruiken, is het dus belangrijk om te weten wanneer welke rechten ontstaan en wie de rechthebbenden zijn. Het beste moment om dit goed te documenteren is het moment waarop het archief ontstaat. Dan kunnen immers het vlotste duidelijke afspraken worden gemaakt.

[[Bestand:P1810156 VIAA.jpg|miniatuur|(c) Huis Van Alijn]]
De tool [[Soorten rechten]] biedt een overzicht van welke rechten allemaal kunnen spelen in het archief van een kunstenaar of kunstenorganisatie. Deze tool vertrekt van verschillende soorten documenten die kunnen ontstaan en geeft aan wanneer bepaalde aandacht voor auteursrechten wenselijk is. Ter ondersteuning is ook een overzicht in tabelvorm.[[Bestand:20260626 Welke Rechten In Archiefmateriaal Overzicht.pdf]].

Voor alle documenten in je archief of collectie waar rechten op rusten stelt zich de vraag hoe je die rechten documenteert. Je documentatie is namelijk de sleutel tot kennis over rechtenstatus en rechthebbenden wanneer een vraag naar (intern of extern) hergebruik zich stelt. Grosso modo zijn er twee manieren: ofwel in/op/bij het document zelf, ofwel in een centraal overzichtsdocument. Sommige fysieke archiefstukken (bv. een partituur, een fotoafdruk, ...) kunnen een duidelijk opschrift hebben. Bij andere materialen (bv. een audiovisuele opname of een decorstuk) is dat minder vanzelfsprekend. Een goede documentatie is dus van belang. Dat kan aan de hand van een overzichtsdocument, dat je bv. kan maken per artistieke productie en in de mappenstructuur bij die productie kan bewaren. Soms worden bij creatie van nieuw materiaal (bv. composities, opnames voor radio of televisie, ...) vermogensrechten of naburige rechten contractueel overgedragen aan een opdrachtgever of een producent. Documenteer elke rechtenoverdracht nauwkeurig in je mappenstructuur door er contracten en e-mails met bewijswaarde op te slaan.

== Partituren ==

=== Nieuw gecreëerde partituur ===
{| class="wikitable"
|+
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|componist, arrangeur, tekstschrijver
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten''': Indien de nieuwe partituur gebruik maakt van reeds bestaande tekst, kan deze tekst nog auteursrechtelijk beschermd zijn. Indien de nieuwe partituur een bewerking is van een reeds bestaande partituur, kan de oorspronkelijke partituur nog auteursrechtelijk beschermd zijn. Indien componisten, arrangeurs of tekstschrijvers hun vermogensrechten hebben overgedragen aan de uitgever van de partituur, kan de uitoefening van het auteursrecht ook bij de producent van een partituur liggen.

=== Aangekochte partituur ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De partituur is een neerslag van het originele creatieve werk van componisten, arrangeurs en tekstschrijvers. Hun werk is tot 70 jaar na hun overlijden auteursrechtelijk beschermd. De bescherming op de partituur als geheel vervalt dus pas op het moment dat de langstlevende rechthebbende meer dan 70 jaar is overleden. Indien componisten, arrangeurs of tekstschrijvers hun vermogensrechten hebben overgedragen aan de uitgever van de partituur, kan de uitoefening van het auteursrecht ook bij de producent van een partituur liggen.

'''Opmerking:''' Zowel bij nieuw gecreëerde als bestaande partituren kunnen extra aantekeningen op partituren relevant zijn vanuit archiefoogpunt.

== Muziekopnames ==

=== Opname van nieuwe gecreëerde muziek voor een productie ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|componist, arrangeur, tekstschrijver
|-
|naburig recht
|uitvoerders: zangers, muzikanten
|}

=== Bestaande muziekopname gebruikt in een productie ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De gebruikte opname kan nog zowel door het auteursrecht (componist, arrangeur, tekstschrijver) als door naburige rechten (uitvoerders, producent) beschermd zijn en mag in dat geval niet zonder toestemming en licentieovereenkomst in een productie gebruikt worden of in een archiefcontext publiek gemaakt worden.

== Beeldende kunst ==
Het originele, creatieve, scheppende werk van een beeldend kunstenaar is auteursrechtelijk beschermd. Dat geldt ook voor voorbereidend werk zoals tekeningen, schetsen, ... Ook foto's van kunstwerken kunnen auteursrechtelijk beschermd zijn. Wanneer een foto op de achtergrond een kunstwerk bevat maar het kunstwerk duidelijk niet het hoofdonderwerp van de foto is, wordt de rechtenstatus van het kunstwerk in beeld niet als relevant beschouwd voor de rechtenstatus voor de foto. Die kan uiteraard wel beschermd zijn door auteursrecht van de fotograaf.

=== Beeldend kunstwerk ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|beeldend kunstenaar
|}

=== Foto van beeldend kunstwerk (2D) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde kunstwerk nog auteursrechtelijk beschermd is, werkt die bescherming ook door wanneer het kunstwerk wordt gefotografeerd. Op een getrouwe fotografische reproductie van een 2D-kunstwerk kan een fotograaf geen nieuw auteursrecht claimen.

=== Foto van beeldend kunstwerk (3D) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf (indien voldoende origineel/creatief)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde kunstwerk nog auteursrechtelijk beschermd is, werkt die bescherming ook door wanneer het kunstwerk wordt gefotografeerd.

'''Opmerking:''' Wanneer een werk door meerdere kunstenaars samen is gemaakt, zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende kunstenaar.

== Scenografie ==
Het auteursrecht is een intellectueel eigendomsrecht. Het beschermt dus de artistieke schepping, niet de uitvoering ervan. In het domein van de scenografie is dat een belangrijk onderscheid. Zo zal de uitvoering van decors, kostuums, maskers, poppen, ... niet in aanmerking komen voor auteursrechtelijke bescherming, maar het ontwerp ervan wel.

=== Kostuums, decorstukken, poppen, maskers en figuren ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper(s)
|}

=== Schetsen van kostuum- en decorontwerp ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|kostuum-/decorontwerper die schets maakte
|}

=== Lichtplannen ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
Tenzij kan worden aangetoond dat een lichtontwerp een originele artistieke creatie is, bevat een lichtplan doorgaans te weinig creativiteit en originaliteit in zich om voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking te komen.

=== Maquettes (i.f.v. decor of architectuur) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper(s)
|}
'''Opmerking:''' Wanneer een werk door meerdere kunstenaars samen is gemaakt, zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende kunstenaar.

== Architectuur ==
Zie ook hierboven (maquettes)

=== Architectuurplan ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|architect of architectenbureau
|}

=== Foto van een gebouw ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde gebouw nog auteursrechtelijk beschermd is (omdat de architect nog geen 70 jaar is overleden), werkt die bescherming ook door wanneer het gebouw wordt gefotografeerd.

'''Opmerking:''' De auteursrechtelijke uitzondering van de panoramavrijheid staat wel toe dat auteursrechtelijk beschermde werken die permanent zichtbaar zijn vanaf de publieke ruimte zonder toestemming gefotografeerd mogen worden zolang het gebruik van de foto's de normale economische exploitatie van het onderliggende werk niet in het gedrang brengt. Een foto maken van de gevel van een gebouw vanaf de openbare weg is dus toegestaan zonder toestemming van de architect.

== Theaterteksten ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|tekstschrijver(s)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien de theatertekst een bewerking of vertaling is van een reeds bestaande tekst, rust er mogelijk nog auteursrechtelijke bescherming op de originele tekst.

'''Opmerking:''' Wanneer een tekst door meerdere auteurs samen is gemaakt zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende auteur.

== Dansnotatie ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|choreograaf
|}
'''Opmerking:''' Dit scenario gaat er van uit dat de choreograaf die de choreografie bedenkt ook diegene is die instaat voor de dansnotatie.

== Notities doorheen het artistieke creatieproces ==
Heel wat dramaturgen, acteurs, regisseurs, ... werken met notitieboekjes of -schriftjes waarin ze het artistieke werkproces documenteren. Dit kan uiteraard ook een digitale vorm aannemen.
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|auteur van de notities
|}

== Foto's van concerten, podiumproducties en repetities ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf
|-
|recht op afbeelding
|geportretteerde(n)
|}
'''Opmerking:''' Bij publieke opvoeringen valt het recht op afbeelding van afgebeelde artiesten onder impliciete toestemming. Bij repetities is dat niet het geval.

== Audiocaptatie van concert ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' naburige rechten van uitvoerders zoals zangers en muzikanten. Deze duren tot 50 jaar na opname en indien publiek bekendgemaakt tot 70 jaar na publieke bekendmaking.

== Audiovisuele captaties en trailers van concerten, podiumproducties en repetities ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|videast
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op uitgevoerde tekst, muziek, choreografie en/of op getoonde video/film + naburig recht van uitvoerders (zangers, acteurs, dansers, muzikanten).

'''Opmerking:''' Er ontstaat enkel auteursrecht voor de videast indien er sprake is van creatieve keuzes (bv. door montage van verschillende camerastandpunten). Eéncameracaptaties genereren dus geen nieuwe auteursrechtelijke bescherming.

== Communicatiemateriaal ==

=== Communicatieteksten en persberichten ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|interne medewerker
|}

=== Promotionele flyers/affiches ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper flyer/affiche (indien voldoende origineel/creatief)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op eventuele reeds bestaande visuele elementen die in een affiche gebruikt worden (bv. foto, tekening, ...)

=== Programmaboekjes ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|tekstschrijvers, vertalers, makers van visuele elementen, fotografen
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op eventuele vooraf bestaande elementen die in programmaboekje worden overgenomen (teksten, foto's, ...)

'''Opmerking:''' Werknemers kunnen hun vermogensrechten overdragen aan de werkgever via een clausule in de arbeidsovereenkomst. Dit biedt de organisatie meer vrijheid en juridische zekerheid om het auteursrechtelijk materiaal blijvend te gebruiken.

== Persmappen ==
Heel wat kunstenorganisaties en kunstenaars verzamelen persartikels die over hen en hun werk zijn verschenen. Het is strikt genomen geen archiefmateriaal, maar zegt wel iets over de receptie van het artistieke werk.
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De auteurs van persartikels hebben auteursrecht op hun artikels. Soms is hun vermogensrecht overgedragen aan de uitgever van de publicatie. De auteursrechtelijke bescherming geldt tot 70 jaar na het overlijden van de auteur. Dit verhindert op zich niet dat kunstenaars en kunstenorganisaties persartikels verzamelen en analoog of digitaal bijhouden. Om dit materiaal publiek te maken is wel toestemming nodig.

== Ontwerp van website en huisstijl ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|webdesigner(s), huisstijlontwerper(s)
|}
'''Opmerking:''' Auteursrechtelijke bescherming treedt enkel op voor zover er sprake is van voldoende originaliteit/creativiteit. De betrokken personen kunnen hun vermogensrechten hebben overgedragen aan hun werkgever.

== Nieuwe software in functie van artistieke productie ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|softwareontwikkelaar(s) (intern of extern)
|}
'''Opmerking:''' Wanneer iemand nieuwe software schrijft voor een artistieke productie, is die software op zich ook auteursrechtelijk beschermd. Een contractuele overdracht van vermogensrechten is mogelijk. Met werknemers kan dit eventueel via een clausule in de arbeidsovereenkomst. Met externe softwareontwikkelaars dient dit expliciet te worden opgenomen in de overeenkomst waarop de opdracht betrekking heeft.

[[Categorie:7. Rechten]]

Welke rechten kunnen op archiefstukken rusten?

2026-06-30T11:32:54Z

Bart Magnus:

In een artistiek creatieproces ontstaat doorgaans auteursrechtelijke bescherming op wat gecreëerd wordt. Het materiaal dat als archief wordt bijgehouden kan bijgevolg ook auteursrechtelijk beschermd zijn. Het is immers een neerslag van dat creatieve, artistieke proces. Als iemand dat materiaal (nu of later) wil tonen of hergebruiken, is het dus belangrijk om te weten wanneer welke rechten ontstaan en wie de rechthebbenden zijn. Het beste moment om dit goed te documenteren is het moment waarop het archief ontstaat. Dan kunnen immers het vlotste duidelijke afspraken worden gemaakt.

[[Bestand:P1810156 VIAA.jpg|miniatuur|(c) Huis Van Alijn]]
De tool [[Soorten rechten]] biedt een overzicht van welke rechten allemaal kunnen spelen in het archief van een kunstenaar of kunstenorganisatie. Deze tool vertrekt van verschillende soorten documenten die kunnen ontstaan en geeft aan wanneer bepaalde aandacht voor auteursrechten wenselijk is. Ter ondersteuning is ook [[Bestand:20260626 Welke Rechten In Archiefmateriaal Overzicht.pdf]].

Voor alle documenten in je archief of collectie waar rechten op rusten stelt zich de vraag hoe je die rechten documenteert. Je documentatie is namelijk de sleutel tot kennis over rechtenstatus en rechthebbenden wanneer een vraag naar (intern of extern) hergebruik zich stelt. Grosso modo zijn er twee manieren: ofwel in/op/bij het document zelf, ofwel in een centraal overzichtsdocument. Sommige fysieke archiefstukken (bv. een partituur, een fotoafdruk, ...) kunnen een duidelijk opschrift hebben. Bij andere materialen (bv. een audiovisuele opname of een decorstuk) is dat minder vanzelfsprekend. Een goede documentatie is dus van belang. Dat kan aan de hand van een overzichtsdocument, dat je bv. kan maken per artistieke productie en in de mappenstructuur bij die productie kan bewaren. Soms worden bij creatie van nieuw materiaal (bv. composities, opnames voor radio of televisie, ...) vermogensrechten of naburige rechten contractueel overgedragen aan een opdrachtgever of een producent. Documenteer elke rechtenoverdracht nauwkeurig in je mappenstructuur door er contracten en e-mails met bewijswaarde op te slaan.

== Partituren ==

=== Nieuw gecreëerde partituur ===
{| class="wikitable"
|+
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|componist, arrangeur, tekstschrijver
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten''': Indien de nieuwe partituur gebruik maakt van reeds bestaande tekst, kan deze tekst nog auteursrechtelijk beschermd zijn. Indien de nieuwe partituur een bewerking is van een reeds bestaande partituur, kan de oorspronkelijke partituur nog auteursrechtelijk beschermd zijn. Indien componisten, arrangeurs of tekstschrijvers hun vermogensrechten hebben overgedragen aan de uitgever van de partituur, kan de uitoefening van het auteursrecht ook bij de producent van een partituur liggen.

=== Aangekochte partituur ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De partituur is een neerslag van het originele creatieve werk van componisten, arrangeurs en tekstschrijvers. Hun werk is tot 70 jaar na hun overlijden auteursrechtelijk beschermd. De bescherming op de partituur als geheel vervalt dus pas op het moment dat de langstlevende rechthebbende meer dan 70 jaar is overleden. Indien componisten, arrangeurs of tekstschrijvers hun vermogensrechten hebben overgedragen aan de uitgever van de partituur, kan de uitoefening van het auteursrecht ook bij de producent van een partituur liggen.

'''Opmerking:''' Zowel bij nieuw gecreëerde als bestaande partituren kunnen extra aantekeningen op partituren relevant zijn vanuit archiefoogpunt.

== Muziekopnames ==

=== Opname van nieuwe gecreëerde muziek voor een productie ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|componist, arrangeur, tekstschrijver
|-
|naburig recht
|uitvoerders: zangers, muzikanten
|}

=== Bestaande muziekopname gebruikt in een productie ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De gebruikte opname kan nog zowel door het auteursrecht (componist, arrangeur, tekstschrijver) als door naburige rechten (uitvoerders, producent) beschermd zijn en mag in dat geval niet zonder toestemming en licentieovereenkomst in een productie gebruikt worden of in een archiefcontext publiek gemaakt worden.

== Beeldende kunst ==
Het originele, creatieve, scheppende werk van een beeldend kunstenaar is auteursrechtelijk beschermd. Dat geldt ook voor voorbereidend werk zoals tekeningen, schetsen, ... Ook foto's van kunstwerken kunnen auteursrechtelijk beschermd zijn. Wanneer een foto op de achtergrond een kunstwerk bevat maar het kunstwerk duidelijk niet het hoofdonderwerp van de foto is, wordt de rechtenstatus van het kunstwerk in beeld niet als relevant beschouwd voor de rechtenstatus voor de foto. Die kan uiteraard wel beschermd zijn door auteursrecht van de fotograaf.

=== Beeldend kunstwerk ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|beeldend kunstenaar
|}

=== Foto van beeldend kunstwerk (2D) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde kunstwerk nog auteursrechtelijk beschermd is, werkt die bescherming ook door wanneer het kunstwerk wordt gefotografeerd. Op een getrouwe fotografische reproductie van een 2D-kunstwerk kan een fotograaf geen nieuw auteursrecht claimen.

=== Foto van beeldend kunstwerk (3D) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf (indien voldoende origineel/creatief)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde kunstwerk nog auteursrechtelijk beschermd is, werkt die bescherming ook door wanneer het kunstwerk wordt gefotografeerd.

'''Opmerking:''' Wanneer een werk door meerdere kunstenaars samen is gemaakt, zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende kunstenaar.

== Scenografie ==
Het auteursrecht is een intellectueel eigendomsrecht. Het beschermt dus de artistieke schepping, niet de uitvoering ervan. In het domein van de scenografie is dat een belangrijk onderscheid. Zo zal de uitvoering van decors, kostuums, maskers, poppen, ... niet in aanmerking komen voor auteursrechtelijke bescherming, maar het ontwerp ervan wel.

=== Kostuums, decorstukken, poppen, maskers en figuren ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper(s)
|}

=== Schetsen van kostuum- en decorontwerp ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|kostuum-/decorontwerper die schets maakte
|}

=== Lichtplannen ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
Tenzij kan worden aangetoond dat een lichtontwerp een originele artistieke creatie is, bevat een lichtplan doorgaans te weinig creativiteit en originaliteit in zich om voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking te komen.

=== Maquettes (i.f.v. decor of architectuur) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper(s)
|}
'''Opmerking:''' Wanneer een werk door meerdere kunstenaars samen is gemaakt, zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende kunstenaar.

== Architectuur ==
Zie ook hierboven (maquettes)

=== Architectuurplan ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|architect of architectenbureau
|}

=== Foto van een gebouw ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde gebouw nog auteursrechtelijk beschermd is (omdat de architect nog geen 70 jaar is overleden), werkt die bescherming ook door wanneer het gebouw wordt gefotografeerd.

'''Opmerking:''' De auteursrechtelijke uitzondering van de panoramavrijheid staat wel toe dat auteursrechtelijk beschermde werken die permanent zichtbaar zijn vanaf de publieke ruimte zonder toestemming gefotografeerd mogen worden zolang het gebruik van de foto's de normale economische exploitatie van het onderliggende werk niet in het gedrang brengt. Een foto maken van de gevel van een gebouw vanaf de openbare weg is dus toegestaan zonder toestemming van de architect.

== Theaterteksten ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|tekstschrijver(s)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien de theatertekst een bewerking of vertaling is van een reeds bestaande tekst, rust er mogelijk nog auteursrechtelijke bescherming op de originele tekst.

'''Opmerking:''' Wanneer een tekst door meerdere auteurs samen is gemaakt zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende auteur.

== Dansnotatie ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|choreograaf
|}
'''Opmerking:''' Dit scenario gaat er van uit dat de choreograaf die de choreografie bedenkt ook diegene is die instaat voor de dansnotatie.

== Notities doorheen het artistieke creatieproces ==
Heel wat dramaturgen, acteurs, regisseurs, ... werken met notitieboekjes of -schriftjes waarin ze het artistieke werkproces documenteren. Dit kan uiteraard ook een digitale vorm aannemen.
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|auteur van de notities
|}

== Foto's van concerten, podiumproducties en repetities ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf
|-
|recht op afbeelding
|geportretteerde(n)
|}
'''Opmerking:''' Bij publieke opvoeringen valt het recht op afbeelding van afgebeelde artiesten onder impliciete toestemming. Bij repetities is dat niet het geval.

== Audiocaptatie van concert ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' naburige rechten van uitvoerders zoals zangers en muzikanten. Deze duren tot 50 jaar na opname en indien publiek bekendgemaakt tot 70 jaar na publieke bekendmaking.

== Audiovisuele captaties en trailers van concerten, podiumproducties en repetities ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|videast
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op uitgevoerde tekst, muziek, choreografie en/of op getoonde video/film + naburig recht van uitvoerders (zangers, acteurs, dansers, muzikanten).

'''Opmerking:''' Er ontstaat enkel auteursrecht voor de videast indien er sprake is van creatieve keuzes (bv. door montage van verschillende camerastandpunten). Eéncameracaptaties genereren dus geen nieuwe auteursrechtelijke bescherming.

== Communicatiemateriaal ==

=== Communicatieteksten en persberichten ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|interne medewerker
|}

=== Promotionele flyers/affiches ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper flyer/affiche (indien voldoende origineel/creatief)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op eventuele reeds bestaande visuele elementen die in een affiche gebruikt worden (bv. foto, tekening, ...)

=== Programmaboekjes ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|tekstschrijvers, vertalers, makers van visuele elementen, fotografen
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op eventuele vooraf bestaande elementen die in programmaboekje worden overgenomen (teksten, foto's, ...)

'''Opmerking:''' Werknemers kunnen hun vermogensrechten overdragen aan de werkgever via een clausule in de arbeidsovereenkomst. Dit biedt de organisatie meer vrijheid en juridische zekerheid om het auteursrechtelijk materiaal blijvend te gebruiken.

== Persmappen ==
Heel wat kunstenorganisaties en kunstenaars verzamelen persartikels die over hen en hun werk zijn verschenen. Het is strikt genomen geen archiefmateriaal, maar zegt wel iets over de receptie van het artistieke werk.
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De auteurs van persartikels hebben auteursrecht op hun artikels. Soms is hun vermogensrecht overgedragen aan de uitgever van de publicatie. De auteursrechtelijke bescherming geldt tot 70 jaar na het overlijden van de auteur. Dit verhindert op zich niet dat kunstenaars en kunstenorganisaties persartikels verzamelen en analoog of digitaal bijhouden. Om dit materiaal publiek te maken is wel toestemming nodig.

== Ontwerp van website en huisstijl ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|webdesigner(s), huisstijlontwerper(s)
|}
'''Opmerking:''' Auteursrechtelijke bescherming treedt enkel op voor zover er sprake is van voldoende originaliteit/creativiteit. De betrokken personen kunnen hun vermogensrechten hebben overgedragen aan hun werkgever.

== Nieuwe software in functie van artistieke productie ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|softwareontwikkelaar(s) (intern of extern)
|}
'''Opmerking:''' Wanneer iemand nieuwe software schrijft voor een artistieke productie, is die software op zich ook auteursrechtelijk beschermd. Een contractuele overdracht van vermogensrechten is mogelijk. Met werknemers kan dit eventueel via een clausule in de arbeidsovereenkomst. Met externe softwareontwikkelaars dient dit expliciet te worden opgenomen in de overeenkomst waarop de opdracht betrekking heeft.

[[Categorie:7. Rechten]]

Welke rechten kunnen op archiefstukken rusten?

2026-06-30T11:31:35Z

Bart Magnus:

In een artistiek creatieproces ontstaat doorgaans auteursrechtelijke bescherming op wat gecreëerd wordt. Het materiaal dat als archief wordt bijgehouden kan bijgevolg ook auteursrechtelijk beschermd zijn. Het is immers een neerslag van dat creatieve, artistieke proces. Als iemand dat materiaal (nu of later) wil tonen of hergebruiken, is het dus belangrijk om te weten wanneer welke rechten ontstaan en wie de rechthebbenden zijn. Het beste moment om dit goed te documenteren is het moment waarop het archief ontstaat. Dan kunnen immers het vlotste duidelijke afspraken worden gemaakt.

[[Bestand:P1810156 VIAA.jpg|miniatuur|(c) Huis Van Alijn]]
De tool [[Soorten rechten]] biedt een overzicht van welke rechten allemaal kunnen spelen in het archief van een kunstenaar of kunstenorganisatie. Deze tool vertrekt van verschillende soorten documenten die kunnen ontstaan en geeft aan wanneer bepaalde aandacht voor auteursrechten wenselijk is. Ter ondersteuning is ook [[Bestand:20260626 Welke Rechten In Archiefmateriaal Overzicht.pdf|thumb|CC BY-SA 4.0 - meemoo|dit overzicht in tabelvorm]].

Voor alle documenten in je archief of collectie waar rechten op rusten stelt zich de vraag hoe je die rechten documenteert. Je documentatie is namelijk de sleutel tot kennis over rechtenstatus en rechthebbenden wanneer een vraag naar (intern of extern) hergebruik zich stelt. Grosso modo zijn er twee manieren: ofwel in/op/bij het document zelf, ofwel in een centraal overzichtsdocument. Sommige fysieke archiefstukken (bv. een partituur, een fotoafdruk, ...) kunnen een duidelijk opschrift hebben. Bij andere materialen (bv. een audiovisuele opname of een decorstuk) is dat minder vanzelfsprekend. Een goede documentatie is dus van belang. Dat kan aan de hand van een overzichtsdocument, dat je bv. kan maken per artistieke productie en in de mappenstructuur bij die productie kan bewaren. Soms worden bij creatie van nieuw materiaal (bv. composities, opnames voor radio of televisie, ...) vermogensrechten of naburige rechten contractueel overgedragen aan een opdrachtgever of een producent. Documenteer elke rechtenoverdracht nauwkeurig in je mappenstructuur door er contracten en e-mails met bewijswaarde op te slaan.

== Partituren ==

=== Nieuw gecreëerde partituur ===
{| class="wikitable"
|+
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|componist, arrangeur, tekstschrijver
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten''': Indien de nieuwe partituur gebruik maakt van reeds bestaande tekst, kan deze tekst nog auteursrechtelijk beschermd zijn. Indien de nieuwe partituur een bewerking is van een reeds bestaande partituur, kan de oorspronkelijke partituur nog auteursrechtelijk beschermd zijn. Indien componisten, arrangeurs of tekstschrijvers hun vermogensrechten hebben overgedragen aan de uitgever van de partituur, kan de uitoefening van het auteursrecht ook bij de producent van een partituur liggen.

=== Aangekochte partituur ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De partituur is een neerslag van het originele creatieve werk van componisten, arrangeurs en tekstschrijvers. Hun werk is tot 70 jaar na hun overlijden auteursrechtelijk beschermd. De bescherming op de partituur als geheel vervalt dus pas op het moment dat de langstlevende rechthebbende meer dan 70 jaar is overleden. Indien componisten, arrangeurs of tekstschrijvers hun vermogensrechten hebben overgedragen aan de uitgever van de partituur, kan de uitoefening van het auteursrecht ook bij de producent van een partituur liggen.

'''Opmerking:''' Zowel bij nieuw gecreëerde als bestaande partituren kunnen extra aantekeningen op partituren relevant zijn vanuit archiefoogpunt.

== Muziekopnames ==

=== Opname van nieuwe gecreëerde muziek voor een productie ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|componist, arrangeur, tekstschrijver
|-
|naburig recht
|uitvoerders: zangers, muzikanten
|}

=== Bestaande muziekopname gebruikt in een productie ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De gebruikte opname kan nog zowel door het auteursrecht (componist, arrangeur, tekstschrijver) als door naburige rechten (uitvoerders, producent) beschermd zijn en mag in dat geval niet zonder toestemming en licentieovereenkomst in een productie gebruikt worden of in een archiefcontext publiek gemaakt worden.

== Beeldende kunst ==
Het originele, creatieve, scheppende werk van een beeldend kunstenaar is auteursrechtelijk beschermd. Dat geldt ook voor voorbereidend werk zoals tekeningen, schetsen, ... Ook foto's van kunstwerken kunnen auteursrechtelijk beschermd zijn. Wanneer een foto op de achtergrond een kunstwerk bevat maar het kunstwerk duidelijk niet het hoofdonderwerp van de foto is, wordt de rechtenstatus van het kunstwerk in beeld niet als relevant beschouwd voor de rechtenstatus voor de foto. Die kan uiteraard wel beschermd zijn door auteursrecht van de fotograaf.

=== Beeldend kunstwerk ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|beeldend kunstenaar
|}

=== Foto van beeldend kunstwerk (2D) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde kunstwerk nog auteursrechtelijk beschermd is, werkt die bescherming ook door wanneer het kunstwerk wordt gefotografeerd. Op een getrouwe fotografische reproductie van een 2D-kunstwerk kan een fotograaf geen nieuw auteursrecht claimen.

=== Foto van beeldend kunstwerk (3D) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf (indien voldoende origineel/creatief)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde kunstwerk nog auteursrechtelijk beschermd is, werkt die bescherming ook door wanneer het kunstwerk wordt gefotografeerd.

'''Opmerking:''' Wanneer een werk door meerdere kunstenaars samen is gemaakt, zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende kunstenaar.

== Scenografie ==
Het auteursrecht is een intellectueel eigendomsrecht. Het beschermt dus de artistieke schepping, niet de uitvoering ervan. In het domein van de scenografie is dat een belangrijk onderscheid. Zo zal de uitvoering van decors, kostuums, maskers, poppen, ... niet in aanmerking komen voor auteursrechtelijke bescherming, maar het ontwerp ervan wel.

=== Kostuums, decorstukken, poppen, maskers en figuren ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper(s)
|}

=== Schetsen van kostuum- en decorontwerp ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|kostuum-/decorontwerper die schets maakte
|}

=== Lichtplannen ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
Tenzij kan worden aangetoond dat een lichtontwerp een originele artistieke creatie is, bevat een lichtplan doorgaans te weinig creativiteit en originaliteit in zich om voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking te komen.

=== Maquettes (i.f.v. decor of architectuur) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper(s)
|}
'''Opmerking:''' Wanneer een werk door meerdere kunstenaars samen is gemaakt, zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende kunstenaar.

== Architectuur ==
Zie ook hierboven (maquettes)

=== Architectuurplan ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|architect of architectenbureau
|}

=== Foto van een gebouw ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde gebouw nog auteursrechtelijk beschermd is (omdat de architect nog geen 70 jaar is overleden), werkt die bescherming ook door wanneer het gebouw wordt gefotografeerd.

'''Opmerking:''' De auteursrechtelijke uitzondering van de panoramavrijheid staat wel toe dat auteursrechtelijk beschermde werken die permanent zichtbaar zijn vanaf de publieke ruimte zonder toestemming gefotografeerd mogen worden zolang het gebruik van de foto's de normale economische exploitatie van het onderliggende werk niet in het gedrang brengt. Een foto maken van de gevel van een gebouw vanaf de openbare weg is dus toegestaan zonder toestemming van de architect.

== Theaterteksten ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|tekstschrijver(s)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien de theatertekst een bewerking of vertaling is van een reeds bestaande tekst, rust er mogelijk nog auteursrechtelijke bescherming op de originele tekst.

'''Opmerking:''' Wanneer een tekst door meerdere auteurs samen is gemaakt zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende auteur.

== Dansnotatie ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|choreograaf
|}
'''Opmerking:''' Dit scenario gaat er van uit dat de choreograaf die de choreografie bedenkt ook diegene is die instaat voor de dansnotatie.

== Notities doorheen het artistieke creatieproces ==
Heel wat dramaturgen, acteurs, regisseurs, ... werken met notitieboekjes of -schriftjes waarin ze het artistieke werkproces documenteren. Dit kan uiteraard ook een digitale vorm aannemen.
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|auteur van de notities
|}

== Foto's van concerten, podiumproducties en repetities ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf
|-
|recht op afbeelding
|geportretteerde(n)
|}
'''Opmerking:''' Bij publieke opvoeringen valt het recht op afbeelding van afgebeelde artiesten onder impliciete toestemming. Bij repetities is dat niet het geval.

== Audiocaptatie van concert ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' naburige rechten van uitvoerders zoals zangers en muzikanten. Deze duren tot 50 jaar na opname en indien publiek bekendgemaakt tot 70 jaar na publieke bekendmaking.

== Audiovisuele captaties en trailers van concerten, podiumproducties en repetities ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|videast
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op uitgevoerde tekst, muziek, choreografie en/of op getoonde video/film + naburig recht van uitvoerders (zangers, acteurs, dansers, muzikanten).

'''Opmerking:''' Er ontstaat enkel auteursrecht voor de videast indien er sprake is van creatieve keuzes (bv. door montage van verschillende camerastandpunten). Eéncameracaptaties genereren dus geen nieuwe auteursrechtelijke bescherming.

== Communicatiemateriaal ==

=== Communicatieteksten en persberichten ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|interne medewerker
|}

=== Promotionele flyers/affiches ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper flyer/affiche (indien voldoende origineel/creatief)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op eventuele reeds bestaande visuele elementen die in een affiche gebruikt worden (bv. foto, tekening, ...)

=== Programmaboekjes ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|tekstschrijvers, vertalers, makers van visuele elementen, fotografen
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op eventuele vooraf bestaande elementen die in programmaboekje worden overgenomen (teksten, foto's, ...)

'''Opmerking:''' Werknemers kunnen hun vermogensrechten overdragen aan de werkgever via een clausule in de arbeidsovereenkomst. Dit biedt de organisatie meer vrijheid en juridische zekerheid om het auteursrechtelijk materiaal blijvend te gebruiken.

== Persmappen ==
Heel wat kunstenorganisaties en kunstenaars verzamelen persartikels die over hen en hun werk zijn verschenen. Het is strikt genomen geen archiefmateriaal, maar zegt wel iets over de receptie van het artistieke werk.
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De auteurs van persartikels hebben auteursrecht op hun artikels. Soms is hun vermogensrecht overgedragen aan de uitgever van de publicatie. De auteursrechtelijke bescherming geldt tot 70 jaar na het overlijden van de auteur. Dit verhindert op zich niet dat kunstenaars en kunstenorganisaties persartikels verzamelen en analoog of digitaal bijhouden. Om dit materiaal publiek te maken is wel toestemming nodig.

== Ontwerp van website en huisstijl ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|webdesigner(s), huisstijlontwerper(s)
|}
'''Opmerking:''' Auteursrechtelijke bescherming treedt enkel op voor zover er sprake is van voldoende originaliteit/creativiteit. De betrokken personen kunnen hun vermogensrechten hebben overgedragen aan hun werkgever.

== Nieuwe software in functie van artistieke productie ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|softwareontwikkelaar(s) (intern of extern)
|}
'''Opmerking:''' Wanneer iemand nieuwe software schrijft voor een artistieke productie, is die software op zich ook auteursrechtelijk beschermd. Een contractuele overdracht van vermogensrechten is mogelijk. Met werknemers kan dit eventueel via een clausule in de arbeidsovereenkomst. Met externe softwareontwikkelaars dient dit expliciet te worden opgenomen in de overeenkomst waarop de opdracht betrekking heeft.

[[Categorie:7. Rechten]]

Bestand:20260626 Welke Rechten In Archiefmateriaal Overzicht.pdf

2026-06-29T15:15:27Z

Bart Magnus: Bart Magnus heeft een nieuwe versie van Bestand:20260626 Welke Rechten In Archiefmateriaal Overzicht.pdf geüpload

=={{int:filedesc}}==
{{Information
|description={{nl|1=CC BY-SA 4.0 - meemoo}}
|date=2026-06-26
|source={{own}}
|author=[[User:Bart Magnus|Bart Magnus]]
|permission=
|other versions=
}}

=={{int:license-header}}==
{{self|cc-by-sa-4.0}}

Welke rechten kunnen op archiefstukken rusten?

2026-06-29T15:11:50Z

Bart Magnus: /* Bestaande muziekopname gebruikt in een productie */

[[Bestand:P1810156 VIAA.jpg|miniatuur|(c) Huis Van Alijn]]
[[Bestand:20260626 Welke Rechten In Archiefmateriaal Overzicht.pdf|thumb|CC BY-SA 4.0 - meemoo]]

In een artistiek creatieproces ontstaat doorgaans auteursrechtelijke bescherming op wat gecreëerd wordt. Het materiaal dat als archief wordt bijgehouden kan bijgevolg ook auteursrechtelijk beschermd zijn. Het is immers een neerslag van dat creatieve, artistieke proces. Als iemand dat materiaal (nu of later) wil tonen of hergebruiken, is het dus belangrijk om te weten wanneer welke rechten ontstaan en wie de rechthebbenden zijn. Het beste moment om dit goed te documenteren is het moment waarop het archief ontstaat. Dan kunnen immers het vlotste duidelijke afspraken worden gemaakt.

De tool [[Soorten rechten]] biedt een overzicht van welke rechten allemaal kunnen spelen in het archief van een kunstenaar of kunstenorganisatie. Deze tool vertrekt van verschillende soorten documenten die kunnen ontstaan en geeft aan wanneer bepaalde aandacht voor auteursrechten wenselijk is.

Voor alle documenten in je archief of collectie waar rechten op rusten stelt zich de vraag hoe je die rechten documenteert. Je documentatie is namelijk de sleutel tot kennis over rechtenstatus en rechthebbenden wanneer een vraag naar (intern of extern) hergebruik zich stelt. Grosso modo zijn er twee manieren: ofwel in/op/bij het document zelf, ofwel in een centraal overzichtsdocument. Sommige fysieke archiefstukken (bv. een partituur, een fotoafdruk,...) kunnen een duidelijk opschrift hebben. Bij andere materialen (bv. een audiovisuele opname of een decorstuk) is dat minder vanzelfsprekend. Een goede documentatie is dus van belang. Dat kan aan de hand van een overzichtsdocument, dat je bv. kan maken per artistieke productie en in de mappenstructuur bij die productie kan bewaren. Soms worden bij creatie van nieuw materiaal (bv. composities, opnames voor radio of televisie,...) vermogensrechten of naburige rechten contractueel overgedragen aan een opdrachtgever of een producent. Documenteer elke rechtenoverdracht nauwkeurig in je mappenstructuur door er contracten en e-mails met bewijswaarde op te slaan.

== Partituren ==

=== Nieuw gecreëerde partituur ===
{| class="wikitable"
|+
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|componist, arrangeur, tekstschrijver
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten''': Indien de nieuwe partituur gebruik maakt van reeds bestaande tekst, kan deze tekst nog auteursrechtelijk beschermd zijn. Indien de nieuwe partituur een bewerking is van een reeds bestaande partituur, kan de oorspronkelijke partituur nog auteursrechtelijk beschermd zijn. Indien componisten, arrangeurs of tekstschrijvers hun vermogensrechten hebben overgedragen aan de uitgever van de partituur, kan de uitoefening van het auteursrecht ook bij de producent van een partituur liggen.

=== Aangekochte partituur ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De partituur is een neerslag van het originele creatieve werk van componisten, arrangeurs en tekstschrijvers. Hun werk is tot 70 jaar na hun overlijden auteursrechtelijk beschermd. De bescherming op de partituur als geheel vervalt dus pas op het moment dat de langstlevende rechthebbende meer dan 70 jaar is overleden. Indien componisten, arrangeurs of tekstschrijvers hun vermogensrechten hebben overgedragen aan de uitgever van de partituur, kan de uitoefening van het auteursrecht ook bij de producent van een partituur liggen.

'''Opmerking:''' Zowel bij nieuw gecreëerde als bestaande partituren kunnen extra aantekeningen op partituren relevant zijn vanuit archiefoogpunt.

== Muziekopnames ==

=== Opname van nieuwe gecreëerde muziek voor een productie ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|componist, arrangeur, tekstschrijver
|-
|naburig recht
|uitvoerders: zangers, muzikanten
|}

=== Bestaande muziekopname gebruikt in een productie ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De gebruikte opname kan nog zowel door het auteursrecht (componist, arrangeur, tekstschrijver) als door naburige rechten (uitvoerders, producent) beschermd zijn en mag in dat geval niet zonder toestemming en licentieovereenkomst in een productie gebruikt worden of in een archiefcontext publiek gemaakt worden.

== Beeldende kunst ==
Het originele, creatieve, scheppende werk van een beeldend kunstenaar is auteursrechtelijk beschermd. Dat geldt ook voor voorbereidend werk zoals tekeningen, schetsen, ... Ook foto's van kunstwerken kunnen auteursrechtelijk beschermd zijn. Wanneer een foto op de achtergrond een kunstwerk bevat maar het kunstwerk duidelijk niet het hoofdonderwerp van de foto is, wordt de rechtenstatus van het kunstwerk in beeld niet als relevant beschouwd voor de rechtenstatus voor de foto. Die kan uiteraard wel beschermd zijn door auteursrecht van de fotograaf.

=== Beeldend kunstwerk ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|beeldend kunstenaar
|}

=== Foto van beeldend kunstwerk (2D) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde kunstwerk nog auteursrechtelijk beschermd is, werkt die bescherming ook door wanneer het kunstwerk wordt gefotografeerd. Op een getrouwe fotografische reproductie van een 2D-kunstwerk kan een fotograaf geen nieuw auteursrecht claimen.

=== Foto van beeldend kunstwerk (3D) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf (indien voldoende origineel/creatief)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde kunstwerk nog auteursrechtelijk beschermd is, werkt die bescherming ook door wanneer het kunstwerk wordt gefotografeerd.

'''Opmerking:''' Wanneer een werk door meerdere kunstenaars samen is gemaakt, zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende kunstenaar.

== Scenografie ==
Het auteursrecht is een intellectueel eigendomsrecht. Het beschermt dus de artistieke schepping, niet de uitvoering ervan. In het domein van de scenografie is dat een belangrijk onderscheid. Zo zal de uitvoering van decors, kostuums, maskers, poppen, ... niet in aanmerking komen voor auteursrechtelijke bescherming, maar het ontwerp ervan wel.

=== Kostuums, decorstukken, poppen, maskers en figuren ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper(s)
|}

=== Schetsen van kostuum- en decorontwerp ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|kostuum-/decorontwerper die schets maakte
|}

=== Lichtplannen ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
Tenzij kan worden aangetoond dat een lichtontwerp een originele artistieke creatie is, bevat een lichtplan doorgaans te weinig creativiteit en originaliteit in zich om voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking te komen.

=== Maquettes (i.f.v. decor of architectuur) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper(s)
|}
'''Opmerking:''' Wanneer een werk door meerdere kunstenaars samen is gemaakt, zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende kunstenaar.

== Architectuur ==
Zie ook hierboven (maquettes)

=== Architectuurplan ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|architect of architectenbureau
|}

=== Foto van een gebouw ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde gebouw nog auteursrechtelijk beschermd is (omdat de architect nog geen 70 jaar is overleden), werkt die bescherming ook door wanneer het gebouw wordt gefotografeerd.

'''Opmerking:''' De auteursrechtelijke uitzondering van de panoramavrijheid staat wel toe dat auteursrechtelijk beschermde werken die permanent zichtbaar zijn vanaf de publieke ruimte zonder toestemming gefotografeerd mogen worden zolang het gebruik van de foto's de normale economische exploitatie van het onderliggende werk niet in het gedrang brengt. Een foto maken van de gevel van een gebouw vanaf de openbare weg is dus toegestaan zonder toestemming van de architect.

== Theaterteksten ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|tekstschrijver(s)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien de theatertekst een bewerking of vertaling is van een reeds bestaande tekst, rust er mogelijk nog auteursrechtelijke bescherming op de originele tekst.

'''Opmerking:''' Wanneer een tekst door meerdere auteurs samen is gemaakt zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende auteur.

== Dansnotatie ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|choreograaf
|}
'''Opmerking:''' Dit scenario gaat er van uit dat de choreograaf die de choreografie bedenkt ook diegene is die instaat voor de dansnotatie.

== Notities doorheen het artistieke creatieproces ==
Heel wat dramaturgen, acteurs, regisseurs, ... werken met notitieboekjes of -schriftjes waarin ze het artistieke werkproces documenteren. Dit kan uiteraard ook een digitale vorm aannemen.
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|auteur van de notities
|}

== Foto's van concerten, podiumproducties en repetities ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf
|-
|recht op afbeelding
|geportretteerde(n)
|}
'''Opmerking:''' Bij publieke opvoeringen valt het recht op afbeelding van afgebeelde artiesten onder impliciete toestemming. Bij repetities is dat niet het geval.

== Audiocaptatie van concert ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' naburige rechten van uitvoerders zoals zangers en muzikanten. Deze duren tot 50 jaar na opname en indien publiek bekendgemaakt tot 70 jaar na publieke bekendmaking.

== Audiovisuele captaties en trailers van concerten, podiumproducties en repetities ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|videast
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op uitgevoerde tekst, muziek, choreografie en/of op getoonde video/film + naburig recht van uitvoerders (zangers, acteurs, dansers, muzikanten).

'''Opmerking:''' Er ontstaat enkel auteursrecht voor de videast indien er sprake is van creatieve keuzes (bv. door montage van verschillende camerastandpunten). Eéncameracaptaties genereren dus geen nieuwe auteursrechtelijke bescherming.

== Communicatiemateriaal ==

=== Communicatieteksten en persberichten ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|interne medewerker
|}

=== Promotionele flyers/affiches ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper flyer/affiche (indien voldoende origineel/creatief)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op eventuele reeds bestaande visuele elementen die in een affiche gebruikt worden (bv. foto, tekening, ...)

=== Programmaboekjes ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|tekstschrijvers, vertalers, makers van visuele elementen, fotografen
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op eventuele vooraf bestaande elementen die in programmaboekje worden overgenomen (teksten, foto's, ...)

'''Opmerking:''' Werknemers kunnen hun vermogensrechten overdragen aan de werkgever via een clausule in de arbeidsovereenkomst. Dit biedt de organisatie meer vrijheid en juridische zekerheid om het auteursrechtelijk materiaal blijvend te gebruiken.

== Persmappen ==
Heel wat kunstenorganisaties en kunstenaars verzamelen persartikels die over hen en hun werk zijn verschenen. Het is strikt genomen geen archiefmateriaal, maar zegt wel iets over de receptie van het artistieke werk.
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De auteurs van persartikels hebben auteursrecht op hun artikels. Soms is hun vermogensrecht overgedragen aan de uitgever van de publicatie. De auteursrechtelijke bescherming geldt tot 70 jaar na het overlijden van de auteur. Dit verhindert op zich niet dat kunstenaars en kunstenorganisaties persartikels verzamelen en analoog of digitaal bijhouden. Om dit materiaal publiek te maken is wel toestemming nodig.

== Ontwerp van website en huisstijl ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|webdesigner(s), huisstijlontwerper(s)
|}
'''Opmerking:''' Auteursrechtelijke bescherming treedt enkel op voor zover er sprake is van voldoende originaliteit/creativiteit. De betrokken personen kunnen hun vermogensrechten hebben overgedragen aan hun werkgever.

== Nieuwe software in functie van artistieke productie ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|softwareontwikkelaar(s) (intern of extern)
|}
'''Opmerking:''' Wanneer iemand nieuwe software schrijft voor een artistieke productie, is die software op zich ook auteursrechtelijk beschermd. Een contractuele overdracht van vermogensrechten is mogelijk. Met werknemers kan dit eventueel via een clausule in de arbeidsovereenkomst. Met externe softwareontwikkelaars dient dit expliciet te worden opgenomen in de overeenkomst waarop de opdracht betrekking heeft.

[[Categorie:7. Rechten]]

Welke rechten kunnen op archiefstukken rusten?

2026-06-29T14:57:33Z

Bart Magnus:

[[Bestand:P1810156 VIAA.jpg|miniatuur|(c) Huis Van Alijn]]
[[Bestand:20260626 Welke Rechten In Archiefmateriaal Overzicht.pdf|thumb|CC BY-SA 4.0 - meemoo]]

In een artistiek creatieproces ontstaat doorgaans auteursrechtelijke bescherming op wat gecreëerd wordt. Het materiaal dat als archief wordt bijgehouden kan bijgevolg ook auteursrechtelijk beschermd zijn. Het is immers een neerslag van dat creatieve, artistieke proces. Als iemand dat materiaal (nu of later) wil tonen of hergebruiken, is het dus belangrijk om te weten wanneer welke rechten ontstaan en wie de rechthebbenden zijn. Het beste moment om dit goed te documenteren is het moment waarop het archief ontstaat. Dan kunnen immers het vlotste duidelijke afspraken worden gemaakt.

De tool [[Soorten rechten]] biedt een overzicht van welke rechten allemaal kunnen spelen in het archief van een kunstenaar of kunstenorganisatie. Deze tool vertrekt van verschillende soorten documenten die kunnen ontstaan en geeft aan wanneer bepaalde aandacht voor auteursrechten wenselijk is.

Voor alle documenten in je archief of collectie waar rechten op rusten stelt zich de vraag hoe je die rechten documenteert. Je documentatie is namelijk de sleutel tot kennis over rechtenstatus en rechthebbenden wanneer een vraag naar (intern of extern) hergebruik zich stelt. Grosso modo zijn er twee manieren: ofwel in/op/bij het document zelf, ofwel in een centraal overzichtsdocument. Sommige fysieke archiefstukken (bv. een partituur, een fotoafdruk,...) kunnen een duidelijk opschrift hebben. Bij andere materialen (bv. een audiovisuele opname of een decorstuk) is dat minder vanzelfsprekend. Een goede documentatie is dus van belang. Dat kan aan de hand van een overzichtsdocument, dat je bv. kan maken per artistieke productie en in de mappenstructuur bij die productie kan bewaren. Soms worden bij creatie van nieuw materiaal (bv. composities, opnames voor radio of televisie,...) vermogensrechten of naburige rechten contractueel overgedragen aan een opdrachtgever of een producent. Documenteer elke rechtenoverdracht nauwkeurig in je mappenstructuur door er contracten en e-mails met bewijswaarde op te slaan.

== Partituren ==

=== Nieuw gecreëerde partituur ===
{| class="wikitable"
|+
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|componist, arrangeur, tekstschrijver
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten''': Indien de nieuwe partituur gebruik maakt van reeds bestaande tekst, kan deze tekst nog auteursrechtelijk beschermd zijn. Indien de nieuwe partituur een bewerking is van een reeds bestaande partituur, kan de oorspronkelijke partituur nog auteursrechtelijk beschermd zijn. Indien componisten, arrangeurs of tekstschrijvers hun vermogensrechten hebben overgedragen aan de uitgever van de partituur, kan de uitoefening van het auteursrecht ook bij de producent van een partituur liggen.

=== Aangekochte partituur ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De partituur is een neerslag van het originele creatieve werk van componisten, arrangeurs en tekstschrijvers. Hun werk is tot 70 jaar na hun overlijden auteursrechtelijk beschermd. De bescherming op de partituur als geheel vervalt dus pas op het moment dat de langstlevende rechthebbende meer dan 70 jaar is overleden. Indien componisten, arrangeurs of tekstschrijvers hun vermogensrechten hebben overgedragen aan de uitgever van de partituur, kan de uitoefening van het auteursrecht ook bij de producent van een partituur liggen.

'''Opmerking:''' Zowel bij nieuw gecreëerde als bestaande partituren kunnen extra aantekeningen op partituren relevant zijn vanuit archiefoogpunt.

== Muziekopnames ==

=== Opname van nieuwe gecreëerde muziek voor een productie ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|componist, arrangeur, tekstschrijver
|-
|naburig recht
|uitvoerders: zangers, muzikanten
|}

=== Bestaande muziekopname gebruikt in een productie ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De gebruikte opname kan nog zowel door het auteursrecht als door naburige rechten beschermd zijn en mag in dat geval niet zonder toestemming en licentieovereenkomst in een productie gebruikt worden of in een archiefcontext publiek gemaakt worden.

== Beeldende kunst ==
Het originele, creatieve, scheppende werk van een beeldend kunstenaar is auteursrechtelijk beschermd. Dat geldt ook voor voorbereidend werk zoals tekeningen, schetsen, ... Ook foto's van kunstwerken kunnen auteursrechtelijk beschermd zijn. Wanneer een foto op de achtergrond een kunstwerk bevat maar het kunstwerk duidelijk niet het hoofdonderwerp van de foto is, wordt de rechtenstatus van het kunstwerk in beeld niet als relevant beschouwd voor de rechtenstatus voor de foto. Die kan uiteraard wel beschermd zijn door auteursrecht van de fotograaf.

=== Beeldend kunstwerk ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|beeldend kunstenaar
|}

=== Foto van beeldend kunstwerk (2D) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde kunstwerk nog auteursrechtelijk beschermd is, werkt die bescherming ook door wanneer het kunstwerk wordt gefotografeerd. Op een getrouwe fotografische reproductie van een 2D-kunstwerk kan een fotograaf geen nieuw auteursrecht claimen.

=== Foto van beeldend kunstwerk (3D) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf (indien voldoende origineel/creatief)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde kunstwerk nog auteursrechtelijk beschermd is, werkt die bescherming ook door wanneer het kunstwerk wordt gefotografeerd.

'''Opmerking:''' Wanneer een werk door meerdere kunstenaars samen is gemaakt, zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende kunstenaar.

== Scenografie ==
Het auteursrecht is een intellectueel eigendomsrecht. Het beschermt dus de artistieke schepping, niet de uitvoering ervan. In het domein van de scenografie is dat een belangrijk onderscheid. Zo zal de uitvoering van decors, kostuums, maskers, poppen, ... niet in aanmerking komen voor auteursrechtelijke bescherming, maar het ontwerp ervan wel.

=== Kostuums, decorstukken, poppen, maskers en figuren ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper(s)
|}

=== Schetsen van kostuum- en decorontwerp ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|kostuum-/decorontwerper die schets maakte
|}

=== Lichtplannen ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
Tenzij kan worden aangetoond dat een lichtontwerp een originele artistieke creatie is, bevat een lichtplan doorgaans te weinig creativiteit en originaliteit in zich om voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking te komen.

=== Maquettes (i.f.v. decor of architectuur) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper(s)
|}
'''Opmerking:''' Wanneer een werk door meerdere kunstenaars samen is gemaakt, zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende kunstenaar.

== Architectuur ==
Zie ook hierboven (maquettes)

=== Architectuurplan ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|architect of architectenbureau
|}

=== Foto van een gebouw ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde gebouw nog auteursrechtelijk beschermd is (omdat de architect nog geen 70 jaar is overleden), werkt die bescherming ook door wanneer het gebouw wordt gefotografeerd.

'''Opmerking:''' De auteursrechtelijke uitzondering van de panoramavrijheid staat wel toe dat auteursrechtelijk beschermde werken die permanent zichtbaar zijn vanaf de publieke ruimte zonder toestemming gefotografeerd mogen worden zolang het gebruik van de foto's de normale economische exploitatie van het onderliggende werk niet in het gedrang brengt. Een foto maken van de gevel van een gebouw vanaf de openbare weg is dus toegestaan zonder toestemming van de architect.

== Theaterteksten ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|tekstschrijver(s)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien de theatertekst een bewerking of vertaling is van een reeds bestaande tekst, rust er mogelijk nog auteursrechtelijke bescherming op de originele tekst.

'''Opmerking:''' Wanneer een tekst door meerdere auteurs samen is gemaakt zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende auteur.

== Dansnotatie ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|choreograaf
|}
'''Opmerking:''' Dit scenario gaat er van uit dat de choreograaf die de choreografie bedenkt ook diegene is die instaat voor de dansnotatie.

== Notities doorheen het artistieke creatieproces ==
Heel wat dramaturgen, acteurs, regisseurs, ... werken met notitieboekjes of -schriftjes waarin ze het artistieke werkproces documenteren. Dit kan uiteraard ook een digitale vorm aannemen.
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|auteur van de notities
|}

== Foto's van concerten, podiumproducties en repetities ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf
|-
|recht op afbeelding
|geportretteerde(n)
|}
'''Opmerking:''' Bij publieke opvoeringen valt het recht op afbeelding van afgebeelde artiesten onder impliciete toestemming. Bij repetities is dat niet het geval.

== Audiocaptatie van concert ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' naburige rechten van uitvoerders zoals zangers en muzikanten. Deze duren tot 50 jaar na opname en indien publiek bekendgemaakt tot 70 jaar na publieke bekendmaking.

== Audiovisuele captaties en trailers van concerten, podiumproducties en repetities ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|videast
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op uitgevoerde tekst, muziek, choreografie en/of op getoonde video/film + naburig recht van uitvoerders (zangers, acteurs, dansers, muzikanten).

'''Opmerking:''' Er ontstaat enkel auteursrecht voor de videast indien er sprake is van creatieve keuzes (bv. door montage van verschillende camerastandpunten). Eéncameracaptaties genereren dus geen nieuwe auteursrechtelijke bescherming.

== Communicatiemateriaal ==

=== Communicatieteksten en persberichten ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|interne medewerker
|}

=== Promotionele flyers/affiches ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper flyer/affiche (indien voldoende origineel/creatief)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op eventuele reeds bestaande visuele elementen die in een affiche gebruikt worden (bv. foto, tekening, ...)

=== Programmaboekjes ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|tekstschrijvers, vertalers, makers van visuele elementen, fotografen
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op eventuele vooraf bestaande elementen die in programmaboekje worden overgenomen (teksten, foto's, ...)

'''Opmerking:''' Werknemers kunnen hun vermogensrechten overdragen aan de werkgever via een clausule in de arbeidsovereenkomst. Dit biedt de organisatie meer vrijheid en juridische zekerheid om het auteursrechtelijk materiaal blijvend te gebruiken.

== Persmappen ==
Heel wat kunstenorganisaties en kunstenaars verzamelen persartikels die over hen en hun werk zijn verschenen. Het is strikt genomen geen archiefmateriaal, maar zegt wel iets over de receptie van het artistieke werk.
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De auteurs van persartikels hebben auteursrecht op hun artikels. Soms is hun vermogensrecht overgedragen aan de uitgever van de publicatie. De auteursrechtelijke bescherming geldt tot 70 jaar na het overlijden van de auteur. Dit verhindert op zich niet dat kunstenaars en kunstenorganisaties persartikels verzamelen en analoog of digitaal bijhouden. Om dit materiaal publiek te maken is wel toestemming nodig.

== Ontwerp van website en huisstijl ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|webdesigner(s), huisstijlontwerper(s)
|}
'''Opmerking:''' Auteursrechtelijke bescherming treedt enkel op voor zover er sprake is van voldoende originaliteit/creativiteit. De betrokken personen kunnen hun vermogensrechten hebben overgedragen aan hun werkgever.

== Nieuwe software in functie van artistieke productie ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|softwareontwikkelaar(s) (intern of extern)
|}
'''Opmerking:''' Wanneer iemand nieuwe software schrijft voor een artistieke productie, is die software op zich ook auteursrechtelijk beschermd. Een contractuele overdracht van vermogensrechten is mogelijk. Met werknemers kan dit eventueel via een clausule in de arbeidsovereenkomst. Met externe softwareontwikkelaars dient dit expliciet te worden opgenomen in de overeenkomst waarop de opdracht betrekking heeft.

[[Categorie:7. Rechten]]

Welke rechten kunnen op archiefstukken rusten?

2026-06-29T14:55:39Z

Bart Magnus:

[[Bestand:20260626 Welke Rechten In Archiefmateriaal Overzicht.pdf|thumb|CC BY-SA 4.0 - meemoo]]
[[Bestand:P1810156 VIAA.jpg|miniatuur|(c) Huis Van Alijn]]
In een artistiek creatieproces ontstaat doorgaans auteursrechtelijke bescherming op wat gecreëerd wordt. Het materiaal dat als archief wordt bijgehouden kan bijgevolg ook auteursrechtelijk beschermd zijn. Het is immers een neerslag van dat creatieve, artistieke proces. Als iemand dat materiaal (nu of later) wil tonen of hergebruiken, is het dus belangrijk om te weten wanneer welke rechten ontstaan en wie de rechthebbenden zijn. Het beste moment om dit goed te documenteren is het moment waarop het archief ontstaat. Dan kunnen immers het vlotste duidelijke afspraken worden gemaakt.

De tool [[Soorten rechten]] biedt een overzicht van welke rechten allemaal kunnen spelen in het archief van een kunstenaar of kunstenorganisatie. Deze tool vertrekt van verschillende soorten documenten die kunnen ontstaan en geeft aan wanneer bepaalde aandacht voor auteursrechten wenselijk is.

Voor alle documenten in je archief of collectie waar rechten op rusten stelt zich de vraag hoe je die rechten documenteert. Je documentatie is namelijk de sleutel tot kennis over rechtenstatus en rechthebbenden wanneer een vraag naar (intern of extern) hergebruik zich stelt. Grosso modo zijn er twee manieren: ofwel in/op/bij het document zelf, ofwel in een centraal overzichtsdocument. Sommige fysieke archiefstukken (bv. een partituur, een fotoafdruk,...) kunnen een duidelijk opschrift hebben. Bij andere materialen (bv. een audiovisuele opname of een decorstuk) is dat minder vanzelfsprekend. Een goede documentatie is dus van belang. Dat kan aan de hand van een overzichtsdocument, dat je bv. kan maken per artistieke productie en in de mappenstructuur bij die productie kan bewaren. Soms worden bij creatie van nieuw materiaal (bv. composities, opnames voor radio of televisie,...) vermogensrechten of naburige rechten contractueel overgedragen aan een opdrachtgever of een producent. Documenteer elke rechtenoverdracht nauwkeurig in je mappenstructuur door er contracten en e-mails met bewijswaarde op te slaan.

== Partituren ==

=== Nieuw gecreëerde partituur ===
{| class="wikitable"
|+
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|componist, arrangeur, tekstschrijver
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten''': Indien de nieuwe partituur gebruik maakt van reeds bestaande tekst, kan deze tekst nog auteursrechtelijk beschermd zijn. Indien de nieuwe partituur een bewerking is van een reeds bestaande partituur, kan de oorspronkelijke partituur nog auteursrechtelijk beschermd zijn. Indien componisten, arrangeurs of tekstschrijvers hun vermogensrechten hebben overgedragen aan de uitgever van de partituur, kan de uitoefening van het auteursrecht ook bij de producent van een partituur liggen.

=== Aangekochte partituur ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De partituur is een neerslag van het originele creatieve werk van componisten, arrangeurs en tekstschrijvers. Hun werk is tot 70 jaar na hun overlijden auteursrechtelijk beschermd. De bescherming op de partituur als geheel vervalt dus pas op het moment dat de langstlevende rechthebbende meer dan 70 jaar is overleden. Indien componisten, arrangeurs of tekstschrijvers hun vermogensrechten hebben overgedragen aan de uitgever van de partituur, kan de uitoefening van het auteursrecht ook bij de producent van een partituur liggen.

'''Opmerking:''' Zowel bij nieuw gecreëerde als bestaande partituren kunnen extra aantekeningen op partituren relevant zijn vanuit archiefoogpunt.

== Muziekopnames ==

=== Opname van nieuwe gecreëerde muziek voor een productie ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|componist, arrangeur, tekstschrijver
|-
|naburig recht
|uitvoerders: zangers, muzikanten
|}

=== Bestaande muziekopname gebruikt in een productie ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De gebruikte opname kan nog zowel door het auteursrecht als door naburige rechten beschermd zijn en mag in dat geval niet zonder toestemming en licentieovereenkomst in een productie gebruikt worden of in een archiefcontext publiek gemaakt worden.

== Beeldende kunst ==
Het originele, creatieve, scheppende werk van een beeldend kunstenaar is auteursrechtelijk beschermd. Dat geldt ook voor voorbereidend werk zoals tekeningen, schetsen, ... Ook foto's van kunstwerken kunnen auteursrechtelijk beschermd zijn. Wanneer een foto op de achtergrond een kunstwerk bevat maar het kunstwerk duidelijk niet het hoofdonderwerp van de foto is, wordt de rechtenstatus van het kunstwerk in beeld niet als relevant beschouwd voor de rechtenstatus voor de foto. Die kan uiteraard wel beschermd zijn door auteursrecht van de fotograaf.

=== Beeldend kunstwerk ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|beeldend kunstenaar
|}

=== Foto van beeldend kunstwerk (2D) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde kunstwerk nog auteursrechtelijk beschermd is, werkt die bescherming ook door wanneer het kunstwerk wordt gefotografeerd. Op een getrouwe fotografische reproductie van een 2D-kunstwerk kan een fotograaf geen nieuw auteursrecht claimen.

=== Foto van beeldend kunstwerk (3D) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf (indien voldoende origineel/creatief)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde kunstwerk nog auteursrechtelijk beschermd is, werkt die bescherming ook door wanneer het kunstwerk wordt gefotografeerd.

'''Opmerking:''' Wanneer een werk door meerdere kunstenaars samen is gemaakt, zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende kunstenaar.

== Scenografie ==
Het auteursrecht is een intellectueel eigendomsrecht. Het beschermt dus de artistieke schepping, niet de uitvoering ervan. In het domein van de scenografie is dat een belangrijk onderscheid. Zo zal de uitvoering van decors, kostuums, maskers, poppen, ... niet in aanmerking komen voor auteursrechtelijke bescherming, maar het ontwerp ervan wel.

=== Kostuums, decorstukken, poppen, maskers en figuren ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper(s)
|}

=== Schetsen van kostuum- en decorontwerp ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|kostuum-/decorontwerper die schets maakte
|}

=== Lichtplannen ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
Tenzij kan worden aangetoond dat een lichtontwerp een originele artistieke creatie is, bevat een lichtplan doorgaans te weinig creativiteit en originaliteit in zich om voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking te komen.

=== Maquettes (i.f.v. decor of architectuur) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper(s)
|}
'''Opmerking:''' Wanneer een werk door meerdere kunstenaars samen is gemaakt, zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende kunstenaar.

== Architectuur ==
Zie ook hierboven (maquettes)

=== Architectuurplan ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|architect of architectenbureau
|}

=== Foto van een gebouw ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde gebouw nog auteursrechtelijk beschermd is (omdat de architect nog geen 70 jaar is overleden), werkt die bescherming ook door wanneer het gebouw wordt gefotografeerd.

'''Opmerking:''' De auteursrechtelijke uitzondering van de panoramavrijheid staat wel toe dat auteursrechtelijk beschermde werken die permanent zichtbaar zijn vanaf de publieke ruimte zonder toestemming gefotografeerd mogen worden zolang het gebruik van de foto's de normale economische exploitatie van het onderliggende werk niet in het gedrang brengt. Een foto maken van de gevel van een gebouw vanaf de openbare weg is dus toegestaan zonder toestemming van de architect.

== Theaterteksten ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|tekstschrijver(s)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien de theatertekst een bewerking of vertaling is van een reeds bestaande tekst, rust er mogelijk nog auteursrechtelijke bescherming op de originele tekst.

'''Opmerking:''' Wanneer een tekst door meerdere auteurs samen is gemaakt zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende auteur.

== Dansnotatie ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|choreograaf
|}
'''Opmerking:''' Dit scenario gaat er van uit dat de choreograaf die de choreografie bedenkt ook diegene is die instaat voor de dansnotatie.

== Notities doorheen het artistieke creatieproces ==
Heel wat dramaturgen, acteurs, regisseurs, ... werken met notitieboekjes of -schriftjes waarin ze het artistieke werkproces documenteren. Dit kan uiteraard ook een digitale vorm aannemen.
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|auteur van de notities
|}

== Foto's van concerten, podiumproducties en repetities ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf
|-
|recht op afbeelding
|geportretteerde(n)
|}
'''Opmerking:''' Bij publieke opvoeringen valt het recht op afbeelding van afgebeelde artiesten onder impliciete toestemming. Bij repetities is dat niet het geval.

== Audiocaptatie van concert ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' naburige rechten van uitvoerders zoals zangers en muzikanten. Deze duren tot 50 jaar na opname en indien publiek bekendgemaakt tot 70 jaar na publieke bekendmaking.

== Audiovisuele captaties en trailers van concerten, podiumproducties en repetities ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|videast
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op uitgevoerde tekst, muziek, choreografie en/of op getoonde video/film + naburig recht van uitvoerders (zangers, acteurs, dansers, muzikanten).

'''Opmerking:''' Er ontstaat enkel auteursrecht voor de videast indien er sprake is van creatieve keuzes (bv. door montage van verschillende camerastandpunten). Eéncameracaptaties genereren dus geen nieuwe auteursrechtelijke bescherming.

== Communicatiemateriaal ==

=== Communicatieteksten en persberichten ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|interne medewerker
|}

=== Promotionele flyers/affiches ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper flyer/affiche (indien voldoende origineel/creatief)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op eventuele reeds bestaande visuele elementen die in een affiche gebruikt worden (bv. foto, tekening, ...)

=== Programmaboekjes ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|tekstschrijvers, vertalers, makers van visuele elementen, fotografen
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op eventuele vooraf bestaande elementen die in programmaboekje worden overgenomen (teksten, foto's, ...)

'''Opmerking:''' Werknemers kunnen hun vermogensrechten overdragen aan de werkgever via een clausule in de arbeidsovereenkomst. Dit biedt de organisatie meer vrijheid en juridische zekerheid om het auteursrechtelijk materiaal blijvend te gebruiken.

== Persmappen ==
Heel wat kunstenorganisaties en kunstenaars verzamelen persartikels die over hen en hun werk zijn verschenen. Het is strikt genomen geen archiefmateriaal, maar zegt wel iets over de receptie van het artistieke werk.
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De auteurs van persartikels hebben auteursrecht op hun artikels. Soms is hun vermogensrecht overgedragen aan de uitgever van de publicatie. De auteursrechtelijke bescherming geldt tot 70 jaar na het overlijden van de auteur. Dit verhindert op zich niet dat kunstenaars en kunstenorganisaties persartikels verzamelen en analoog of digitaal bijhouden. Om dit materiaal publiek te maken is wel toestemming nodig.

== Ontwerp van website en huisstijl ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|webdesigner(s), huisstijlontwerper(s)
|}
'''Opmerking:''' Auteursrechtelijke bescherming treedt enkel op voor zover er sprake is van voldoende originaliteit/creativiteit. De betrokken personen kunnen hun vermogensrechten hebben overgedragen aan hun werkgever.

== Nieuwe software in functie van artistieke productie ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|softwareontwikkelaar(s) (intern of extern)
|}
'''Opmerking:''' Wanneer iemand nieuwe software schrijft voor een artistieke productie, is die software op zich ook auteursrechtelijk beschermd. Een contractuele overdracht van vermogensrechten is mogelijk. Met werknemers kan dit eventueel via een clausule in de arbeidsovereenkomst. Met externe softwareontwikkelaars dient dit expliciet te worden opgenomen in de overeenkomst waarop de opdracht betrekking heeft.

[[Categorie:7. Rechten]]

Welke rechten kunnen op archiefstukken rusten?

2026-06-29T13:20:28Z

Bart Magnus: Toevoegingen na feedback werkgroep.

[[Bestand:20260626 Welke Rechten In Archiefmateriaal Overzicht.pdf|thumb|CC BY-SA 4.0 - meemoo]]
[[Bestand:P1810156 VIAA.jpg|miniatuur|(c) Huis Van Alijn]]
In een artistiek creatieproces ontstaat doorgaans auteursrechtelijke bescherming op wat gecreëerd wordt. Het materiaal dat als archief wordt bijgehouden kan bijgevolg ook auteursrechtelijk beschermd zijn. Het is immers een neerslag van dat creatieve, artistieke proces. Als iemand dat materiaal (nu of later) wil tonen of hergebruiken, is het dus belangrijk om te weten wanneer welke rechten ontstaan en wie de rechthebbenden zijn. Het beste moment om dit goed te documenteren is het moment waarop het archief ontstaat. Dan kunnen immers het vlotste duidelijke afspraken worden gemaakt. De tool [[Soorten rechten]] biedt een overzicht van welke rechten allemaal kunnen spelen in het archief van een kunstenaar of kunstenorganisatie. Deze tool vertrekt van verschillende soorten documenten die kunnen ontstaan en geeft aan wanneer bepaalde aandacht voor auteursrechten wenselijk is.

== Partituren ==

=== Nieuw gecreëerde partituur ===
{| class="wikitable"
|+
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|componist, arrangeur, tekstschrijver
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten''': Indien de nieuwe partituur gebruik maakt van reeds bestaande tekst, kan deze tekst nog auteursrechtelijk beschermd zijn. Indien de nieuwe partituur een bewerking is van een reeds bestaande partituur, kan de oorspronkelijke partituur nog auteursrechtelijk beschermd zijn.

=== Aangekochte partituur ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De partituur is een neerslag van het originele creatieve werk van componisten, arrangeurs en tekstschrijvers. Hun werk is tot 70 jaar na hun overlijden auteursrechtelijk beschermd. De bescherming op de partituur als geheel vervalt dus pas op het moment dat de langstlevende rechthebbende meer dan 70 jaar is overleden.

'''Opmerking:''' Zowel bij nieuw gecreëerde als bestaande partituren kunnen extra aantekeningen op partituren relevant zijn vanuit archiefoogpunt.

'''Hoe rechten documenteren?''' Vermeld op nieuw gecreëerde fysieke partituren duidelijk de namen van de rechthebbenden en breng de digitale versies onder op een logische plek in je mappenstructuur. Bij aangekochte partituren is dit doorgaans al voldoende duidelijk aangegeven op de uitgave zelf. Documenteer ook een eventuele overdracht van rechten aan een opdrachtgever nauwkeurig in je mappenstructuur door er contracten en e-mails met bewijswaarde op te slaan.

== Muziekopnames ==

=== Opname van nieuwe gecreëerde muziek voor een productie ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|componist, arrangeur, tekstschrijver
|-
|naburig recht
|uitvoerders: zangers, muzikanten
|}

=== Bestaande muziekopname gebruikt in een productie ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De gebruikte opname kan nog zowel door het auteursrecht als door naburige rechten beschermd zijn en mag in dat geval niet zonder toestemming en licentieovereenkomst in een productie gebruikt worden of in een archiefcontext publiek gemaakt worden.

== Beeldende kunst ==
Het originele, creatieve, scheppende werk van een beeldend kunstenaar is auteursrechtelijk beschermd. Dat geldt ook voor voorbereidend werk zoals tekeningen, schetsen, ... Ook foto's van kunstwerken kunnen auteursrechtelijk beschermd zijn. Wanneer een foto op de achtergrond een kunstwerk bevat maar het kunstwerk duidelijk niet het hoofdonderwerp van de foto is, wordt de rechtenstatus van het kunstwerk in beeld niet als relevant beschouwd voor de rechtenstatus voor de foto. Die kan uiteraard wel beschermd zijn door auteursrecht van de fotograaf.

=== Beeldend kunstwerk ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|beeldend kunstenaar
|}

=== Foto van beeldend kunstwerk (2D) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde kunstwerk nog auteursrechtelijk beschermd is, werkt die bescherming ook door wanneer het kunstwerk wordt gefotografeerd. Op een getrouwe fotografische reproductie van een 2D-kunstwerk kan een fotograaf geen nieuw auteursrecht claimen.

=== Foto van beeldend kunstwerk (3D) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf (indien voldoende origineel/creatief)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde kunstwerk nog auteursrechtelijk beschermd is, werkt die bescherming ook door wanneer het kunstwerk wordt gefotografeerd.

'''Opmerking:''' Wanneer een werk door meerdere kunstenaars samen is gemaakt, zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende kunstenaar.

== Scenografie ==
Het auteursrecht is een intellectueel eigendomsrecht. Het beschermt dus de artistieke schepping, niet de uitvoering ervan. In het domein van de scenografie is dat een belangrijk onderscheid. Zo zal de uitvoering van decors, kostuums, maskers, poppen, ... niet in aanmerking komen voor auteursrechtelijke bescherming, maar het ontwerp ervan wel.

=== Kostuums, decorstukken, poppen, maskers en figuren ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper(s)
|}

=== Schetsen van kostuum- en decorontwerp ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|kostuum-/decorontwerper die schets maakte
|}

=== Lichtplannen ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
Tenzij kan worden aangetoond dat een lichtontwerp een originele artistieke creatie is, bevat een lichtplan doorgaans te weinig creativiteit en originaliteit in zich om voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking te komen.

=== Maquettes (i.f.v. decor of architectuur) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper(s)
|}
'''Opmerking:''' Wanneer een werk door meerdere kunstenaars samen is gemaakt, zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende kunstenaar.

== Architectuur ==
Zie ook hierboven (maquettes)

=== Architectuurplan ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|architect of architectenbureau
|}

=== Foto van een gebouw ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde gebouw nog auteursrechtelijk beschermd is (omdat de architect nog geen 70 jaar is overleden), werkt die bescherming ook door wanneer het gebouw wordt gefotografeerd.

'''Opmerking:''' De auteursrechtelijke uitzondering van de panoramavrijheid staat wel toe dat auteursrechtelijk beschermde werken die permanent zichtbaar zijn vanaf de publieke ruimte zonder toestemming gefotografeerd mogen worden zolang het gebruik van de foto's de normale economische exploitatie van het onderliggende werk niet in het gedrang brengt. Een foto maken van de gevel van een gebouw vanaf de openbare weg is dus toegestaan zonder toestemming van de architect.

== Theaterteksten ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|tekstschrijver(s)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien de theatertekst een bewerking of vertaling is van een reeds bestaande tekst, rust er mogelijk nog auteursrechtelijke bescherming op de originele tekst.

'''Opmerking:''' Wanneer een tekst door meerdere auteurs samen is gemaakt zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende auteur.

== Dansnotatie ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|choreograaf
|}
'''Opmerking:''' Dit scenario gaat er van uit dat de choreograaf die de choreografie bedenkt ook diegene is die instaat voor de dansnotatie.

== Notities doorheen het artistieke creatieproces ==
Heel wat dramaturgen, acteurs, regisseurs, ... werken met notitieboekjes of -schriftjes waarin ze het artistieke werkproces documenteren. Dit kan uiteraard ook een digitale vorm aannemen.
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|auteur van de notities
|}

== Foto's van concerten, podiumproducties en repetities ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf
|-
|recht op afbeelding
|geportretteerde(n)
|}
'''Opmerking:''' Bij publieke opvoeringen valt het recht op afbeelding van afgebeelde artiesten onder impliciete toestemming. Bij repetities is dat niet het geval.

== Audiocaptatie van concert ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' naburige rechten van uitvoerders zoals zangers en muzikanten. Deze duren tot 50 jaar na opname en indien publiek bekendgemaakt tot 70 jaar na publieke bekendmaking.

== Audiovisuele captaties en trailers van concerten, podiumproducties en repetities ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|videast
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op uitgevoerde tekst, muziek, choreografie en/of op getoonde video/film + naburig recht van uitvoerders (zangers, acteurs, dansers, muzikanten).

'''Opmerking:''' Er ontstaat enkel auteursrecht voor de videast indien er sprake is van creatieve keuzes (bv. door montage van verschillende camerastandpunten). Eéncameracaptaties genereren dus geen nieuwe auteursrechtelijke bescherming.

== Communicatiemateriaal ==

=== Communicatieteksten en persberichten ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|interne medewerker
|}

=== Promotionele flyers/affiches ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper flyer/affiche (indien voldoende origineel/creatief)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op eventuele reeds bestaande visuele elementen die in een affiche gebruikt worden (bv. foto, tekening, ...)

=== Programmaboekjes ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|tekstschrijvers, vertalers, makers van visuele elementen, fotografen
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op eventuele vooraf bestaande elementen die in programmaboekje worden overgenomen (teksten, foto's, ...)

'''Opmerking:''' Werknemers kunnen hun vermogensrechten overdragen aan de werkgever via een clausule in de arbeidsovereenkomst. Dit biedt de organisatie meer vrijheid en juridische zekerheid om het auteursrechtelijk materiaal blijvend te gebruiken.

== Persmappen ==
Heel wat kunstenorganisaties en kunstenaars verzamelen persartikels die over hen en hun werk zijn verschenen. Het is strikt genomen geen archiefmateriaal, maar zegt wel iets over de receptie van het artistieke werk.
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De auteurs van persartikels hebben auteursrecht op hun artikels. Soms is hun vermogensrecht overgedragen aan de uitgever van de publicatie. De auteursrechtelijke bescherming geldt tot 70 jaar na het overlijden van de auteur. Dit verhindert op zich niet dat kunstenaars en kunstenorganisaties persartikels verzamelen en analoog of digitaal bijhouden. Om dit materiaal publiek te maken is wel toestemming nodig.

== Ontwerp van website en huisstijl ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|webdesigner(s), huisstijlontwerper(s)
|}
'''Opmerking:''' Auteursrechtelijke bescherming treedt enkel op voor zover er sprake is van voldoende originaliteit/creativiteit. De betrokken personen kunnen hun vermogensrechten hebben overgedragen aan hun werkgever.

== Nieuwe software in functie van artistieke productie ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|softwareontwikkelaar(s) (intern of extern)
|}
'''Opmerking:''' Wanneer iemand nieuwe software schrijft voor een artistieke productie, is die software op zich ook auteursrechtelijk beschermd. Een contractuele overdracht van vermogensrechten is mogelijk. Met werknemers kan dit eventueel via een clausule in de arbeidsovereenkomst. Met externe softwareontwikkelaars dient dit expliciet te worden opgenomen in de overeenkomst waarop de opdracht betrekking heeft.

[[Categorie:7. Rechten]]

Welke rechten kunnen op archiefstukken rusten?

2026-06-29T12:12:17Z

Bart Magnus:

[[Bestand:20260626 Welke Rechten In Archiefmateriaal Overzicht.pdf|thumb|CC BY-SA 4.0 - meemoo]]
[[Bestand:P1810156 VIAA.jpg|miniatuur|(c) Huis Van Alijn]]
In een artistiek creatieproces ontstaat doorgaans auteursrechtelijke bescherming op wat gecreëerd wordt. Het materiaal dat als archief wordt bijgehouden kan bijgevolg ook auteursrechtelijk beschermd zijn. Het is immers een neerslag van dat creatieve, artistieke proces. Als iemand dat materiaal (nu of later) wil tonen of hergebruiken, is het dus belangrijk om te weten wanneer welke rechten ontstaan en wie de rechthebbenden zijn. Het beste moment om dit goed te documenteren is het moment waarop het archief ontstaat. Dan kunnen immers het vlotste duidelijke afspraken worden gemaakt. De tool [[Soorten rechten]] biedt een overzicht van welke rechten allemaal kunnen spelen in het archief van een kunstenaar of kunstenorganisatie. Deze tool vertrekt van verschillende soorten documenten die kunnen ontstaan en geeft aan wanneer bepaalde aandacht voor auteursrechten wenselijk is.

== Partituren ==

=== Nieuw gecreëerde partituur ===
{| class="wikitable"
|+
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|componist, arrangeur, tekstschrijver
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten''': Indien de nieuwe partituur gebruik maakt van reeds bestaande tekst, kan deze tekst nog auteursrechtelijk beschermd zijn. Indien de nieuwe partituur een bewerking is van een reeds bestaande partituur, kan de oorspronkelijke partituur nog auteursrechtelijk beschermd zijn.

=== Aangekochte partituur ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De partituur is een neerslag van het originele creatieve werk van componisten, arrangeurs en tekstschrijvers. Hun werk is tot 70 jaar na hun overlijden auteursrechtelijk beschermd. De bescherming op de partituur als geheel vervalt dus pas op het moment dat de langstlevende rechthebbende meer dan 70 jaar is overleden.

'''Opmerking:''' Zowel bij nieuw gecreëerde als bestaande partituren kunnen extra aantekeningen op partituren relevant zijn vanuit archiefoogpunt.

'''Hoe rechten documenteren?''' Vermeld op nieuw gecreëerde fysieke partituren duidelijk de namen van de rechthebbenden en breng de digitale versies onder op een logische plek in je mappenstructuur. Bij aangekochte partituren is dit doorgaans al voldoende duidelijk aangegeven op de uitgave zelf. Documenteer ook een eventuele overdracht van rechten aan een opdrachtgever nauwkeurig in je mappenstructuur door er contracten en e-mails met bewijswaarde op te slaan.

== Muziekopnames ==

=== Opname van nieuwe gecreëerde muziek voor een productie ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|componist, arrangeur, tekstschrijver
|-
|naburig recht
|uitvoerders: zangers, muzikanten
|}

=== Bestaande muziekopname gebruikt in een productie ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De gebruikte opname kan nog zowel door het auteursrecht als door naburige rechten beschermd zijn en mag in dat geval niet zonder toestemming en licentieovereenkomst in een productie gebruikt worden of in een archiefcontext publiek gemaakt worden.

== Beeldende kunst ==
Het originele, creatieve, scheppende werk van een beeldend kunstenaar is auteursrechtelijk beschermd. Dat geldt ook voor voorbereidend werk zoals tekeningen, schetsen, ...

=== Beeldend kunstwerk ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|beeldend kunstenaar
|}

=== Foto van beeldend kunstwerk (2D) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde kunstwerk nog auteursrechtelijk beschermd is, werkt die bescherming ook door wanneer het kunstwerk wordt gefotografeerd. Op een getrouwe fotografische reproductie van een 2D-kunstwerk kan een fotograaf geen nieuw auteursrecht claimen.

=== Foto van beeldend kunstwerk (3D) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf (indien voldoende origineel/creatief)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde kunstwerk nog auteursrechtelijk beschermd is, werkt die bescherming ook door wanneer het kunstwerk wordt gefotografeerd.

'''Opmerking:''' Wanneer een werk door meerdere kunstenaars samen is gemaakt, zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende kunstenaar.

'''Hoe rechten documenteren?''' Vermeld op nieuw gecreëerde fysieke partituren duidelijk de namen van de rechthebbenden en breng de digitale versies onder op een logische plek in je mappenstructuur. Bij aangekochte partituren is dit doorgaans al voldoende duidelijk aangegeven op de uitgave zelf. Documenteer ook een eventuele overdracht van rechten aan een opdrachtgever nauwkeurig in je mappenstructuur door er contracten en e-mails met bewijswaarde op te slaan.

== Scenografie ==
Het auteursrecht is een intellectueel eigendomsrecht. Het beschermt dus de artistieke schepping, niet de uitvoering ervan. In het domein van de scenografie is dat een belangrijk onderscheid. Zo zal de uitvoering van decors, kostuums, maskers, poppen, ... niet in aanmerking komen voor auteursrechtelijke bescherming, maar het ontwerp ervan wel.

=== Kostuums, decorstukken, poppen, maskers en figuren ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper(s)
|}

=== Schetsen van kostuum- en decorontwerp ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|kostuum-/decorontwerper die schets maakte
|}

=== Lichtplannen ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
Tenzij kan worden aangetoond dat een lichtontwerp een originele artistieke creatie is, bevat een lichtplan doorgaans te weinig creativiteit en originaliteit in zich om voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking te komen.

=== Maquettes (i.f.v. decor of architectuur) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper(s)
|}
'''Opmerking:''' Wanneer een werk door meerdere kunstenaars samen is gemaakt, zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende kunstenaar.

== Architectuur ==
Zie ook hierboven (maquettes)

=== Architectuurplan ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|architect of architectenbureau
|}

=== Foto van een gebouw ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde gebouw nog auteursrechtelijk beschermd is (omdat de architect nog geen 70 jaar is overleden), werkt die bescherming ook door wanneer het gebouw wordt gefotografeerd.

'''Opmerking:''' De auteursrechtelijke uitzondering van de panoramavrijheid staat wel toe dat auteursrechtelijk beschermde werken die permanent zichtbaar zijn vanaf de publieke ruimte zonder toestemming gefotografeerd mogen worden zolang het gebruik van de foto's de normale economische exploitatie van het onderliggende werk niet in het gedrang brengt. Een foto maken van de gevel van een gebouw vanaf de openbare weg is dus toegestaan zonder toestemming van de architect.

== Theaterteksten ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|tekstschrijver(s)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien de theatertekst een bewerking of vertaling is van een reeds bestaande tekst, rust er mogelijk nog auteursrechtelijke bescherming op de originele tekst.

'''Opmerking:''' Wanneer een tekst door meerdere auteurs samen is gemaakt zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende auteur.

== Dansnotatie ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|choreograaf
|}

== Notities doorheen het artistieke creatieproces ==
Heel wat dramaturgen, acteurs, regisseurs, ... werken met notitieboekjes of -schriftjes waarin ze het artistieke werkproces documenteren. Dit kan uiteraard ook een digitale vorm aannemen.
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|auteur van de notities
|}

== Foto's van concerten, podiumproducties en repetities ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf
|-
|recht op afbeelding
|geportretteerde(n)
|}
'''Opmerking:''' Bij publieke opvoeringen valt het recht op afbeelding van afgebeelde artiesten onder impliciete toestemming. Bij repetities is dat niet het geval.

== Audiocaptatie van concert ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' naburige rechten van uitvoerders zoals zangers en muzikanten. Deze duren tot 50 jaar na opname en indien publiek bekendgemaakt tot 70 jaar na publieke bekendmaking.

== Audiovisuele captaties en trailers van concerten, podiumproducties en repetities ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|videast
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op uitgevoerde tekst, muziek, choreografie en/of op getoonde video/film + naburig recht van uitvoerders (zangers, acteurs, dansers, muzikanten).

'''Opmerking:''' Er ontstaat enkel auteursrecht voor de videast indien er sprake is van creatieve keuzes (bv. door montage van verschillende camerastandpunten). Eéncameracaptaties genereren dus geen nieuwe auteursrechtelijke bescherming.

== Communicatiemateriaal ==

=== Communicatieteksten en persberichten ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|interne medewerker
|}

=== Promotionele flyers/affiches ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper flyer/affiche (indien voldoende origineel/creatief)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op eventuele reeds bestaande visuele elementen die in een affiche gebruikt worden (bv. foto, tekening, ...)

=== Programmaboekjes ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|tekstschrijvers, vertalers, makers van visuele elementen, fotografen
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op eventuele vooraf bestaande elementen die in programmaboekje worden overgenomen (teksten, foto's, ...)

'''Opmerking:''' Werknemers kunnen hun vermogensrechten overdragen aan de werkgever via een clausule in de arbeidsovereenkomst. Dit biedt de organisatie meer vrijheid en juridische zekerheid om het auteursrechtelijk materiaal blijvend te gebruiken.

== Persmappen ==
Heel wat kunstenorganisaties en kunstenaars verzamelen persartikels die over hen en hun werk zijn verschenen. Het is strikt genomen geen archiefmateriaal, maar zegt wel iets over de receptie van het artistieke werk.
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De auteurs van persartikels hebben auteursrecht op hun artikels. Soms is hun vermogensrecht overgedragen aan de uitgever van de publicatie. De auteursrechtelijke bescherming geldt tot 70 jaar na het overlijden van de auteur. Dit verhindert op zich niet dat kunstenaars en kunstenorganisaties persartikels verzamelen en analoog of digitaal bijhouden. Om dit materiaal publiek te maken is wel toestemming nodig.

== Ontwerp van website en huisstijl ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|webdesigner(s), huisstijlontwerper(s)
|}
'''Opmerking:''' Auteursrechtelijke bescherming treedt enkel op voor zover er sprake is van voldoende originaliteit/creativiteit. De betrokken personen kunnen hun vermogensrechten hebben overgedragen aan hun werkgever.

== Nieuwe software in functie van artistieke productie ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|softwareontwikkelaar(s) (intern of extern)
|}
'''Opmerking:''' Wanneer iemand nieuwe software schrijft voor een artistieke productie, is die software op zich ook auteursrechtelijk beschermd. Een contractuele overdracht van vermogensrechten is mogelijk. Met werknemers kan dit eventueel via een clausule in de arbeidsovereenkomst. Met externe softwareontwikkelaars dient dit expliciet te worden opgenomen in de overeenkomst waarop de opdracht betrekking heeft.

[[Categorie:7. Rechten]]

Welke rechten kunnen op archiefstukken rusten?

2026-06-26T15:03:31Z

Bart Magnus:

[[Bestand:20260626 Welke Rechten In Archiefmateriaal Overzicht.pdf|thumb|CC BY-SA 4.0 - meemoo]]

In een artistiek creatieproces ontstaat doorgaans auteursrechtelijke bescherming op wat gecreëerd wordt. Het materiaal dat als archief wordt bijgehouden kan bijgevolg ook auteursrechtelijk beschermd zijn. Het is immers een neerslag van dat creatieve, artistieke proces. Als iemand dat materiaal (nu of later) wil tonen of hergebruiken, is het dus belangrijk om te weten wanneer welke rechten ontstaan en wie de rechthebbenden zijn. Het beste moment om dit goed te documenteren is het moment waarop het archief ontstaat. Dan kunnen immers het vlotste duidelijke afspraken worden gemaakt. De tool [[Soorten rechten]] biedt een overzicht van welke rechten allemaal kunnen spelen in het archief van een kunstenaar of kunstenorganisatie. Deze tool vertrekt van verschillende soorten documenten die kunnen ontstaan en geeft aan wanneer bepaalde aandacht voor auteursrechten wenselijk is.

== Partituren ==

=== Nieuw gecreëerde partituur ===
{| class="wikitable"
|+
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|componist, arrangeur, tekstschrijver
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten''': indien de nieuwe partituur gebruik maakt van reeds bestaande tekst, kan deze tekst nog auteursrechtelijk beschermd zijn. Indien de nieuwe partituur een bewerking is van een reeds bestaande partituur, kan de oorspronkelijke partituur nog auteursrechtelijk beschermd zijn.

=== Aangekochte partituur ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' de partituur is een neerslag van het originele creatieve werk van componisten, arrangeurs en tekstschrijvers. Hun werk is tot 70 jaar na hun overlijden auteursrechtelijk beschermd. De bescherming op de partituur als geheel vervalt dus pas op het moment dat de langstlevende rechthebbende meer dan 70 jaar is overleden.

'''Opmerking:''' Zowel bij nieuw gecrëeerde als bestaande partituren kunnen extra aantekeningen op partituren relevant zijn vanuit archiefoogpunt.

'''Hoe rechten documenteren?''' Vermeld op nieuw gecreëerde fysieke partituren duidelijk de namen van de rechthebbenden en breng de digitale versies onder op een logische plek in je mappenstructuur. Bij aangekochte partituren is dit doorgaans al voldoende duidelijk aangegeven op de uitgave zelf. Documenteer ook een eventuele overdracht van rechten aan een opdrachtgever nauwkeurig in je mappenstructuur door er contracten en e-mails met bewijswaarde op te slaan.

== Muziekopnames ==

=== Opname van nieuwe gecreëerde muziek voor een productie ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|componist, arrangeur, tekstschrijver
|-
|naburig recht
|uitvoerders: zangers, muzikanten
|}

=== Bestaande muziekopname gebruikt in een productie ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De gebruikte opname kan nog zowel door het auteursrecht als door naburige rechten beschermd zijn en mag in dat geval niet zonder toestemming en licentieovereenkomst in een productie gebruikt worden of in een archiefcontext publiek gemaakt worden.

== Beeldende kunst ==
Het originele, creatieve, scheppende werk van een beeldend kunstenaar is auteursrechtelijk beschermd. Dat geldt ook voor voorbereidend werk zoals tekeningen, schetsen,...

=== Beeldend kunstwerk ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|beeldend kunstenaar
|}

=== Foto van beeldend kunstwerk (2D) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' indien het gefotografeerde kunstwerk nog auteursrechtelijk beschermd is, werkt die bescherming ook door wanneer het kunstwerk wordt gefotografeerd. Op een getrouwe fotografische reproductie van een 2D-kunstwerk kan een fotograaf geen nieuw auteursrecht claimen.

=== Foto van beeldend kunstwerk (3D) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf (indien voldoende origineel/creatief)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' indien het gefotografeerde kunstwerk nog auteursrechtelijk beschermd is, werkt die bescherming ook door wanneer het kunstwerk wordt gefotografeerd.

'''Opmerking:''' Wanneer een werk door meerdere kunstenaars samen is gemaakt zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende kunstenaar.

'''Hoe rechten documenteren?''' Vermeld op nieuw gecreëerde fysieke partituren duidelijk de namen van de rechthebbenden en breng de digitale versies onder op een logische plek in je mappenstructuur. Bij aangekochte partituren is dit doorgaans al voldoende duidelijk aangegeven op de uitgave zelf. Documenteer ook een eventuele overdracht van rechten aan een opdrachtgever nauwkeurig in je mappenstructuur door er contracten en e-mails met bewijswaarde op te slaan.

== Scenografie ==
Het auteursrecht is een intellectueel eigendomsrecht. Het beschermt dus de artistieke schepping, niet de uitvoering ervan. In het domein van de scenografie is dat een belangrijk onderscheid. Zo zal de uitvoering van decors, kostuums, maskers, poppen,... niet in aanmerking komen voor auteursrechtelijke bescherming, maar het ontwerp ervan wel.

=== Kostuums, decorstukken, poppen, maskers en figuren ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper(s)
|}

=== Schetsen van kostuum- en decorontwerp ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|kostuum-/decorontwerper die schets maakte
|}

=== Lichtplannen ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
Tenzij kan worden aangetoond dat een lichtontwerp een originele artistieke creatie is, bevat een lichtplan doorgaans te weinig creativiteit en originaliteit in zich om voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking te komen.

=== Maquettes (i.f.v. decor of architectuur) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper(s)
|}
'''Opmerking:''' Wanneer een werk door meerdere kunstenaars samen is gemaakt zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende kunstenaar.

== Architectuur ==
Zie ook hierboven (maquettes)

=== Architectuurplan ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|architect of architectenbureau
|}

=== Foto van een gebouw ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' indien het gefotografeerde gebouw nog auteursrechtelijk beschermd is (omdat de architect nog geen 70 jaar is overleden), werkt die bescherming ook door wanneer het gebouw wordt gefotografeerd.

'''Opmerking:''' de auteursrechtelijke uitzondering van de panoramavrijheid staat wel toe dat auteursrechtelijk beschermde werken die zich permanent zichtbaar zijn vanaf de publieke ruimte zonder toestemming gefotografeerd mogen worden zolang het gebruik van de foto's de normale economische exploitatie van het onderliggende werk niet in het gedrang brengt. Een foto maken van een de gevel van een gebouw vanaf de openbare weg is dus toegestaan zonder toestemming van de architect.

== Theaterteksten ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|tekstschrijver(s)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' indien de theatertekst een bewerking of vertaling is van een reeds bestaande tekst, rust er mogelijk nog auteursrechtelijke bescherming op de originele tekst.

'''Opmerking:''' Wanneer een tekst door meerdere auteurs samen is gemaakt zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende auteur.

== Dansnotatie ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|choreograaf
|}

== Notities doorheen het artistieke creatieproces ==
Heel wat dramaturgen, acteurs, regisseurs,... werken met notitieboekjes of -schriftjes waarin ze het artistieke werkproces documenteren. Dit kan uiteraard ook een digitale vorm aannemen.
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|auteur van de notities
|}

== Foto's van concerten, podiumproducties en repetities ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf
|-
|recht op afbeelding
|geportretteerde(n)
|}
'''Opmerking:''' Bij publieke opvoeringen valt het recht op afbeelding van afgebeelde artiesten onder impliciete toestemming. Bij repetities is dat niet het geval.

== Audiocaptatie van concert ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' naburige rechten van uitvoerders zoals zangers en muzikanten. Deze duren tot 50 jaar na opname en indien publiek bekendgemaakt tot 70 jaar na publieke bekendmaking.

== Audiovisuele captaties en trailers van concerten, podiumproducties en repetities ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|videast
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op uitgevoerde tekst, muziek, choreografie en/of op getoonde video/film + naburig recht van uitvoerders (zangers, acteurs, dansers, muzikanten).

'''Opmerking:''' Er ontstaat enkel auteursrecht voor de videast indien er sprake is van creatieve keuzes (bv. door montage van verschillende camerastandpunten). Eéncameracaptaties genereren dus geen nieuwe auteursrechtelijke bescherming.

== Communicatiemateriaal ==

=== Communicatieteksten en persberichten ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|interne medewerker
|}

=== Promotionele flyers/affiches ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper flyer/affiche (indien voldoende origineel/creatief)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op eventuele reeds bestaande visuele elementen die in een affiche gebruikt worden (bv. foto, tekening,...)

=== Programmaboekjes ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|tekstschrijvers, vertalers, makers van visuele elementen, fotografen
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op eventuele vooraf bestaande elementen die in programmaboekje worden overgenomen (teksten, foto's,...)

'''Opmerking:''' Werknemers kunnen hun vermogensrechten overdragen aan de werkgever via een clausule in de arbeidsovereenkomst. Dit biedt de organisatie meer vrijheid en juridische zekerheid om het auteursrechtelijk materiaal blijvend te gebruiken.

== Persmappen ==
Heel wat kunstenorganisaties en kunstenaars verzamelen persartikels die over hen en hun werk zijn verschenen. Het is strikt genomen geen archiefmateriaal, maar zegt wel iets over de receptie van het artistieke werk.
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' de auteurs van persartikels hebben auteursrecht op hun artikels. Soms is hun vermogensrecht overgedragen aan de uitgever van de publicatie. De auteursrechtelijke bescherming geldt tot 70 jaar na het overlijden van de auteur. Dit verhindert op zich niet dat kunstenaars en kunstenorganisaties persartikels verzamelen en analoog of digitaal bijhouden. Om dit materiaal publiek te maken is wel toestemming nodig.

== Ontwerp van website en huisstijl ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|webdesigner(s), huisstijlontwerper(s)
|}
'''Opmerking:''' Auteursrechtelijke bescherming treedt enkel op voor zover er sprake is van voldoende originaliteit/creativiteit. De betrokken personen kunnen hun vermogensrechten hebben overgedragen aan hun werkgever.

== Nieuwe software in functie van artistieke productie ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|softwareontwikkelaar(s) (intern of extern)
|}
'''Opmerking:''' wanneer iemand nieuwe software schrijft voor een artistieke productie is die software op zich ook auteursrechtelijk beschermd. Een contractuele overdracht van vermogensrechten is mogelijk. Met werknemers kan dit eventueel via een clausule in de arbeidsovereenkomst. Met externe softwareontwikkelaars dient dit expliciet te worden opgenomen in de overeenkomst waarop de opdracht betrekking heeft.

[[Categorie:7. Rechten]]

Bestand:20260626 Welke Rechten In Archiefmateriaal Overzicht.pdf

2026-06-26T15:03:06Z

Bart Magnus: Heeft eigen werk geüpload met UploadWizard

Welke rechten kunnen op archiefstukken rusten?

2026-06-26T14:55:51Z

Bart Magnus:

[[Categorie:7. Rechten]]
In een artistiek creatieproces ontstaat doorgaans auteursrechtelijke bescherming op wat gecreëerd wordt. Het materiaal dat als archief wordt bijgehouden kan bijgevolg ook auteursrechtelijk beschermd zijn. Het is immers een neerslag van dat creatieve, artistieke proces. Als iemand dat materiaal (nu of later) wil tonen of hergebruiken, is het dus belangrijk om te weten wanneer welke rechten ontstaan en wie de rechthebbenden zijn. Het beste moment om dit goed te documenteren is het moment waarop het archief ontstaat. Dan kunnen immers het vlotste duidelijke afspraken worden gemaakt. De tool [[Soorten rechten]] biedt een overzicht van welke rechten allemaal kunnen spelen in het archief van een kunstenaar of kunstenorganisatie. Deze tool vertrekt van verschillende soorten documenten die kunnen ontstaan en geeft aan wanneer bepaalde aandacht voor auteursrechten wenselijk is.

== Partituren ==

=== Nieuw gecreëerde partituur ===
{| class="wikitable"
|+
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|componist, arrangeur, tekstschrijver
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten''': indien de nieuwe partituur gebruik maakt van reeds bestaande tekst, kan deze tekst nog auteursrechtelijk beschermd zijn. Indien de nieuwe partituur een bewerking is van een reeds bestaande partituur, kan de oorspronkelijke partituur nog auteursrechtelijk beschermd zijn.

=== Aangekochte partituur ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' de partituur is een neerslag van het originele creatieve werk van componisten, arrangeurs en tekstschrijvers. Hun werk is tot 70 jaar na hun overlijden auteursrechtelijk beschermd. De bescherming op de partituur als geheel vervalt dus pas op het moment dat de langstlevende rechthebbende meer dan 70 jaar is overleden.

'''Opmerking:''' Zowel bij nieuw gecrëeerde als bestaande partituren kunnen extra aantekeningen op partituren relevant zijn vanuit archiefoogpunt.

'''Hoe rechten documenteren?''' Vermeld op nieuw gecreëerde fysieke partituren duidelijk de namen van de rechthebbenden en breng de digitale versies onder op een logische plek in je mappenstructuur. Bij aangekochte partituren is dit doorgaans al voldoende duidelijk aangegeven op de uitgave zelf. Documenteer ook een eventuele overdracht van rechten aan een opdrachtgever nauwkeurig in je mappenstructuur door er contracten en e-mails met bewijswaarde op te slaan.

== Muziekopnames ==

=== Opname van nieuwe gecreëerde muziek voor een productie ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|componist, arrangeur, tekstschrijver
|-
|naburig recht
|uitvoerders: zangers, muzikanten
|}

=== Bestaande muziekopname gebruikt in een productie ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De gebruikte opname kan nog zowel door het auteursrecht als door naburige rechten beschermd zijn en mag in dat geval niet zonder toestemming en licentieovereenkomst in een productie gebruikt worden of in een archiefcontext publiek gemaakt worden.

== Beeldende kunst ==
Het originele, creatieve, scheppende werk van een beeldend kunstenaar is auteursrechtelijk beschermd. Dat geldt ook voor voorbereidend werk zoals tekeningen, schetsen,...

=== Beeldend kunstwerk ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|beeldend kunstenaar
|}

=== Foto van beeldend kunstwerk (2D) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' indien het gefotografeerde kunstwerk nog auteursrechtelijk beschermd is, werkt die bescherming ook door wanneer het kunstwerk wordt gefotografeerd. Op een getrouwe fotografische reproductie van een 2D-kunstwerk kan een fotograaf geen nieuw auteursrecht claimen.

=== Foto van beeldend kunstwerk (3D) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf (indien voldoende origineel/creatief)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' indien het gefotografeerde kunstwerk nog auteursrechtelijk beschermd is, werkt die bescherming ook door wanneer het kunstwerk wordt gefotografeerd.

'''Opmerking:''' Wanneer een werk door meerdere kunstenaars samen is gemaakt zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende kunstenaar.

'''Hoe rechten documenteren?''' Vermeld op nieuw gecreëerde fysieke partituren duidelijk de namen van de rechthebbenden en breng de digitale versies onder op een logische plek in je mappenstructuur. Bij aangekochte partituren is dit doorgaans al voldoende duidelijk aangegeven op de uitgave zelf. Documenteer ook een eventuele overdracht van rechten aan een opdrachtgever nauwkeurig in je mappenstructuur door er contracten en e-mails met bewijswaarde op te slaan.

== Scenografie ==
Het auteursrecht is een intellectueel eigendomsrecht. Het beschermt dus de artistieke schepping, niet de uitvoering ervan. In het domein van de scenografie is dat een belangrijk onderscheid. Zo zal de uitvoering van decors, kostuums, maskers, poppen,... niet in aanmerking komen voor auteursrechtelijke bescherming, maar het ontwerp ervan wel.

=== Kostuums, decorstukken, poppen, maskers en figuren ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper(s)
|}

=== Schetsen van kostuum- en decorontwerp ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|kostuum-/decorontwerper die schets maakte
|}

=== Lichtplannen ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
Tenzij kan worden aangetoond dat een lichtontwerp een originele artistieke creatie is, bevat een lichtplan doorgaans te weinig creativiteit en originaliteit in zich om voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking te komen.

=== Maquettes (i.f.v. decor of architectuur) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper(s)
|}
'''Opmerking:''' Wanneer een werk door meerdere kunstenaars samen is gemaakt zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende kunstenaar.

== Architectuur ==
Zie ook hierboven (maquettes)

=== Architectuurplan ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|architect of architectenbureau
|}

=== Foto van een gebouw ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' indien het gefotografeerde gebouw nog auteursrechtelijk beschermd is (omdat de architect nog geen 70 jaar is overleden), werkt die bescherming ook door wanneer het gebouw wordt gefotografeerd.

'''Opmerking:''' de auteursrechtelijke uitzondering van de panoramavrijheid staat wel toe dat auteursrechtelijk beschermde werken die zich permanent zichtbaar zijn vanaf de publieke ruimte zonder toestemming gefotografeerd mogen worden zolang het gebruik van de foto's de normale economische exploitatie van het onderliggende werk niet in het gedrang brengt. Een foto maken van een de gevel van een gebouw vanaf de openbare weg is dus toegestaan zonder toestemming van de architect.

== Theaterteksten ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|tekstschrijver(s)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' indien de theatertekst een bewerking of vertaling is van een reeds bestaande tekst, rust er mogelijk nog auteursrechtelijke bescherming op de originele tekst.

'''Opmerking:''' Wanneer een tekst door meerdere auteurs samen is gemaakt zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende auteur.

== Dansnotatie ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|choreograaf
|}

== Notities doorheen het artistieke creatieproces ==
Heel wat dramaturgen, acteurs, regisseurs,... werken met notitieboekjes of -schriftjes waarin ze het artistieke werkproces documenteren. Dit kan uiteraard ook een digitale vorm aannemen.
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|auteur van de notities
|}

== Foto's van concerten, podiumproducties en repetities ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf
|-
|recht op afbeelding
|geportretteerde(n)
|}
'''Opmerking:''' Bij publieke opvoeringen valt het recht op afbeelding van afgebeelde artiesten onder impliciete toestemming. Bij repetities is dat niet het geval.

== Audiocaptatie van concert ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' naburige rechten van uitvoerders zoals zangers en muzikanten. Deze duren tot 50 jaar na opname en indien publiek bekendgemaakt tot 70 jaar na publieke bekendmaking.

== Audiovisuele captaties en trailers van concerten, podiumproducties en repetities ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|videast
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op uitgevoerde tekst, muziek, choreografie en/of op getoonde video/film + naburig recht van uitvoerders (zangers, acteurs, dansers, muzikanten).

'''Opmerking:''' Er ontstaat enkel auteursrecht voor de videast indien er sprake is van creatieve keuzes (bv. door montage van verschillende camerastandpunten). Eéncameracaptaties genereren dus geen nieuwe auteursrechtelijke bescherming.

== Communicatiemateriaal ==

=== Communicatieteksten en persberichten ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|interne medewerker
|}

=== Promotionele flyers/affiches ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper flyer/affiche (indien voldoende origineel/creatief)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op eventuele reeds bestaande visuele elementen die in een affiche gebruikt worden (bv. foto, tekening,...)

=== Programmaboekjes ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|tekstschrijvers, vertalers, makers van visuele elementen, fotografen
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op eventuele vooraf bestaande elementen die in programmaboekje worden overgenomen (teksten, foto's,...)

'''Opmerking:''' Werknemers kunnen hun vermogensrechten overdragen aan de werkgever via een clausule in de arbeidsovereenkomst. Dit biedt de organisatie meer vrijheid en juridische zekerheid om het auteursrechtelijk materiaal blijvend te gebruiken.

== Persmappen ==
Heel wat kunstenorganisaties en kunstenaars verzamelen persartikels die over hen en hun werk zijn verschenen. Het is strikt genomen geen archiefmateriaal, maar zegt wel iets over de receptie van het artistieke werk.
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' de auteurs van persartikels hebben auteursrecht op hun artikels. Soms is hun vermogensrecht overgedragen aan de uitgever van de publicatie. De auteursrechtelijke bescherming geldt tot 70 jaar na het overlijden van de auteur. Dit verhindert op zich niet dat kunstenaars en kunstenorganisaties persartikels verzamelen en analoog of digitaal bijhouden. Om dit materiaal publiek te maken is wel toestemming nodig.

== Ontwerp van website en huisstijl ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|webdesigner(s), huisstijlontwerper(s)
|}
'''Opmerking:''' Auteursrechtelijke bescherming treedt enkel op voor zover er sprake is van voldoende originaliteit/creativiteit. De betrokken personen kunnen hun vermogensrechten hebben overgedragen aan hun werkgever.

== Nieuwe software in functie van artistieke productie ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|softwareontwikkelaar(s) (intern of extern)
|}
'''Opmerking:''' wanneer iemand nieuwe software schrijft voor een artistieke productie is die software op zich ook auteursrechtelijk beschermd. Een contractuele overdracht van vermogensrechten is mogelijk. Met werknemers kan dit eventueel via een clausule in de arbeidsovereenkomst. Met externe softwareontwikkelaars dient dit expliciet te worden opgenomen in de overeenkomst waarop de opdracht betrekking heeft.

Welke rechten kunnen op archiefstukken rusten?

2026-06-26T13:56:50Z

Bart Magnus:

[[Categorie:7. Rechten]]
In een artistiek creatieproces ontstaat doorgaans auteursrechtelijke bescherming op wat gecreëerd wordt. Het materiaal dat als archief wordt bijgehouden kan bijgevolg ook auteursrechtelijk beschermd zijn. Het is immers een neerslag van dat creatieve, artistieke proces. Als iemand dat materiaal (nu of later) wil tonen of hergebruiken, is het dus belangrijk om te weten wanneer welke rechten ontstaan en wie de rechthebbenden zijn. Het beste moment om dit goed te documenteren is het moment waarop het archief ontstaat. Dan kunnen immers het vlotste duidelijke afspraken worden gemaakt. De tool [[Soorten rechten]] biedt een overzicht van welke rechten allemaal kunnen spelen in het archief van een kunstenaar of kunstenorganisatie. Deze tool vertrekt van verschillende soorten documenten die kunnen ontstaan en geeft aan wanneer bepaalde aandacht voor auteursrechten wenselijk is.

== Partituren ==

=== Nieuw gecreëerde partituur ===
{| class="wikitable"
|+
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|componist, arrangeur, tekstschrijver
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten''': indien de nieuwe partituur gebruik maakt van reeds bestaande tekst, kan deze tekst nog auteursrechtelijk beschermd zijn. Indien de nieuwe partituur een bewerking is van een reeds bestaande partituur, kan de oorspronkelijke partituur nog auteursrechtelijk beschermd zijn.

=== Aangekochte partituur ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' de partituur is een neerslag van het originele creatieve werk van componisten, arrangeurs en tekstschrijvers. Hun werk is tot 70 jaar na hun overlijden auteursrechtelijk beschermd. De bescherming op de partituur als geheel vervalt dus pas op het moment dat de langstlevende rechthebbende meer dan 70 jaar is overleden.

'''Opmerking:''' Zowel bij nieuw gecrëeerde als bestaande partituren kunnen extra aantekeningen op partituren relevant zijn vanuit archiefoogpunt.

'''Hoe rechten documenteren?''' Vermeld op nieuw gecreëerde fysieke partituren duidelijk de namen van de rechthebbenden en breng de digitale versies onder op een logische plek in je mappenstructuur. Bij aangekochte partituren is dit doorgaans al voldoende duidelijk aangegeven op de uitgave zelf. Documenteer ook een eventuele overdracht van rechten aan een opdrachtgever nauwkeurig in je mappenstructuur door er contracten en e-mails met bewijswaarde op te slaan.

== Muziekopnames ==

=== Opname van nieuwe gecreëerde muziek voor een productie ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|componist, arrangeur, tekstschrijver
|-
|naburig recht
|uitvoerders: zangers, muzikanten
|}

=== Bestaande muziekopname gebruikt in een productie ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De gebruikte opname kan nog zowel door het auteursrecht als door naburige rechten beschermd zijn en mag in dat geval niet zonder toestemming en licentieovereenkomst in een productie gebruikt worden of in een archiefcontext publiek gemaakt worden.

== Beeldende kunst ==
Het originele, creatieve, scheppende werk van een beeldend kunstenaar is auteursrechtelijk beschermd. Dat geldt ook voor voorbereidend werk zoals tekeningen, schetsen,...

=== Beeldend kunstwerk ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|beeldend kunstenaar
|}

=== Foto van beeldend kunstwerk (2D) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' indien het gefotografeerde kunstwerk nog auteursrechtelijk beschermd is, werkt die bescherming ook door wanneer het kunstwerk wordt gefotografeerd. Op een getrouwe fotografische reproductie van een 2D-kunstwerk kan een fotograaf geen nieuw auteursrecht claimen.

=== Foto van beeldend kunstwerk (3D) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf (indien voldoende origineel/creatief)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' indien het gefotografeerde kunstwerk nog auteursrechtelijk beschermd is, werkt die bescherming ook door wanneer het kunstwerk wordt gefotografeerd.

'''Opmerking:''' Wanneer een werk door meerdere kunstenaars samen is gemaakt zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende kunstenaar.

'''Hoe rechten documenteren?''' Vermeld op nieuw gecreëerde fysieke partituren duidelijk de namen van de rechthebbenden en breng de digitale versies onder op een logische plek in je mappenstructuur. Bij aangekochte partituren is dit doorgaans al voldoende duidelijk aangegeven op de uitgave zelf. Documenteer ook een eventuele overdracht van rechten aan een opdrachtgever nauwkeurig in je mappenstructuur door er contracten en e-mails met bewijswaarde op te slaan.

== Scenografie ==
Het auteursrecht is een intellectueel eigendomsrecht. Het beschermt dus de artistieke schepping, niet de uitvoering ervan. In het domein van de scenografie is dat een belangrijk onderscheid. Zo zal de uitvoering van decors, kostuums, maskers, poppen,... niet in aanmerking komen voor auteursrechtelijke bescherming, maar het ontwerp ervan wel.

=== Kostuums, decorstukken, poppen, maskers en figuren ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper(s)
|}

=== Schetsen van kostuum- en decorontwerp ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|kostuum-/decorontwerper die schets maakte
|}

=== Lichtplannen ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
Tenzij kan worden aangetoond dat een lichtontwerp een originele artistieke creatie is, bevat een lichtplan doorgaans te weinig creativiteit en originaliteit in zich om voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking te komen.

=== Maquettes (i.f.v. decor of architectuur) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper(s)
|}
'''Opmerking:''' Wanneer een werk door meerdere kunstenaars samen is gemaakt zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende kunstenaar.

== Architectuur ==
Zie ook hierboven (maquettes)

=== Architectuurplan ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|architect of architectenbureau
|}

=== Foto van een gebouw ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' indien het gefotografeerde gebouw nog auteursrechtelijk beschermd is (omdat de architect nog geen 70 jaar is overleden), werkt die bescherming ook door wanneer het gebouw wordt gefotografeerd.

'''Opmerking:''' de auteursrechtelijke uitzondering van de panoramavrijheid staat wel toe dat auteursrechtelijk beschermde werken die zich permanent zichtbaar zijn vanaf de publieke ruimte zonder toestemming gefotografeerd mogen worden zolang het gebruik van de foto's de normale economische exploitatie van het onderliggende werk niet in het gedrang brengt. Een foto maken van een de gevel van een gebouw vanaf de openbare weg is dus toegestaan zonder toestemming van de architect.

== Theaterteksten ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|tekstschrijver(s)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' indien de theatertekst een bewerking of vertaling is van een reeds bestaande tekst, rust er mogelijk nog auteursrechtelijke bescherming op de originele tekst.

'''Opmerking:''' Wanneer een tekst door meerdere auteurs samen is gemaakt zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende auteur.

== Dansnotatie ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|choreograaf
|}

== Notities doorheen het artistieke creatieproces ==
Heel wat dramaturgen, acteurs, regisseurs,... werken met notitieboekjes of -schriftjes waarin ze het artistieke werkproces documenteren. Dit kan uiteraard ook een digitale vorm aannemen.
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|auteur van de notities
|}

== Foto's van concerten, podiumproducties en repetities ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf
|-
|recht op afbeelding
|geportretteerde(n)
|}
'''Opmerking:''' Bij publieke opvoeringen valt het recht op afbeelding van afgebeelde artiesten onder impliciete toestemming. Bij repetities is dat niet het geval.

== Audiocaptatie van concert ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' naburige rechten van uitvoerders zoals zangers en muzikanten. Deze duren tot 50 jaar na opname en indien publiek bekendgemaakt tot 70 jaar na publieke bekendmaking.

== Audiovisuele captaties en trailers van concerten, podiumproducties en repetities ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|videast
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op uitgevoerde tekst, muziek, choreografie en/of op getoonde video/film + naburig recht van uitvoerders (zangers, acteurs, dansers, muzikanten).

'''Opmerking:''' Er ontstaat enkel auteursrecht voor de videast indien er sprake is van creatieve keuzes (bv. door montage van verschillende camerastandpunten). Eéncameracaptaties genereren dus geen nieuwe auteursrechtelijke bescherming.

== Communicatiemateriaal ==

=== Communicatieteksten ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|interne medewerker
|}

=== Promotionele flyers/affiches ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper flyer/affiche (indien voldoende origineel/creatief)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op eventuele reeds bestaande visuele elementen die in een affiche gebruikt worden (bv. foto, tekening,...)

=== Programmaboekjes ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|tekstschrijvers, vertalers, makers van visuele elementen, fotografen
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op eventuele vooraf bestaande elementen die in programmaboekje worden overgenomen (teksten, foto's,...)

'''Opmerking:''' Werknemers kunnen hun vermogensrechten overdragen aan de werkgever via een clausule in de arbeidsovereenkomst. Dit biedt de organisatie meer vrijheid en juridische zekerheid om het auteursrechtelijk materiaal blijvend te gebruiken.

Welke rechten kunnen op archiefstukken rusten?

2026-06-26T13:25:07Z

Bart Magnus:

Welke rechten kunnen op archiefstukken rusten?

2026-06-26T13:06:36Z

Bart Magnus:

Welke rechten kunnen op archiefstukken rusten?

2026-06-26T12:39:32Z

Bart Magnus: /* Partituren */

Welke rechten kunnen op welke archiefstukken rusten?

2026-06-26T12:38:27Z

Bart Magnus: Bart Magnus heeft pagina Welke rechten kunnen op welke archiefstukken rusten? hernoemd tot Welke rechten kunnen op archiefstukken rusten?

#DOORVERWIJZING [[Welke rechten kunnen op archiefstukken rusten?]]

Welke rechten kunnen op archiefstukken rusten?

2026-06-26T12:38:27Z

Bart Magnus: Bart Magnus heeft pagina Welke rechten kunnen op welke archiefstukken rusten? hernoemd tot Welke rechten kunnen op archiefstukken rusten?

Welke rechten kunnen op archiefstukken rusten?

2026-06-26T12:37:49Z

Bart Magnus: /* Partituren */

Welke rechten kunnen op archiefstukken rusten?

2026-06-26T12:37:12Z

Bart Magnus: partituren

Z33: een praktijkvoorbeeld van strategische digitale transformatie in de kunstensector

2026-05-27T10:21:57Z

Bart Magnus:

Z33 is een huis voor actuele kunst, design en architectuur waar het tijdelijke en het experimentele
centraal staan. In die context kan archiveren gemakkelijk een randfenomeen lijken. Iets voor later. Iets
voor als er tijd is. Toch is precies in dat vluchtige karakter van het werk de noodzaak tot archivering
bijzonder scherp. Want wie werkt met tijdelijke tentoonstellingen, wisselende samenwerkingen en
projectmatige productie, bouwt voortdurend aan iets nieuws, zonder altijd de tijd te kunnen nemen
om te documenteren wat geweest is. En precies daarin ligt soms een gevaar. Bij Z33 groeide de
voorbije jaren het besef dat archiefzorg een noodzaak is. Niet om het verleden te bewaren als
monument, maar om het heden te kunnen begrijpen en de toekomst structureel te ondersteunen.
Die omslag begon met een analyse van de eigen werking. Wat wordt waar bewaard? Wie beslist
over mappenstructuren? Wat gebeurt er als iemand vertrekt? En hoe voorkomen we dat waardevolle
informatie verloren gaat in de wirwar van desktops, drives en gedeelde folders?

[[Bestand:Z33 archief c Frederic Busscher.jpg|miniatuur|(c) Frederic Busscher]]

De conclusie was helder: het bestaande digitale archief was versnipperd, deels onzichtbaar en
onvoldoende afgestemd op de realiteit van de werking. Maar belangrijker nog was het inzicht dat
archivering niet alleen over structuur en technologie gaat, maar ook over cultuur en gedrag.

Z33 besloot het thema archiefzorg niet enkel technisch aan te pakken, maar het te integreren in een
breder traject van digitale transformatie. Samen met een tijdelijke projectmedewerker digitale
archivering werd een intensief traject opgestart dat vertrok vanuit een gedeelde visie. Archivering
werd gedefinieerd als een actief werkinstrument dat de artistieke, zakelijke en educatieve werking
ondersteunt, verbindingen mogelijk maakt tussen teams en zelfs bijdraagt aan de professionele
uitstraling van de organisatie. Deze visie werd verankerd in drie strategische pijlers: helderheid,
toegankelijkheid en duurzaamheid.

Helderheid betekende het ontwikkelen van een centrale mappenstructuur die intuïtief werkt voor alle
medewerkers. Niet als een top-down opgelegd systeem, maar als een gedeeld kader gebaseerd op
de reële workflows binnen de organisatie. Toegankelijkheid kreeg vorm via afspraken rond
toegangsbeheer, verantwoordelijkheden en rollen, met bijzondere aandacht voor tijdelijke
medewerkers en externe partners. Duurzaamheid werd benaderd als een combinatie van technische
veiligheid, zoals de overstap naar een cloudomgeving via SharePoint, én organisatorische
verankering, onder meer door opleiding, sensibilisering en Trash Days.

Cruciaal in dit hele proces was de aansluiting bij de basiszorgrichtlijnen van TRACKS. Die gaven niet
alleen richting aan de inhoudelijke keuzes, maar boden ook een taal om het belang van archiefzorg
intern te verankeren en extern te communiceren. TRACKS fungeerde als toetssteen én als
legitimatie.

De implementatie van het nieuwe archiefbeleid verliep in fases. Eerst werd de centrale server
geherstructureerd, vervolgens werd een protocol voor naamgeving en documentering ontwikkeld en
getest op recente werkjaren. Daarna volgden opleidingen en interne coachingtrajecten, met
specifieke aandacht voor de noden van individuele medewerkers en teams. De migratie naar
SharePoint werd voorbereid als een volgende stap, waarbij het archief niet louter werd verplaatst,
maar fundamenteel herdacht.

Binnen Z33 werd tijdens het traject rond digitale transformatie al snel duidelijk dat het klassieke
onderscheid tussen “werkdocumenten” en “archief” niet meer volstond. In een organisatie waar
samenwerking dynamisch verloopt, waar projecten vaak iteratief worden opgebouwd, en waar
digitale bestanden voortdurend in beweging zijn, is er zelden een scherp moment waarop een
document klaar is om naar het archief te verhuizen. Die realiteit vroeg om een herdefiniëring van wat
archiveren voor ons betekent.

Z33 kiest er bewust voor om niet langer te spreken over archiveren in de enge zin van het woord,
maar over het documenteren van werkprocessen. Daarmee verschuift de focus van ‘bewaren wat
afgerond is’ naar ‘zichtbaar maken hoe we werken’. Deze benadering erkent dat veel documenten in
de culturele sector niet bedoeld zijn als eindproducten, maar als tussentijdse dragers van kennis,
overleg, reflectie of productie. Documenteren is dus geen eindpunt, maar een continue praktijk die
mee evolueert met het werk zelf. Door het werkproces zelf te documenteren, ontstaan er trouwens
twee voordelen. Enerzijds ontstaat er meer transparantie: teamleden, tijdelijke collega’s of opvolgers
kunnen vlot terugvinden hoe beslissingen tot stand kwamen, wat er al gedaan is, en welke stappen
nog moeten volgen. Anderzijds draagt het bij aan institutioneel geheugen: het zorgt ervoor dat
kennis, zelfs als die informeel of impliciet is, niet verloren gaat wanneer projecten worden afgerond.

De knip tussen actieve werkdocumenten en archief is er dus nog steeds, maar ze is minder binair.
Het digitale archief wordt eerder gezien als een levend geheugen, waarin documenten in
verschillende fasen kunnen bestaan. Sommige documenten zijn gearchiveerd omdat ze beleidsmatig
of juridisch belangrijk zijn, andere blijven ‘werkend’ omdat ze doorlopend geraadpleegd of
aangepast worden. De mappenstructuur en het protocol van Z33 houden expliciet rekening met dit
spanningsveld. Deze keuze vraagt ook om nieuwe omgangsvormen. Bestanden worden niet zomaar
gearchiveerd omdat ze ‘af’ zijn, maar omdat ze betekenisvol zijn binnen een werkproces. Dat
betekent ook dat we leren benoemen wat we bewaren en waarom, en dat die redenering deel
uitmaakt van het werk zelf. Medewerkers worden aangespoord om reflectief om te gaan met hun
digitale sporen: wat heeft waarde voor een collega, voor de organisatie, of voor later hergebruik?
Wat draagt bij aan collectief geheugen?

Zo schuift Z33 geleidelijk op van een archief als statische opslag naar een dynamisch instrument voor
werk- en leerprocessen. In die benadering is archiveren niet langer iets wat pas gebeurt na het werk,
maar iets wat in het werk verweven zit. Het hernoemen van archiveren naar documenteren van
werkprocessen is dan ook geen semantisch detail, maar een strategische keuze die vertrekt vanuit de
realiteit van artistieke, educatieve en organisatorische praktijken.

Wat dit traject bijzonder maakt, is de manier waarop archiefzorg werd benaderd als een collectief
leerproces. Niet vanuit een streven naar perfectie, maar vanuit het idee van gedeeld eigenaarschap.
Digitale archivering werd niet gezien als een bijkomende taak voor een enkeling, maar als een
gedeelde verantwoordelijkheid die alleen kan slagen als ze gedragen wordt door het hele team.
Deze benadering maakte het mogelijk om weerstand te erkennen, tijd te nemen voor dialoog, en
oplossingen te vinden die zowel technisch robuust als menselijk haalbaar zijn.

Digitale archiefzorg is niet enkel een administratieve verplichting, maar ook een kans om als
organisatie te groeien. Door te investeren in duidelijke structuren en gedragen protocollen, ontstaat
ruimte om het artistieke werk te versterken, de interne samenwerking te verbeteren en de
institutionele continuïteit te waarborgen. Het archief wordt zo geen eindpunt, maar een vertrekpunt.
Geen opslagplaats, maar een dynamisch geheugen.

''Auteur'': Frederic Busscher (Z33)
[[Categorie:Praktijkvoorbeelden]]

Z33: een praktijkvoorbeeld van strategische digitale transformatie in de kunstensector

2026-05-27T08:56:33Z

Bart Magnus:

[[Bestand:Z33 archief c Frederic Busscher.jpg|miniatuur|(c) Frederic Busscher]]
Z33 is een huis voor actuele kunst, design en architectuur waar het tijdelijke en het experimentele
centraal staan. In die context kan archiveren gemakkelijk een randfenomeen lijken. Iets voor later. Iets
voor als er tijd is. Toch is precies in dat vluchtige karakter van het werk de noodzaak tot archivering
bijzonder scherp. Want wie werkt met tijdelijke tentoonstellingen, wisselende samenwerkingen en
projectmatige productie, bouwt voortdurend aan iets nieuws, zonder altijd de tijd te kunnen nemen
om te documenteren wat geweest is. En precies daarin ligt soms een gevaar. Bij Z33 groeide de
voorbije jaren het besef dat archiefzorg een noodzaak is. Niet om het verleden te bewaren als
monument, maar om het heden te kunnen begrijpen en de toekomst structureel te ondersteunen.
Die omslag begon met een analyse van de eigen werking. Wat wordt waar bewaard? Wie beslist
over mappenstructuren? Wat gebeurt er als iemand vertrekt? En hoe voorkomen we dat waardevolle
informatie verloren gaat in de wirwar van desktops, drives en gedeelde folders?

De conclusie was helder: het bestaande digitale archief was versnipperd, deels onzichtbaar en
onvoldoende afgestemd op de realiteit van de werking. Maar belangrijker nog was het inzicht dat
archivering niet alleen over structuur en technologie gaat, maar ook over cultuur en gedrag.

Z33 besloot het thema archiefzorg niet enkel technisch aan te pakken, maar het te integreren in een
breder traject van digitale transformatie. Samen met een tijdelijke projectmedewerker digitale
archivering werd een intensief traject opgestart dat vertrok vanuit een gedeelde visie. Archivering
werd gedefinieerd als een actief werkinstrument dat de artistieke, zakelijke en educatieve werking
ondersteunt, verbindingen mogelijk maakt tussen teams en zelfs bijdraagt aan de professionele
uitstraling van de organisatie. Deze visie werd verankerd in drie strategische pijlers: helderheid,
toegankelijkheid en duurzaamheid.

Helderheid betekende het ontwikkelen van een centrale mappenstructuur die intuïtief werkt voor alle
medewerkers. Niet als een top-down opgelegd systeem, maar als een gedeeld kader gebaseerd op
de reële workflows binnen de organisatie. Toegankelijkheid kreeg vorm via afspraken rond
toegangsbeheer, verantwoordelijkheden en rollen, met bijzondere aandacht voor tijdelijke
medewerkers en externe partners. Duurzaamheid werd benaderd als een combinatie van technische
veiligheid, zoals de overstap naar een cloudomgeving via SharePoint, én organisatorische
verankering, onder meer door opleiding, sensibilisering en Trash Days.

Cruciaal in dit hele proces was de aansluiting bij de basiszorgrichtlijnen van TRACKS. Die gaven niet
alleen richting aan de inhoudelijke keuzes, maar boden ook een taal om het belang van archiefzorg
intern te verankeren en extern te communiceren. TRACKS fungeerde als toetssteen én als
legitimatie.

De implementatie van het nieuwe archiefbeleid verliep in fases. Eerst werd de centrale server
geherstructureerd, vervolgens werd een protocol voor naamgeving en documentering ontwikkeld en
getest op recente werkjaren. Daarna volgden opleidingen en interne coachingtrajecten, met
specifieke aandacht voor de noden van individuele medewerkers en teams. De migratie naar
SharePoint werd voorbereid als een volgende stap, waarbij het archief niet louter werd verplaatst,
maar fundamenteel herdacht.

Binnen Z33 werd tijdens het traject rond digitale transformatie al snel duidelijk dat het klassieke
onderscheid tussen “werkdocumenten” en “archief” niet meer volstond. In een organisatie waar
samenwerking dynamisch verloopt, waar projecten vaak iteratief worden opgebouwd, en waar
digitale bestanden voortdurend in beweging zijn, is er zelden een scherp moment waarop een
document klaar is om naar het archief te verhuizen. Die realiteit vroeg om een herdefiniëring van wat
archiveren voor ons betekent.

Z33 kiest er bewust voor om niet langer te spreken over archiveren in de enge zin van het woord,
maar over het documenteren van werkprocessen. Daarmee verschuift de focus van ‘bewaren wat
afgerond is’ naar ‘zichtbaar maken hoe we werken’. Deze benadering erkent dat veel documenten in
de culturele sector niet bedoeld zijn als eindproducten, maar als tussentijdse dragers van kennis,
overleg, reflectie of productie. Documenteren is dus geen eindpunt, maar een continue praktijk die
mee evolueert met het werk zelf. Door het werkproces zelf te documenteren, ontstaan er trouwens
twee voordelen. Enerzijds ontstaat er meer transparantie: teamleden, tijdelijke collega’s of opvolgers
kunnen vlot terugvinden hoe beslissingen tot stand kwamen, wat er al gedaan is, en welke stappen
nog moeten volgen. Anderzijds draagt het bij aan institutioneel geheugen: het zorgt ervoor dat
kennis, zelfs als die informeel of impliciet is, niet verloren gaat wanneer projecten worden afgerond.

De knip tussen actieve werkdocumenten en archief is er dus nog steeds, maar ze is minder binair.
Het digitale archief wordt eerder gezien als een levend geheugen, waarin documenten in
verschillende fasen kunnen bestaan. Sommige documenten zijn gearchiveerd omdat ze beleidsmatig
of juridisch belangrijk zijn, andere blijven ‘werkend’ omdat ze doorlopend geraadpleegd of
aangepast worden. De mappenstructuur en het protocol van Z33 houden expliciet rekening met dit
spanningsveld. Deze keuze vraagt ook om nieuwe omgangsvormen. Bestanden worden niet zomaar
gearchiveerd omdat ze ‘af’ zijn, maar omdat ze betekenisvol zijn binnen een werkproces. Dat
betekent ook dat we leren benoemen wat we bewaren en waarom, en dat die redenering deel
uitmaakt van het werk zelf. Medewerkers worden aangespoord om reflectief om te gaan met hun
digitale sporen: wat heeft waarde voor een collega, voor de organisatie, of voor later hergebruik?
Wat draagt bij aan collectief geheugen?

Zo schuift Z33 geleidelijk op van een archief als statische opslag naar een dynamisch instrument voor
werk- en leerprocessen. In die benadering is archiveren niet langer iets wat pas gebeurt na het werk,
maar iets wat in het werk verweven zit. Het hernoemen van archiveren naar documenteren van
werkprocessen is dan ook geen semantisch detail, maar een strategische keuze die vertrekt vanuit de
realiteit van artistieke, educatieve en organisatorische praktijken.

Wat dit traject bijzonder maakt, is de manier waarop archiefzorg werd benaderd als een collectief
leerproces. Niet vanuit een streven naar perfectie, maar vanuit het idee van gedeeld eigenaarschap.
Digitale archivering werd niet gezien als een bijkomende taak voor een enkeling, maar als een
gedeelde verantwoordelijkheid die alleen kan slagen als ze gedragen wordt door het hele team.
Deze benadering maakte het mogelijk om weerstand te erkennen, tijd te nemen voor dialoog, en
oplossingen te vinden die zowel technisch robuust als menselijk haalbaar zijn.

Digitale archiefzorg is niet enkel een administratieve verplichting, maar ook een kans om als
organisatie te groeien. Door te investeren in duidelijke structuren en gedragen protocollen, ontstaat
ruimte om het artistieke werk te versterken, de interne samenwerking te verbeteren en de
institutionele continuïteit te waarborgen. Het archief wordt zo geen eindpunt, maar een vertrekpunt.
Geen opslagplaats, maar een dynamisch geheugen.
''Auteur'': Frederic Busscher (Z33)
[[Categorie:Praktijkvoorbeelden]]

Z33: een praktijkvoorbeeld van strategische digitale transformatie in de kunstensector

2026-05-27T08:54:34Z

Bart Magnus:

Z33Een praktijkvoorbeeld van strategische digitale transformatie in de kunstensector

2026-05-27T08:52:46Z

Bart Magnus: Bart Magnus heeft pagina Z33Een praktijkvoorbeeld van strategische digitale transformatie in de kunstensector hernoemd tot Z33: een praktijkvoorbeeld van strategische digitale transformatie in de kunstensector: Onjuist gespelde titel

#DOORVERWIJZING [[Z33: een praktijkvoorbeeld van strategische digitale transformatie in de kunstensector]]

Z33: een praktijkvoorbeeld van strategische digitale transformatie in de kunstensector

2026-05-27T08:52:46Z

[[Bestand:Z33 archief c Frederic Busscher.jpg|miniatuur|(c) Frederic Busscher]]
Z33 is een huis voor actuele kunst, design en architectuur waar het tijdelijke en het experimentele

centraal staan. In die context kan archiveren gemakkelijk een randfenomeen lijken. Iets voor later. Iets

voor als er tijd is. Toch is precies in dat vluchtige karakter van het werk de noodzaak tot archivering

bijzonder scherp. Want wie werkt met tijdelijke tentoonstellingen, wisselende samenwerkingen en

projectmatige productie, bouwt voortdurend aan iets nieuws, zonder altijd de tijd te kunnen nemen

om te documenteren wat geweest is. En precies daarin ligt soms een gevaar. Bij Z33 groeide de

voorbije jaren het besef dat archiefzorg een noodzaak is. Niet om het verleden te bewaren als

monument, maar om het heden te kunnen begrijpen en de toekomst structureel te ondersteunen.

Die omslag begon met een analyse van de eigen werking. Wat wordt waar bewaard? Wie beslist

over mappenstructuren? Wat gebeurt er als iemand vertrekt? En hoe voorkomen we dat waardevolle

informatie verloren gaat in de wirwar van desktops, drives en gedeelde folders?

De conclusie was helder: het bestaande digitale archief was versnipperd, deels onzichtbaar en

onvoldoende afgestemd op de realiteit van de werking. Maar belangrijker nog was het inzicht dat

archivering niet alleen over structuur en technologie gaat, maar ook over cultuur en gedrag.

Z33 besloot het thema archiefzorg niet enkel technisch aan te pakken, maar het te integreren in een

breder traject van digitale transformatie. Samen met een tijdelijke projectmedewerker digitale

archivering werd een intensief traject opgestart dat vertrok vanuit een gedeelde visie. Archivering

werd gedefinieerd als een actief werkinstrument dat de artistieke, zakelijke en educatieve werking

ondersteunt, verbindingen mogelijk maakt tussen teams en zelfs bijdraagt aan de professionele

uitstraling van de organisatie. Deze visie werd verankerd in drie strategische pijlers: helderheid,

toegankelijkheid en duurzaamheid.

Helderheid betekende het ontwikkelen van een centrale mappenstructuur die intuïtief werkt voor alle

medewerkers. Niet als een top-down opgelegd systeem, maar als een gedeeld kader gebaseerd op

de reële workflows binnen de organisatie. Toegankelijkheid kreeg vorm via afspraken rond

toegangsbeheer, verantwoordelijkheden en rollen, met bijzondere aandacht voor tijdelijke

medewerkers en externe partners. Duurzaamheid werd benaderd als een combinatie van technische

veiligheid, zoals de overstap naar een cloudomgeving via SharePoint, én organisatorische

verankering, onder meer door opleiding, sensibilisering en Trash Days.

Cruciaal in dit hele proces was de aansluiting bij de basiszorgrichtlijnen van TRACKS. Die gaven niet

alleen richting aan de inhoudelijke keuzes, maar boden ook een taal om het belang van archiefzorg

intern te verankeren en extern te communiceren. TRACKS fungeerde als toetssteen én als

legitimatie.

De implementatie van het nieuwe archiefbeleid verliep in fases. Eerst werd de centrale server

geherstructureerd, vervolgens werd een protocol voor naamgeving en documentering ontwikkeld en

getest op recente werkjaren. Daarna volgden opleidingen en interne coachingtrajecten, met

specifieke aandacht voor de noden van individuele medewerkers en teams. De migratie naar

SharePoint werd voorbereid als een volgende stap, waarbij het archief niet louter werd verplaatst,

maar fundamenteel herdacht.

Binnen Z33 werd tijdens het traject rond digitale transformatie al snel duidelijk dat het klassieke

onderscheid tussen “werkdocumenten” en “archief” niet meer volstond. In een organisatie waar

samenwerking dynamisch verloopt, waar projecten vaak iteratief worden opgebouwd, en waar

digitale bestanden voortdurend in beweging zijn, is er zelden een scherp moment waarop een

document klaar is om naar het archief te verhuizen. Die realiteit vroeg om een herdefiniëring van wat

archiveren voor ons betekent.

Z33 kiest er bewust voor om niet langer te spreken over archiveren in de enge zin van het woord,

maar over het documenteren van werkprocessen. Daarmee verschuift de focus van ‘bewaren wat

afgerond is’ naar ‘zichtbaar maken hoe we werken’. Deze benadering erkent dat veel documenten in

de culturele sector niet bedoeld zijn als eindproducten, maar als tussentijdse dragers van kennis,

overleg, reflectie of productie. Documenteren is dus geen eindpunt, maar een continue praktijk die

mee evolueert met het werk zelf. Door het werkproces zelf te documenteren, ontstaan er trouwens

twee voordelen. Enerzijds ontstaat er meer transparantie: teamleden, tijdelijke collega’s of opvolgers

kunnen vlot terugvinden hoe beslissingen tot stand kwamen, wat er al gedaan is, en welke stappen

nog moeten volgen. Anderzijds draagt het bij aan institutioneel geheugen: het zorgt ervoor dat

kennis, zelfs als die informeel of impliciet is, niet verloren gaat wanneer projecten worden afgerond.

De knip tussen actieve werkdocumenten en archief is er dus nog steeds, maar ze is minder binair.

Het digitale archief wordt eerder gezien als een levend geheugen, waarin documenten in

verschillende fasen kunnen bestaan. Sommige documenten zijn gearchiveerd omdat ze beleidsmatig

of juridisch belangrijk zijn, andere blijven ‘werkend’ omdat ze doorlopend geraadpleegd of

aangepast worden. De mappenstructuur en het protocol van Z33 houden expliciet rekening met dit

spanningsveld. Deze keuze vraagt ook om nieuwe omgangsvormen. Bestanden worden niet zomaar

gearchiveerd omdat ze ‘af’ zijn, maar omdat ze betekenisvol zijn binnen een werkproces. Dat

betekent ook dat we leren benoemen wat we bewaren en waarom, en dat die redenering deel

uitmaakt van het werk zelf. Medewerkers worden aangespoord om reflectief om te gaan met hun

digitale sporen: wat heeft waarde voor een collega, voor de organisatie, of voor later hergebruik?

Wat draagt bij aan collectief geheugen?

Zo schuift Z33 geleidelijk op van een archief als statische opslag naar een dynamisch instrument voor

werk- en leerprocessen. In die benadering is archiveren niet langer iets wat pas gebeurt na het werk,

maar iets wat in het werk verweven zit. Het hernoemen van archiveren naar documenteren van

werkprocessen is dan ook geen semantisch detail, maar een strategische keuze die vertrekt vanuit de

realiteit van artistieke, educatieve en organisatorische praktijken.

Wat dit traject bijzonder maakt, is de manier waarop archiefzorg werd benaderd als een collectief

leerproces. Niet vanuit een streven naar perfectie, maar vanuit het idee van gedeeld eigenaarschap.

Digitale archivering werd niet gezien als een bijkomende taak voor een enkeling, maar als een

gedeelde verantwoordelijkheid die alleen kan slagen als ze gedragen wordt door het hele team.

Deze benadering maakte het mogelijk om weerstand te erkennen, tijd te nemen voor dialoog, en

oplossingen te vinden die zowel technisch robuust als menselijk haalbaar zijn.

Digitale archiefzorg is niet enkel een administratieve verplichting, maar ook een kans om als

organisatie te groeien. Door te investeren in duidelijke structuren en gedragen protocollen, ontstaat

ruimte om het artistieke werk te versterken, de interne samenwerking te verbeteren en de

institutionele continuïteit te waarborgen. Het archief wordt zo geen eindpunt, maar een vertrekpunt.

Geen opslagplaats, maar een dynamisch geheugen.

Z33: een praktijkvoorbeeld van strategische digitale transformatie in de kunstensector

2026-05-08T14:04:06Z

Bart Magnus: Nieuwe pagina aangemaakt met '(c) Frederic Busscher Z33 is een huis voor actuele kunst, design en architectuur waar het tijdelijke en het experimentele centraal staan. In die context kan archiveren gemakkelijk een randfenomeen lijken. Iets voor later. Iets voor als er tijd is. Toch is precies in dat vluchtige karakter van het werk de noodzaak tot archivering bijzonder scherp. Want wie werkt met tijdelijke tentoonstellingen, wisse…'

[[Bestand:Z33 archief c Frederic Busscher.jpg|miniatuur|(c) Frederic Busscher]]
Z33 is een huis voor actuele kunst, design en architectuur waar het tijdelijke en het experimentele

centraal staan. In die context kan archiveren gemakkelijk een randfenomeen lijken. Iets voor later. Iets

voor als er tijd is. Toch is precies in dat vluchtige karakter van het werk de noodzaak tot archivering

bijzonder scherp. Want wie werkt met tijdelijke tentoonstellingen, wisselende samenwerkingen en

projectmatige productie, bouwt voortdurend aan iets nieuws, zonder altijd de tijd te kunnen nemen

om te documenteren wat geweest is. En precies daarin ligt soms een gevaar. Bij Z33 groeide de

voorbije jaren het besef dat archiefzorg een noodzaak is. Niet om het verleden te bewaren als

monument, maar om het heden te kunnen begrijpen en de toekomst structureel te ondersteunen.

Die omslag begon met een analyse van de eigen werking. Wat wordt waar bewaard? Wie beslist

over mappenstructuren? Wat gebeurt er als iemand vertrekt? En hoe voorkomen we dat waardevolle

informatie verloren gaat in de wirwar van desktops, drives en gedeelde folders?

De conclusie was helder: het bestaande digitale archief was versnipperd, deels onzichtbaar en

onvoldoende afgestemd op de realiteit van de werking. Maar belangrijker nog was het inzicht dat

archivering niet alleen over structuur en technologie gaat, maar ook over cultuur en gedrag.

Z33 besloot het thema archiefzorg niet enkel technisch aan te pakken, maar het te integreren in een

breder traject van digitale transformatie. Samen met een tijdelijke projectmedewerker digitale

archivering werd een intensief traject opgestart dat vertrok vanuit een gedeelde visie. Archivering

werd gedefinieerd als een actief werkinstrument dat de artistieke, zakelijke en educatieve werking

ondersteunt, verbindingen mogelijk maakt tussen teams en zelfs bijdraagt aan de professionele

uitstraling van de organisatie. Deze visie werd verankerd in drie strategische pijlers: helderheid,

toegankelijkheid en duurzaamheid.

Helderheid betekende het ontwikkelen van een centrale mappenstructuur die intuïtief werkt voor alle

medewerkers. Niet als een top-down opgelegd systeem, maar als een gedeeld kader gebaseerd op

de reële workflows binnen de organisatie. Toegankelijkheid kreeg vorm via afspraken rond

toegangsbeheer, verantwoordelijkheden en rollen, met bijzondere aandacht voor tijdelijke

medewerkers en externe partners. Duurzaamheid werd benaderd als een combinatie van technische

veiligheid, zoals de overstap naar een cloudomgeving via SharePoint, én organisatorische

verankering, onder meer door opleiding, sensibilisering en Trash Days.

Cruciaal in dit hele proces was de aansluiting bij de basiszorgrichtlijnen van TRACKS. Die gaven niet

alleen richting aan de inhoudelijke keuzes, maar boden ook een taal om het belang van archiefzorg

intern te verankeren en extern te communiceren. TRACKS fungeerde als toetssteen én als

legitimatie.

De implementatie van het nieuwe archiefbeleid verliep in fases. Eerst werd de centrale server

geherstructureerd, vervolgens werd een protocol voor naamgeving en documentering ontwikkeld en

getest op recente werkjaren. Daarna volgden opleidingen en interne coachingtrajecten, met

specifieke aandacht voor de noden van individuele medewerkers en teams. De migratie naar

SharePoint werd voorbereid als een volgende stap, waarbij het archief niet louter werd verplaatst,

maar fundamenteel herdacht.

Binnen Z33 werd tijdens het traject rond digitale transformatie al snel duidelijk dat het klassieke

onderscheid tussen “werkdocumenten” en “archief” niet meer volstond. In een organisatie waar

samenwerking dynamisch verloopt, waar projecten vaak iteratief worden opgebouwd, en waar

digitale bestanden voortdurend in beweging zijn, is er zelden een scherp moment waarop een

document klaar is om naar het archief te verhuizen. Die realiteit vroeg om een herdefiniëring van wat

archiveren voor ons betekent.

Z33 kiest er bewust voor om niet langer te spreken over archiveren in de enge zin van het woord,

maar over het documenteren van werkprocessen. Daarmee verschuift de focus van ‘bewaren wat

afgerond is’ naar ‘zichtbaar maken hoe we werken’. Deze benadering erkent dat veel documenten in

de culturele sector niet bedoeld zijn als eindproducten, maar als tussentijdse dragers van kennis,

overleg, reflectie of productie. Documenteren is dus geen eindpunt, maar een continue praktijk die

mee evolueert met het werk zelf. Door het werkproces zelf te documenteren, ontstaan er trouwens

twee voordelen. Enerzijds ontstaat er meer transparantie: teamleden, tijdelijke collega’s of opvolgers

kunnen vlot terugvinden hoe beslissingen tot stand kwamen, wat er al gedaan is, en welke stappen

nog moeten volgen. Anderzijds draagt het bij aan institutioneel geheugen: het zorgt ervoor dat

kennis, zelfs als die informeel of impliciet is, niet verloren gaat wanneer projecten worden afgerond.

De knip tussen actieve werkdocumenten en archief is er dus nog steeds, maar ze is minder binair.

Het digitale archief wordt eerder gezien als een levend geheugen, waarin documenten in

verschillende fasen kunnen bestaan. Sommige documenten zijn gearchiveerd omdat ze beleidsmatig

of juridisch belangrijk zijn, andere blijven ‘werkend’ omdat ze doorlopend geraadpleegd of

aangepast worden. De mappenstructuur en het protocol van Z33 houden expliciet rekening met dit

spanningsveld. Deze keuze vraagt ook om nieuwe omgangsvormen. Bestanden worden niet zomaar

gearchiveerd omdat ze ‘af’ zijn, maar omdat ze betekenisvol zijn binnen een werkproces. Dat

betekent ook dat we leren benoemen wat we bewaren en waarom, en dat die redenering deel

uitmaakt van het werk zelf. Medewerkers worden aangespoord om reflectief om te gaan met hun

digitale sporen: wat heeft waarde voor een collega, voor de organisatie, of voor later hergebruik?

Wat draagt bij aan collectief geheugen?

Zo schuift Z33 geleidelijk op van een archief als statische opslag naar een dynamisch instrument voor

werk- en leerprocessen. In die benadering is archiveren niet langer iets wat pas gebeurt na het werk,

maar iets wat in het werk verweven zit. Het hernoemen van archiveren naar documenteren van

werkprocessen is dan ook geen semantisch detail, maar een strategische keuze die vertrekt vanuit de

realiteit van artistieke, educatieve en organisatorische praktijken.

Wat dit traject bijzonder maakt, is de manier waarop archiefzorg werd benaderd als een collectief

leerproces. Niet vanuit een streven naar perfectie, maar vanuit het idee van gedeeld eigenaarschap.

Digitale archivering werd niet gezien als een bijkomende taak voor een enkeling, maar als een

gedeelde verantwoordelijkheid die alleen kan slagen als ze gedragen wordt door het hele team.

Deze benadering maakte het mogelijk om weerstand te erkennen, tijd te nemen voor dialoog, en

oplossingen te vinden die zowel technisch robuust als menselijk haalbaar zijn.

Digitale archiefzorg is niet enkel een administratieve verplichting, maar ook een kans om als

organisatie te groeien. Door te investeren in duidelijke structuren en gedragen protocollen, ontstaat

ruimte om het artistieke werk te versterken, de interne samenwerking te verbeteren en de

institutionele continuïteit te waarborgen. Het archief wordt zo geen eindpunt, maar een vertrekpunt.

Geen opslagplaats, maar een dynamisch geheugen.

Bestand:Z33 archief c Frederic Busscher.jpg

2026-05-08T14:03:30Z

Bart Magnus: Heeft een werk van (c) Frederic Busscher geüpload vanuit via e-mail bezorgd met UploadWizard

=={{int:filedesc}}==
{{Information
|description={{nl|1=(c) Frederic Busscher}}
|date=2026-04-03
|source=via e-mail bezorgd
|author=(c) Frederic Busscher
|permission=
|other versions=
}}

=={{int:license-header}}==
{{subst:uwl}}

Uitleendienst voor erfgoed kunstenorganisaties/en

2026-05-07T11:05:37Z

Bart Magnus:

<languages />Specialised equipment is very useful for some preservation and management tasks. There are various heritage organisations in Flanders and Brussels where these tools can be borrowed for free, unless otherwise stated. These lending services are primarily aimed at the heritage sector, but they are also open to arts organisations as long as there are no commercial purposes and it is clear that it concerns caring for cultural heritage. Below you can find out where you can go.
[[Bestand:Datalogger.png|thumb|Data logger.]]

== Heritage Lending Service (FARO - Flemish Institution for Cultural Heritage) ==
This service is free, but you collect the equipment yourself, take good care of it and return it on time, so everyone can benefit from it. FARO and the partners listed below offer a basic offering at various lending points across Flanders.

* Erfgoedcel Brugge, Bruges
* Erfgoed Zuidwest, Kortrijk
* Erfgoed Viersprong, Oosterzele
* Erfgoedcel Waasland, Sint-Niklaas
* Erfgoedlab Antwerpen, Antwerp
* Erfgoedcel Kempens Karakter, Herentals
* Zender, Sint-Martens-Bodegem
* Erfgoedcel Leuven
* ECRU Erfgoed, Genk
* Erfgoed Haspengouw, Sint-Truiden

=== How to request equipment? ===
Submit a request via the [https://www.uitleendiensterfgoed.be/#/ heritage lending service website (in Dutch)] and agree to the general terms and conditions. Your reservation is complete when it is confirmed by FARO. You will receive a document by email which you can use to collect the equipment at the chosen lending point. (As an applicant, you don’t need to belong to the working area of the heritage society chosen; they collaborate for all of Flanders). You can always ask for further advice on your project approach. Please direct your question to [Mailto:uitleendienst@faro.be uitleendienst@faro.be].

Log in (top right) and '''choose''' a '''lending point''' to view and reserve specific products.

<span id="Wat_kun_je_ontlenen?"></span>
=== What can you borrow? ===

* Photography set: make uniform and high-quality digital photos.
* Data loggers for temperature and relative humidity: record the storage climate in which heritage collections are stored.
* Data logger for light and UV: measure the light intensity and radiation to which heritage is exposed.
* Museum vacuum cleaner: carefully clean your heritage collection.
* Anoxia set: safely combat harmful insects in your heritage collection.

=== How does the equipment work? ===
You can find a user guide on the website of the [https://faro.be/uitleendiensten lending services in Flanders and Brussels].

<span id="Regionale_erfgoeddiensten"></span>
== Regional heritage services ==

=== Intercommunal heritage services ===
A large number of regional heritage societies have a lending service for heritage organisations in their working area – mainly for exhibition, educational and audiovisual materials. Sometimes there is also a museum vacuum cleaner, scanner, photography set or data logger. You can find the overview of heritage societies in Flanders and Brussels [https://www.erfgoedcellen.be/ here (in Dutch)].

=== Provincial services ===
Most provincial lending services do not have a specific provision for heritage management. This task was transferred a few years ago to the heritage lending service coordinated by FARO (see above). The provincial lending services are more focused on supporting events. An exception is the provincial lending service of East Flanders, where East Flemish immovable heritage organisations can go to the Provincial Heritage Centre in Ename. Movable heritage, to which the heritage of arts organisations belongs, is outside the scope of this service. An exception is made in the event of an emergency. You can find the offering [https://oost-vlaanderen.be/ontspannen/erfgoedzorg/materiaal-lenen.html here].

=== Flemish Community Commission ===
Cultural heritage managers in Brussels can use the museum-specific lending service provided by the Flemish Community Commission / Brussels Heritage Society as part of its depot policy. Arts organisations can also use this service as part of their collection management. The [https://www.erfgoedcelbrussel.be/steun-en-materiaal/de-uitleendienst-van-de-erfgoedcel-brussel catalogue] includes various measuring instruments, museum vacuum cleaners, a lighting set and photo tent, scanners and audiovisual material. Make sure you send your request at least seven working days before the loan date to [Mailto:erfgoedbrussel@vgc.be erfgoedbrussel@vgc.be].

The Flemish Community Commission also has a general lending desk with audiovisual materials, vehicles, sports and games materials for socio-cultural activities of Dutch-speaking organisations in Brussels. You can find more information [https://www.vgc.be/subsidies-en-dienstverlening/uitleen here]. This lending desk fulfils the same function in Brussels as the provincial lending services in Flanders.

''Author: Christopher De Keyser ([[AMVB - Archief en Museum voor het Vlaams Leven te Brussel/en|AMVB]])''

[[Categorie: 4. Materieel bewaren/en]]

Uitleendienst voor erfgoed kunstenorganisaties/fr

2026-05-07T09:05:52Z

Bart Magnus:

<languages />Pour certaines actions de conservation et de gestion, il est utile d'utiliser du matériel spécialisé. Il existe plusieurs acteurs du patrimoine en Flandre et à Bruxelles où, sauf mention contraire, vous pouvez emprunter des ressources gratuitement. Ces services de prêt s'adressent principalement au secteur du patrimoine, mais ils sont également ouverts aux organisations artistiques, à condition qu'il n'y ait pas de but commercial et qu'il soit clair qu'il s'agit de prendre soin du patrimoine culturel. Vous trouverez ci-dessous les coordonnées de ces services.
[[Bestand:Datalogger.png|thumb|Datalogger.]]

== Service de prêt du patrimoine (FARO) ==
Ce service est gratuit, mais vous devez récupérer le matériel vous-même, en prendre soin et le rendre dans les délais. Ainsi, tout le monde peut en profiter. Le FARO et les partenaires mentionnés ci-dessous proposent une offre de base dans différents points de prêt à travers la Flandre.

* Erfgoedcel Brugge, Bruges
* Erfgoed Zuidwest, Courtrai
* Erfgoed Viersprong, Oosterzele
* Erfgoedcel Waasland, Saint-Nicolas
* Erfgoedlab Antwerpen, Anvers
* Erfgoedcel Kempens Karakter, Herentals
* Zender, Bodeghem-Saint-Martin
* Erfgoedcel Leuven, Louvain
* ECRU Erfgoed, Gand
* Erfgoed Haspengouw, Saint-Trond

=== Comment demander des documents ? ===
Via le site web (en néerlandais) de [https://www.uitleendiensterfgoed.be/#/ uitleendiensterfgoed], vous soumettez une demande et acceptez les conditions générales. Après confirmation par FARO, votre réservation est définitive. Vous recevrez un document par e-mail grâce auquel vous pourrez récupérer le matériel au point de prêt choisi (en tant que demandeur, vous ne devez pas nécessairement appartenir à la zone de travail de la cellule patrimoine choisie ; les cellules patrimoine travaillent ensemble pour toute la Flandre). Des conseils supplémentaires sur la manière d'aborder votre projet sont toujours possibles. Posez votre question (en néerlandais) à [Mailto:uitleendienst@faro.be uitleendienst@faro.be].

Connectez-vous (en haut à droite), cliquez sur '''choisir''' puis '''point de prêt''', pour voir et réserver des produits spécifiques.

<span id="Wat_kun_je_ontlenen?"></span>
=== Que pouvez-vous emprunter ? ===

* Kit photographique : pour prendre des photos numériques uniformes et de haute qualité.
* Enregistreur de données pour la température et l'humidité relative : pour analyser le climat de conservation dans lequel se trouvent les collections patrimoniales.
* Enregistreur de données pour la lumière et les UV : pour mesurer l'intensité de la lumière et les radiations auxquelles les biens patrimoniaux sont exposés.
* Aspirateur de musée : pour nettoyer en douceur votre collection patrimoniale.
* Kit anoxie : pour lutter en toute sécurité contre les insectes nuisibles dans les biens patrimoniaux.

=== Comment fonctionne le matériel ? ===
Vous trouverez un manuel (en néerlandais) sur le site web des [https://faro.be/uitleendiensten services de prêt en Flandre et à Bruxelles].

<span id="Regionale_erfgoeddiensten"></span>
== Services régionaux du patrimoine ==

=== Cellules patrimoine ===
Un grand nombre de cellules patrimoine régionales disposent d'un service de prêt pour les organisations patrimoniales dans leur zone d'opération, principalement avec du matériel d'exposition, éducatif et audiovisuel. Parfois, elles comprennent également un aspirateur de musée, un scanner, un ensemble de photographies ou un enregistreur de données. L'aperçu des cellules patrimoine en Flandre et à Bruxelles est disponible (en néerlandais) [https://www.erfgoedcellen.be/ ici].

=== Services provinciaux ===
La plupart des services de prêt provinciaux n'ont pas d'offre spécifique pour l'entretien du patrimoine. En effet, cette tâche a été transférée il y a plusieurs années au Uitleendienst Erfgoed (service de prêt flamand du patrimoine), coordonné par FARO (voir ci-dessus). Les services de prêt provinciaux se concentrent davantage sur le soutien aux événements. Une exception est le service de prêt provincial de la Flandre orientale, où les organisations du patrimoine immobilier de Flandre orientale peuvent s'adresser au Centre provincial du patrimoine à Ename. Le patrimoine mobilier, qui comprend le patrimoine des organisations artistiques, n'entre toutefois pas dans le champ d'application de ce service. Une exception est prévue en cas de catastrophe. Vous pouvez consulter l'offre [https://oost-vlaanderen.be/ontspannen/erfgoedzorg/materiaal-lenen.html ici] (en néerlandais).

=== Commission communautaire flamande ===
Les gestionnaires du patrimoine culturel à Bruxelles peuvent profiter de l'offre de prêt spécifique aux musées proposée par la Commission communautaire flamande (VGC) / Erfgoedcel Brussel dans le cadre de sa politique de dépôt. Les organisations artistiques peuvent également utiliser cette offre dans le cadre de l'entretien de leurs collections. Le [http://www.erfgoedcelbrussel.be/nl/ondersteuning/uitleendienst catalogue] (en néerlandais) comprend divers instruments de mesure, des aspirateurs de musée, un kit d'exposition et une tente photo, des scanners et du matériel audiovisuel. Veillez à envoyer votre demande (en néerlandais ou en anglais) à [Mailto:erfgoedbrussel@vgc.be erfgoedbrussel@vgc.be] au moins sept jours ouvrables avant la date de prêt.

Le VGC dispose également d'un comptoir de prêt général avec du matériel audiovisuel, des véhicules, du matériel de sport et de jeux pour les activités socioculturelles des organisations néerlandophones à Bruxelles. Vous trouverez de plus amples informations à ce sujet (en néerlandais) [https://www.erfgoedcelbrussel.be/steun-en-materiaal/de-uitleendienst-van-de-erfgoedcel-brussel ici]. Ce comptoir de prêt remplit à Bruxelles la même fonction que les services de prêt provinciaux en Flandre.

''Auteur : Christopher De Keyser ([[AMVB]])''

[[Categorie:4. Materieel bewaren/fr]]

Translations:Uitleendienst voor erfgoed kunstenorganisaties/13/fr

2026-05-07T09:05:45Z

Bart Magnus:

Le VGC dispose également d'un comptoir de prêt général avec du matériel audiovisuel, des véhicules, du matériel de sport et de jeux pour les activités socioculturelles des organisations néerlandophones à Bruxelles. Vous trouverez de plus amples informations à ce sujet (en néerlandais) [https://www.erfgoedcelbrussel.be/steun-en-materiaal/de-uitleendienst-van-de-erfgoedcel-brussel ici]. Ce comptoir de prêt remplit à Bruxelles la même fonction que les services de prêt provinciaux en Flandre.

Translations:Uitleendienst voor erfgoed kunstenorganisaties/12/en

2026-05-07T09:05:24Z

Bart Magnus:

=== Flemish Community Commission ===
Cultural heritage managers in Brussels can use the museum-specific lending service provided by the Flemish Community Commission / Brussels Heritage Society as part of its depot policy. Arts organisations can also use this service as part of their collection management. The [https://www.erfgoedcelbrussel.be/steun-en-materiaal/de-uitleendienst-van-de-erfgoedcel-brussel catalogue] includes various measuring instruments, museum vacuum cleaners, a lighting set and photo tent, scanners and audiovisual material. Make sure you send your request at least seven working days before the loan date to [Mailto:erfgoedbrussel@vgc.be erfgoedbrussel@vgc.be].

Uitleendienst voor erfgoed kunstenorganisaties

2026-05-07T09:04:57Z

Bart Magnus: /* Vlaamse Gemeenschapscommissie */ dode link aangepast

<languages /><translate>

Voor sommige behoud- en beheerhandelingen is het handig om beroep te kunnen doen op gespecialiseerd materiaal. Er zijn in Vlaanderen en Brussel verschillende erfgoedspelers waar deze hulpmiddelen, tenzij anders vermeld, gratis ontleend kunnen worden. In eerste instantie zijn deze uitleendiensten gericht op de erfgoedsector, maar ze staan ook open voor kunstenorganisaties zolang er geen commerciële doeleinden zijn en het duidelijk is dat het over de zorg voor het cultureel erfgoed gaat. Hieronder ontdek je waar je terecht kan.
[[Bestand:Datalogger.png|thumb|Datalogger.]]

== Uitleendienst Erfgoed (FARO) == 
Deze dienstverlening is gratis, maar je haalt het materiaal zelf af, draagt er goed zorg voor en brengt het tijdig terug. Zo kan iedereen ervan genieten. FARO en de onderstaande partners stellen een basisaanbod ter beschikking in verschillende uitleenpunten verspreid over Vlaanderen.


* Erfgoedcel Brugge
* Erfgoed Zuidwest, Kortrijk
* Erfgoed Viersprong, Oosterzele
* Erfgoedcel Waasland, Sint-Niklaas
* Erfgoedlab Antwerpen, Antwerpen
* Erfgoedcel Kempens Karakter, Herentals
* Zender, Sint-Martens-Bodegem
* Erfgoedcel Leuven
* ECRU Erfgoed, Genk
* Erfgoed Haspengouw, Sint-Truiden

=== Hoe materiaal aanvragen? === 
Via de website van [https://www.uitleendiensterfgoed.be/#/ uitleendiensterfgoed] dien je een aanvraag in en verklaar je je akkoord met de algemene voorwaarden. Na bevestiging door FARO is je reservering definitief. Je ontvangt per e-mail een document waarmee je het materiaal kunt afhalen in het gekozen uitleenpunt (je hoeft als aanvrager niet tot het werkingsgebied van de gekozen Erfgoedcel te behoren; de Erfgoedcellen werken hier samen voor heel Vlaanderen). Bijkomend advies over de aanpak van je project is altijd mogelijk. Richt je vraag aan [Mailto:uitleendienst@faro.be uitleendienst@faro.be].


Meld je aan (rechtsboven) en '''kies''' vervolgens een '''uitleenpunt''', om specifieke producten te bekijken en te reserveren.

=== Wat kun je ontlenen? === 


* Fotografieset: maak eenvormige en kwaliteitsvolle digitale foto’s.
* Dataloggers voor temperatuur en relatieve vochtigheid: registreer het bewaarklimaat waarin erfgoedcollecties zich bevinden.
* Datalogger voor licht en uv: meet de lichtsterkte en straling waaraan erfgoed wordt blootgesteld.
* Museumstofzuiger: maak behoedzaam uw erfgoedcollectie schoon.
* Anoxieset: bestrijd op een veilige manier schadelijke insecten in erfgoed.

=== Hoe werkt het materiaal? === 
Je vindt een handleiding op de website van de [https://faro.be/uitleendiensten uitleendiensten in Vlaanderen en Brussel].

== Regionale erfgoeddiensten == 

=== Erfgoedcellen === 
Een groot aantal regionale erfgoedcellen heeft een uitleendienst voor erfgoedorganisaties uit hun werkingsgebied, voornamelijk met tentoonstellingsmateriaal, educatief en audiovisueel materiaal. Soms is er ook een museumstofzuiger, scanner, fotografieset of datalogger bij. Het overzicht van de erfgoedcellen in Vlaanderen en Brussel vind je [https://www.erfgoedcellen.be/ hier].

=== Provinciale diensten === 
De meeste provinciale uitleendiensten hebben geen specifiek aanbod voor erfgoedzorg. Deze taak werd enkele jaren geleden immers overgedragen aan de Uitleendienst Erfgoed gecoördineerd door FARO (zie hoger). De provinciale uitleendiensten zijn meer gericht op de ondersteuning van evenementen. Een uitzondering is de provinciale uitleendienst van Oost-Vlaanderen waar Oost-Vlaamse onroerenderfgoedorganisaties terecht kunnen in het Provinciaal Erfgoedcentrum in Ename. Roerend erfgoed, waartoe het erfgoed van kunstenorganisaties behoort, valt evenwel buiten het bereik van deze dienst. Een uitzondering wordt gemaakt in het geval van een calamiteit. Het aanbod vind je [https://oost-vlaanderen.be/ontspannen/erfgoedzorg/materiaal-lenen.html hier].

=== Vlaamse Gemeenschapscommissie === 
Cultureel-erfgoedbeheerders in Brussel kunnen gebruik maken van het museumspecifieke uitleenaanbod dat de Vlaamse Gemeenschapscommissie / Erfgoedcel Brussel ter beschikking stelt in het kader van haar depotbeleid. Ook kunstenorganisaties kunnen gebruik maken van dit aanbod in het kader van hun collectiezorg. De [http://www.erfgoedcelbrussel.be/nl/ondersteuning/uitleendienst catalogus] omvat diverse meetinstrumenten, museumstofzuigers, een belichtingsset en fototent, scanners en audiovisueel materiaal. Let erop om je aanvraag minstens 7 werkdagen vóór de ontleningsdatum te sturen naar [Mailto:erfgoedbrussel@vgc.be erfgoedbrussel@vgc.be].


De VGC heeft ook een algemeen Uitleenloket met audiovisueel materiaal, voertuigen, sport- en spelmateriaal voor socio-culturele activiteiten van Nederlandstalige organisaties in Brussel. Meer informatie vind je [https://www.erfgoedcelbrussel.be/steun-en-materiaal/de-uitleendienst-van-de-erfgoedcel-brussel hier]. Dit Uitleenloket vervult dezelfde functie in Brussel als de provinciale uitleendiensten in Vlaanderen.


''Auteur: Christopher De Keyser ([[AMVB]])''


[[Categorie:4. Materieel bewaren]]
</translate>

Transformation Digital Art 2026/en

2026-02-16T08:52:50Z

Bart Magnus: Nieuwe pagina aangemaakt met 'Categorie:Nieuws/en'

<languages />[[Bestand:Transformation Digital Art 2026.png|thumb|Transformation Digital Art 2026]]

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Transformation Digital Art 2026: volledige programma bekend
</div>

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
10e Editie van LI-MA’s symposium is uitverkocht
</div>

26–27 March 2026

LI-MA, at LAB111, Arie Biemondstraat 111, Amsterdam

Info: [https://www.li-ma.nl li-ma.nl]

LI-MA – Living Media Art announces the full programme for the 10th edition of Transformation Digital Art (TDA), its annual international symposium bringing together international perspectives on the future of caring for digital art. This milestone, sold out edition takes place under the theme Networks: Structures of Collaboration, Care, and Trust and examines sustainability as a shared, networked practice.

See [https://mailchi.mp/li-ma/persbericht-transformation-digital-art-2026-full-programme press release] for more details.

[[Categorie:Nieuws/en]]

Translations:Transformation Digital Art 2026/9/en

2026-02-16T08:52:49Z

Bart Magnus: Nieuwe pagina aangemaakt met 'Categorie:Nieuws/en'

[[Categorie:Nieuws/en]]

Transformation Digital Art 2026/en

2026-02-16T08:52:47Z

Bart Magnus: Nieuwe pagina aangemaakt met 'See [https://mailchi.mp/li-ma/persbericht-transformation-digital-art-2026-full-programme press release] for more details.'

Translations:Transformation Digital Art 2026/8/en

2026-02-16T08:52:46Z

Bart Magnus: Nieuwe pagina aangemaakt met 'See [https://mailchi.mp/li-ma/persbericht-transformation-digital-art-2026-full-programme press release] for more details.'

See [https://mailchi.mp/li-ma/persbericht-transformation-digital-art-2026-full-programme press release] for more details.

Translations:Transformation Digital Art 2026/7/en

2026-02-16T08:52:28Z

Bart Magnus: Nieuwe pagina aangemaakt met 'LI-MA – Living Media Art announces the full programme for the 10th edition of Transformation Digital Art (TDA), its annual international symposium bringing together international perspectives on the future of caring for digital art. This milestone, sold out edition takes place under the theme Networks: Structures of Collaboration, Care, and Trust and examines sustainability as a shared, networked practice.'

LI-MA – Living Media Art announces the full programme for the 10th edition of Transformation Digital Art (TDA), its annual international symposium bringing together international perspectives on the future of caring for digital art. This milestone, sold out edition takes place under the theme Networks: Structures of Collaboration, Care, and Trust and examines sustainability as a shared, networked practice.

Translations:Transformation Digital Art 2026/6/en

2026-02-16T08:52:22Z

Bart Magnus: Nieuwe pagina aangemaakt met 'Info: [https://www.li-ma.nl li-ma.nl]'

Info: [https://www.li-ma.nl li-ma.nl]

Transformation Digital Art 2026/en

2026-02-16T08:52:17Z

Bart Magnus: Nieuwe pagina aangemaakt met 'LI-MA, at LAB111, Arie Biemondstraat 111, Amsterdam'

<languages />[[Bestand:Transformation Digital Art 2026.png|thumb|Transformation Digital Art 2026]]

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Transformation Digital Art 2026: volledige programma bekend
</div>

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
10e Editie van LI-MA’s symposium is uitverkocht
</div>

26–27 March 2026

LI-MA, at LAB111, Arie Biemondstraat 111, Amsterdam

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Info: [https://www.li-ma.nl li-ma.nl]
</div>

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
LI-MA – Living Media Art presenteert het volledige programma van de 10e editie van Transformation Digital Art (TDA), haar jaarlijkse internationale symposium waarin internationale perspectieven samenkomen over het behoud en de toekomst van digitale kunst. Deze jubileumeditie, die inmiddels volledig is uitverkocht, draagt het thema Networks: Structures of Collaboration, Care, and Trust en onderzoekt de balans tussen digitale innovatie en duurzaamheid als een gedeelde, netwerkgerichte praktijk.
</div>

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Zie [https://mailchi.mp/li-ma/persbericht-transformation-digital-art-2026-full-programme persbericht] voor meer info.
</div>

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[Categorie: Nieuws]]
</div>

Translations:Transformation Digital Art 2026/5/en

2026-02-16T08:52:15Z

Bart Magnus: Nieuwe pagina aangemaakt met 'LI-MA, at LAB111, Arie Biemondstraat 111, Amsterdam'

LI-MA, at LAB111, Arie Biemondstraat 111, Amsterdam

Translations:Transformation Digital Art 2026/4/en

2026-02-16T08:52:08Z

Bart Magnus: Nieuwe pagina aangemaakt met '26–27 March 2026'

26–27 March 2026

Transformation Digital Art 2026/en

2026-02-16T08:51:48Z

Bart Magnus: Nieuwe pagina aangemaakt met 'Transformation Digital Art 2026'

<languages />[[Bestand:Transformation Digital Art 2026.png|thumb|Transformation Digital Art 2026]]

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Transformation Digital Art 2026: volledige programma bekend
</div>

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
10e Editie van LI-MA’s symposium is uitverkocht
</div>

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
26–27 maart 2026
</div>

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
LI-MA, LAB111, Arie Biemondstraat 111, Amsterdam
</div>

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Info: [https://www.li-ma.nl li-ma.nl]
</div>

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
LI-MA – Living Media Art presenteert het volledige programma van de 10e editie van Transformation Digital Art (TDA), haar jaarlijkse internationale symposium waarin internationale perspectieven samenkomen over het behoud en de toekomst van digitale kunst. Deze jubileumeditie, die inmiddels volledig is uitverkocht, draagt het thema Networks: Structures of Collaboration, Care, and Trust en onderzoekt de balans tussen digitale innovatie en duurzaamheid als een gedeelde, netwerkgerichte praktijk.
</div>

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Zie [https://mailchi.mp/li-ma/persbericht-transformation-digital-art-2026-full-programme persbericht] voor meer info.
</div>

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[Categorie: Nieuws]]
</div>

Translations:Transformation Digital Art 2026/1/en

2026-02-16T08:51:47Z

Bart Magnus: Nieuwe pagina aangemaakt met 'Transformation Digital Art 2026'

[[Bestand:Transformation Digital Art 2026.png|thumb|Transformation Digital Art 2026]]