Tracks - Gebruikersbijdragen [nl]

(Vrijwilligers-)werk in de archiefzorg

2021-03-17T09:51:33Z

Evibert:

[[Bestand:Vrijwilligerswerk 1.png|alt=Vrijwilliger aan de slag bij Stichting Pim De Rudder, Assenede - CKV, 2020|miniatuur|Vrijwilliger aan de slag bij Stichting Pim De Rudder, Assenede - CKV, 2020]]
'''''Hoe kan je als organisatie vrijwilligers/stagiairs/jobstudenten inschakelen in de zorg voor het archief van een kunstenaar of kunstenorganisatie?'''''

Bij de organisatie van een archief komt heel wat kijken. Veel organisaties doen dan ook beroep op vrijwilligers of studenten om een handje te helpen. Maar hoe spreek je vrijwilligers of studenten aan en wat komt er allemaal kijken bij het opzetten van een vrijwilligerswerking of werking met studenten?

Vrijwilligerswerk doet een vrijwilliger zoals het woord zegt op vrijwillige basis en de inzet neemt ook diverse vormen aan zoals online vrijwilligerswerk of familievrijwilligerswerk. Het begeleiden en motiveren van vrijwilligers vraagt dan ook veel tijd en energie.

Een vrijwilliger verdient geen geld met vrijwilligerswerk, een kostenvergoeding voorzien kan wel.

Meer info omtrent vrijwilligerswerk in de erfgoedsector is beschikbaar via steunpunt FARO - <nowiki>https://faro.be/publicaties/abc-van-het-vrijwilligerswerk-de-erfgoedsector</nowiki> .

Algemene info omtrent werken als vrijwilliger of werken met vrijwilligers kan je ook terugvinden via <nowiki>https://www.vlaanderenvrijwilligt.be/</nowiki>

Daarnaast is er ook een toolbox beschikbaar via ''vlaanderenvrijwilligt'' die je op weg helpt om vrijwilligers aan te spreken; <nowiki>https://www.vlaanderenvrijwilligt.be/publicaties/digitale-publicaties/toolbox-vrijwilligers-werven/</nowiki>

'''1. Oproep voor vrijwilligers via erfgoedcellen'''

Ook via de erfgoedcel in jouw buurt kan je proberen vrijwilligers aan te spreken voor jouw erfgoed – en archiefproject. Erfgoedcellen beheren zelf geen (archief-)collectie(s). Wel zorgen zij ervoor dat lokaal cultureel erfgoed beter wordt bewaard. Zij kunnen bijvoorbeeld helpen bij het in kaart brengen, conserveren of digitaliseren van collecties. De erfgoedcellen werken samen met lokale besturen, erfgoedorganisaties en geregeld ook met andere sectoren, zoals welzijn, onderwijs, integratie en kunsten. Zij verbinden mensen en ideeën. Vaak leidt dit tot verrassende erfgoedprojecten. Ook onderling komen de erfgoedcellen samen, om ervaringen en kennis te delen. Verder staan erfgoedcellen ook open voor de samenwerking met bovenlokale erfgoedorganisaties zoals het steunpunt FARO, landelijke musea, archieven en dienstverleners.

Meer info omtrent de erfgoedcel uit jouw regio kan je terugvinden via <nowiki>https://www.erfgoedcellen.be/</nowiki>

'''2. Oproep voor stage en jobstudenten'''

Vele kunst – en erfgoedorganisaties zijn bereid om studenten de kans te bieden de opgedane kennis in praktijk te brengen. Het is vaak een kans om kleine (verbeter-)projecten te laten uitvoeren en te profiteren van de frisse kijk en de kennis van studenten archief-, informatie- of bibliotheekwetenschappen. De studenten kunnen hierbij een eerste ervaring opdoen met het werken in een archief, bibliotheek of documentatiecentrum.

Meer te weten komen als student over studentenarbeid kan via volgende link: <nowiki>http://www.studentenarbeid.be/tag/studentenjob/</nowiki>

Meer info over de bestaande archiefopleidingen vind je hier:

<nowiki>https://www.vvbad.be/archiefopleidingen</nowiki>

Bestand:Vrijwilligerswerk 1.png

2021-03-17T09:49:35Z

Evibert:

CKV, 2020

(Vrijwilligers-)werk in de archiefzorg

2021-03-17T09:38:22Z

Evibert:

'''''Hoe kan je als organisatie vrijwilligers/stagiairs/jobstudenten inschakelen in de zorg voor het archief van een kunstenaar of kunstenorganisatie?'''''

Bij de organisatie van een archief komt heel wat kijken. Veel organisaties doen dan ook beroep op vrijwilligers of studenten om een handje te helpen. Maar hoe spreek je vrijwilligers of studenten aan en wat komt er allemaal kijken bij het opzetten van een vrijwilligerswerking of werking met studenten?

Vrijwilligerswerk doet een vrijwilliger zoals het woord zegt op vrijwillige basis en de inzet neemt ook diverse vormen aan zoals online vrijwilligerswerk of familievrijwilligerswerk. Het begeleiden en motiveren van vrijwilligers vraagt dan ook veel tijd en energie.

Een vrijwilliger verdient geen geld met vrijwilligerswerk, een kostenvergoeding voorzien kan wel.

Meer info omtrent vrijwilligerswerk in de erfgoedsector is beschikbaar via steunpunt FARO - <nowiki>https://faro.be/publicaties/abc-van-het-vrijwilligerswerk-de-erfgoedsector</nowiki> .

Algemene info omtrent werken als vrijwilliger of werken met vrijwilligers kan je ook terugvinden via <nowiki>https://www.vlaanderenvrijwilligt.be/</nowiki>

Daarnaast is er ook een toolbox beschikbaar via ''vlaanderenvrijwilligt'' die je op weg helpt om vrijwilligers aan te spreken; <nowiki>https://www.vlaanderenvrijwilligt.be/publicaties/digitale-publicaties/toolbox-vrijwilligers-werven/</nowiki>

'''1. Oproep voor vrijwilligers via erfgoedcellen'''

Ook via de erfgoedcel in jouw buurt kan je proberen vrijwilligers aan te spreken voor jouw erfgoed – en archiefproject. Erfgoedcellen beheren zelf geen (archief-)collectie(s). Wel zorgen zij ervoor dat lokaal cultureel erfgoed beter wordt bewaard. Zij kunnen bijvoorbeeld helpen bij het in kaart brengen, conserveren of digitaliseren van collecties. De erfgoedcellen werken samen met lokale besturen, erfgoedorganisaties en geregeld ook met andere sectoren, zoals welzijn, onderwijs, integratie en kunsten. Zij verbinden mensen en ideeën. Vaak leidt dit tot verrassende erfgoedprojecten. Ook onderling komen de erfgoedcellen samen, om ervaringen en kennis te delen. Verder staan erfgoedcellen ook open voor de samenwerking met bovenlokale erfgoedorganisaties zoals het steunpunt FARO, landelijke musea, archieven en dienstverleners.

Meer info omtrent de erfgoedcel uit jouw regio kan je terugvinden via <nowiki>https://www.erfgoedcellen.be/</nowiki>

'''2. Oproep voor stage en jobstudenten'''

Vele kunst – en erfgoedorganisaties zijn bereid om studenten de kans te bieden de opgedane kennis in praktijk te brengen. Het is vaak een kans om kleine (verbeter-)projecten te laten uitvoeren en te profiteren van de frisse kijk en de kennis van studenten archief-, informatie- of bibliotheekwetenschappen. De studenten kunnen hierbij een eerste ervaring opdoen met het werken in een archief, bibliotheek of documentatiecentrum.

Meer te weten komen als student over studentenarbeid kan via volgende link: <nowiki>http://www.studentenarbeid.be/tag/studentenjob/</nowiki>

Meer info over de bestaande archiefopleidingen vind je hier:

<nowiki>https://www.vvbad.be/archiefopleidingen</nowiki>

(Vrijwilligers-)werk in de archiefzorg

2021-03-17T09:37:22Z

Evibert: Nieuwe pagina aangemaakt met ''''''Hoe kan je als organisatie vrijwilligers/stagiairs/jobstudenten inschakelen in de zorg voor het archief van een kunstenaar of kunstenorganisatie?''''' Bij de...'

'''''Hoe kan je als organisatie vrijwilligers/stagiairs/jobstudenten inschakelen in de zorg voor het archief van een kunstenaar of kunstenorganisatie?'''''

Bij de organisatie van een archief komt heel wat kijken. Veel organisaties doen dan ook beroep op vrijwilligers of studenten om een handje te helpen. Maar hoe spreek je vrijwilligers of studenten aan en wat komt er allemaal kijken bij het opzetten van een vrijwilligerswerking of werking met studenten?

Vrijwilligerswerk doet een vrijwilliger zoals het woord zegt op vrijwillige basis en de inzet neemt ook diverse vormen aan zoals online vrijwilligerswerk of familievrijwilligerswerk. Het begeleiden en motiveren van vrijwilligers vraagt dan ook veel tijd en energie.

Een vrijwilliger verdient geen geld met vrijwilligerswerk, een kostenvergoeding voorzien kan wel.

Meer info omtrent vrijwilligerswerk in de erfgoedsector is beschikbaar via steunpunt FARO - <nowiki>https://faro.be/publicaties/abc-van-het-vrijwilligerswerk-de-erfgoedsector</nowiki> .

Algemene info omtrent werken als vrijwilliger of werken met vrijwilligers kan je ook terugvinden op <nowiki>https://www.vlaanderenvrijwilligt.be/</nowiki>

Daarnaast is er ook een toolbox beschikbaar via ''vlaanderenvrijwilligt'' die je op weg helpt om vrijwilligers aan te spreken; <nowiki>https://www.vlaanderenvrijwilligt.be/publicaties/digitale-publicaties/toolbox-vrijwilligers-werven/</nowiki>

'''1. Oproep voor vrijwilligers via erfgoedcellen'''

Ook via de erfgoedcel in jouw buurt kan je proberen vrijwilligers aan te spreken voor jouw erfgoed – en archiefproject. Erfgoedcellen beheren zelf geen (archief-)collectie(s). Wel zorgen zij ervoor dat lokaal cultureel erfgoed beter wordt bewaard. Zij kunnen bijvoorbeeld helpen bij het in kaart brengen, conserveren of digitaliseren van collecties. De erfgoedcellen werken samen met lokale besturen, erfgoedorganisaties en geregeld ook met andere sectoren, zoals welzijn, onderwijs, integratie en kunsten. Zij verbinden mensen en ideeën. Vaak leidt dit tot verrassende erfgoedprojecten. Ook onderling komen de erfgoedcellen samen, om ervaringen en kennis te delen. Verder staan erfgoedcellen ook open voor de samenwerking met bovenlokale erfgoedorganisaties zoals het steunpunt FARO, landelijke musea, archieven en dienstverleners.

Meer info omtrent de erfgoedcel uit jouw regio kan je terugvinden via <nowiki>https://www.erfgoedcellen.be/</nowiki>

'''2. Oproep voor stage en jobstudenten'''

Vele kunst – en erfgoedorganisaties zijn bereid om studenten de kans te bieden de opgedane kennis in praktijk te brengen. Het is vaak een kans om kleine (verbeter-)projecten te laten uitvoeren en te profiteren van de frisse kijk en de kennis van studenten archief-, informatie- of bibliotheekwetenschappen. De studenten kunnen hierbij een eerste ervaring opdoen met het werken in een archief, bibliotheek of documentatiecentrum.

Meer te weten komen als student over studentenarbeid kan via volgende link: <nowiki>http://www.studentenarbeid.be/tag/studentenjob/</nowiki>

Meer info over de bestaande archiefopleidingen vind je hier:

<nowiki>https://www.vvbad.be/archiefopleidingen</nowiki>

Materiële bewaring van je fysiek archief

2020-11-25T07:38:50Z

Evibert:

[[Categorie: 4. Materieel bewaren]]
[[Categorie: Primaire Tools]]

Als je een archief en/of collectie(s) zodanig wil bewaren zodat de gegevens en informatie niet verloren gaan, is het van belang dit op een duurzame manier te doen. Verschillende types van documenten en objecten moeten ook op een verschillende manier worden bewaard. Archieven en collecties van kunstenaars en kunstenorganisaties bevatten immers vaak verschillende soorten materiaal zoals papier, textiel, hout, metaal en plastic. Dit zijn materialen die specifieke aandacht vereisen. Het correct verpakken van archiefstukken – of documenten is een essentieel onderdeel.
Ook voor je archief en/of collectie(s) geldt dat voorkomen beter is dan genezen. Ze worden meestal bewaard waar er plaats is en waar ze gemakkelijk toegankelijk zijn. Toch is het belangrijk dat je de risico's kent die eigen zijn aan de bewaarruimte. Door risico’s waar mogelijk uit te sluiten, beperk je de te voorziene schade.

[[Bestand:Bewaren 1.jpg|600px|class=align-left]]

== Hoe documenten, krantenknipsels of tekeningen bewaren? ==

* Verwijder alle elementen die de documenten kunnen beschadigen, zoals paperclips, nietjes, elastieken, plastieken mapjes, ringmappen, ... maar ook overbodige papieren mappen, vloeipapier,…
* De documenten die werden samengehouden met schadelijke materialen zoals paperclips, nietjes en elastieken moeten wel fysiek verbonden blijven. Gebruik daarvoor een groot vel (zuurvrij) papier (A3), vouw het dubbel en berg de documenten daarin op. Ringmappen vervang je door (zuurvrije) dozen.
Vooraleer je de oorspronkelijke verpakking verwijdert, controleer je of ze geen informatie bevat die nuttig kan zijn voor de beschrijving van de documenten. In dat geval, neem je deze gegevens over op de nieuwe verpakking.
* Papier bewaar je bij voorkeur vlak in een kartonnen doos. Indien er niet genoeg ruimte is om grote formaten plat te bewaren, rol ze dan op. Vermijd in elk geval vouwen!
* Wil je de papieren stukken labelen, doe dit dan met een zacht potlood op de rugzijde van het papier.

Meer info is beschikbaar via onderstaande referenties;

'''Boeken'''
*Depotwijzer, ''Boeken en boekbanden''
*FARO, ''Aflevering boeken en boekbanden''

'''Krantenknipsels'''
*Library of Congress, ''Preservation Measures for Newspapers''
*State Library of Victoria, Storing newspapers.

'''Papier (inclusief programma's, brochure)'''
*FARO, Aflevering Papier in Verzeker de bewaring.
*Gemeentearchief Rotterdam, Papier bewaren.
*Library of Congress, Handling, and Storage of Works on Paper.
*MOYSON, H. (RESONANT), Zorg dragen voor je archief. Leidraad voor beiaardiers, Leuven, 2012, 40.

== Wat te doen met grote formaten? ==

*Grote papierformaten zoals affiches, tekeningen, lichtplannen, ... kan je bewaren in specifiek daarvoor ontwikkelde ladekasten (planladekast of tekeningkast). Zij bestaan tot A0+ formaat (1600mm x 841mm).Kies bij voorkeur voor metalen kasten met een poederlak coating die op hoge temperatuur is gedroogd.
*Er kunnen meerdere papieren documenten bewaard worden in één lade, maar prop deze zeker niet te vol om te veel druk op de onderste documenten te vermijden.
*Hou er rekening mee dat de documenten vlot in en uit de kast moeten kunnen gehaald worden.
*Bewaar je stukken van verschillende formaten in één lade samen, leg dan de grootste documenten onderaan.
*Delicate documenten worden het beste nog eens extra in een (zuurvrije) omslag beschermd.

'''Planladekasten vind je onder meer bij:'''
*Bruynzeel Storage Systems, https://bruynzeel-storage.nl/archief/
*Magista, https://www.magista.com

'''Zuurvrije dozen en omslagen:'''
* Wanneer de aankoop van ladekasten niet mogelijk of wenselijk is, dan kunnen zuurvrije prentendozen of omslagen een oplossing bieden.
* In één omslag bewaar je beter niet meer dan 10 documenten.

'''Zuurvrije archiefdozen en omslagen vind je onder meer bij:'''
*Het Algemeen Rijksarchief, http://arch.be/
*CAMI https://www.cami-nv.com/
*JANSSEN WIJSMULLER https://www.jwb.nl/
*LA ROUTE DU PAPIER https://laroutedupapier.com/nl/welkom/

'''Meer info is beschikbaar via onderstaande referenties;'''
*Northeast Document Conservation Centre, Storage Solutions for Oversized Paper Artifacts.
*Provincie West-Vlaanderen, Provinciale Bibliotheek Tolhuis en Provinciale Archiefdienst West-Vlaanderen, Handleiding inventarisatie tekstaffiches WOI, West-Vlaanderen, 2013.

== Hoe film en video bewaren? ==

* Bewaar audiovisueel materiaal rechtopstaand (zoals boeken op een boekenplank) in koele en stabiele omstandigheden. Een temperatuur van 18°C is geschikt voor zowel optische schijven als magnetische tapes.
* Bewaar het materiaal steeds in hun doos. Zorg dat de dozen vrij van vuil en stof blijven.
* Stapel nooit optische schijven op elkaar of verpak ze niet samen en vermijd dat ze tegen elkaar kunnen leunen.
* Hou magnetische tapes uit de buurt van sterke magnetische velden zoals luidsprekers en andere beeldbuisschermen.
* Hou de bewaarplaats vrij van stof en direct zonlicht.
* Spoel magnetische tapes volledig terug vooraleer hem op te bergen en schakel de record tab uit om ongewenste uitwissing in de toekomst te vermijden.
* Gebruik bij het labelen een stift met zachte punt. Bij optische schijven is het aan te raden om enkel te schrijven in de doorzichtige binnencirkel waar geen data worden opgeslagen.

<blockquote>Vermijd het gebruik van kleeflabels bij optische schijven.</blockquote>

'''Meer info is beschikbaar via onderstaande referenties:'''
*BOUDREZ, F., Magnetische dragers voor het archief, Antwerpen, 2002.
*FARO, 'Inhoud aflevering: Audiovisueel Materiaal', Verzeker De Bewaring, 2016.
*Gemeentearchief Rotterdam, Audio bewaren.
*Gemeentearchief Rotterdam, Films en video's bewaren.
*MOYSON, H. (RESONANT), Zorg dragen voor je archief. Leidraad voor beiaardiers, Leuven, 2012, 42.
*National Library of New Zealand, Sound Recordings.
*http://www.kenjedrager.be

== Hoe foto's bewaren? ==

* Bewaar je foto's donker (vermijd licht), plat in dozen en vermijd lijm, fotoalbums, nietjes, elastiekjes, ...
* Wil je een foto labelen, doe dit dan met een potlood achteraan op de foto.

'''Meer info is beschikbaar via onderstaande referenties:'''
*BOON, B. en LELOUP, G., Fotoarchief. Praktische aanbevelingen voor bewaring en beheer, Brussel, 2011 .
*Depotwijzer, Fotografisch materiaal.
*Foto Museum Antwerpen, E.H.B.O. voor uw foto’s, Antwerpen, 2005.
*Gemeentearchief Rotterdam, Foto's bewaren.
*MOYSON, H. (RESONANT), Zorg dragen voor je archief. Leidraad voor beiaardiers, Leuven, 2012, 40.
*National Library of New Zealand, Caring for your collections. Photographs.
*ROOSA, M. (Library of Congress), Care, handling, and storage of photographs, Washington, 2002.

== Hoe (grote) objecten bewaren? ==

Naast het opbouwen van een archief, verzamel je als kunstenaar of organisatie ook objecten zoals props, hardware, werktuigen of maquettes. Het is belangrijk dit erfgoed ook in kaart te brengen en goed te beheren als afzonderlijke collecties.

Meer info is beschikbaar via onderstaande links:

'''Diverse materialen (Steen, Hout, Plastic …)'''
*FARO, Verzeker de Bewaring.

'''Maquettes'''
*VAN GOETHEM, J. en WALLEMACQ, S. (Koninklijke Muntschouwburg), Decormaquettes in het theater: van werkinstrument tot ontsluiting van cultureel erfgoed, 2013, Brussel.
*QUINTENS, P., De conservering en betekenis van de maquettecollectie van de KVS in het AMVB, in Arduin, 2 (december 2007), pp. 38-47.

'''Theaterpoppen'''
*KOCKELKOREN, G. (2010), Behoud de beheerte. Workshop behoud en beheer van theaterpoppen. Wat met 'stof' & plastics [PowerPoint slides].
*SMETS, L. (2010), Behoud en beheer van figurentheaterelementen. Hoe garandeer ik mijn figuren, rekwisieten, decors en documenten een lang leven? [PowerPoint slides].

'''Performance Props'''
*Borggreen, G. en Gade R. , Performing Archives/Archives of Performance (In Between States), 2013

== Hoe textiel bewwaren? ==

* Bewaar je textiel plat in een doos of indien niet voldoende ruimte in opgerolde toestand (m.u.v. kostuums). Vermijd vouwen!
* Berg geen vuil textiel op, dit trekt ongedierte aan.
* Bescherm kostuums tegen direct zonlicht of ander sterk licht. Anders worden de vezels broos en breken ze af, en verdwijnen de kleuren.
* Bewaar textiel nooit in een plastic hoes of zak zonder verluchting, plastic laat geen lucht door. Bij temperatuurwissel kan er binnenin condens ontstaan. Het vocht kan niet weg, waardoor er schimmel ontstaat die het weefsel kan beschadigen.
* Rol kostuums op zuurvrije rollen of leg ze vlak wanneer er voldoende ruimte is. Dek steeds af of pak in. Vul vouwen op met rolletjes zijdepapier om breuken te voorkomen. Als je de kledingstukken aan kleerhangers of een kledingrek hangt, voorzie dan een degelijke ondersteuning voor elk stuk. Het rek of de kast moet ook voldoende ruim zijn zodat je kreuken en vouwen vermijdt.
* Hang alle kostuums aan identieke kapstokken. Je zal verbaasd zijn hoeveel ruimte je hiermee wint!
* Inpakken kan met proper gewassen oude witte katoenen lakens, zuurvrij papier of dozen of zuiver en ademend materiaal als Tyvek. Operahuis De Munt maakte een handig patroon om zelf een hoes uit Tyvek te maken. Dit kan je opvragen via contact@cemper.be.
* Hou kasten stofvrij en zorg voor een regelmatige beweging in de kast. Eventuele aanwezige motjes worden gestoord en verplaatsen zich dan.
* Hang cederhouten blokjes tussen de kostuums in plaats van mottenballen. Dit is goedkoper en milieuvriendelijk. In plaats van jaarlijks de blokjes te vervangen, kan je ze om de drie à vier maanden behandelen met een mix van ceder- en lavendelolie. Spelen in kostuums die lekker ruiken en niet naar mottenballen is aangenamer!
* Stop bij het ontdekken van motten het textiel in een plastic zak, pers er zoveel mogelijk lucht uit en sluit goed af. Stop het vervolgens twee weken in de diepvries. Laat het daarna langzaam op temperatuur komen, neem de plastic zak onmiddellijk weg en laat verder gewoon opdrogen. Gebruik nooit een haardroger om het proces te versnellen!

Meer info:
*FARO, 'Inhoud aflevering: Textiel', Verzeker De Bewaring, 2016.
*Instituut Collectie Nederland, Opgeruimd staat netjes: liggend en opgerold, ICN-Informatie, 14, 2005.
*Net Nebraska, Saving Your Treasures: How To Fold & Roll Textiles For Storage.
*AUBAGNAC, G., CHAMPEAUX, A., CHEVALLIER, D., VILLA, A. [et al.], Réflexions sur la présentation de collection textiles, de costumes et d'uniformes, Lyon; Aix-en-Provence: Association générale des conservateurs des collections publiques de France, Section Provence-Alpes-Côte d'Azur, 2006.
*BOERSMA, F., e.a., Preservation of textile collections, Londen, 2007.
*CORBIN, G., Les caoutchoucs dans les collections d'art contemporain. Identification et processus de dégradation. Recherche menée dans le
cadre d'une bourse attribuée par le CNAP et en collaboration avec le CICRP, 2010 - 2011.
*CORBIN, G., Recherche sur la conservation et la restauration de Foot Soldier (Godzilla) de Kenji Yanobe. Complétée d'une étude sur les mousses polyuréthanes souples, France: ESAA (mémoire), 2007.
*CORBIN, G., Recherche sur les altérations d’une couche peinte composée de latex, in CRBC, ed. ARAAFU, 2008.
*CORBIN, G.; COLOMBINI, A.; LEAL, V., Les matériaux en polyuréthane dans les oeuvres d’art: des fortunes diverses. Le cas de la sculpture «Foot Soldier» de Kenji Yanobe, in CeROArt revue électronique, n°2, 2008.
*GARCIN, E., Roméo et Juliette" de Jean Cocteau. Restauration du costume peint de Juliette, conçu par Jean Hugo, France: INP (mémoire), 2004. X, Conservation du patrimoine et des biens culturels, La Plaine-Saint-Denis: AFNOR, 2011.
*Instituut Collectie Nederland, Kostuumscollecties. Richtlijnen voor beheer en behoud, Amsterdam, 1999.
*QUINTENS, P., Een representatieve selectie theaterkostuums van het theatercollectief Dito’Dito, in Arduin, 9 (mei 2011), pp. 40-53.
Gebaseerd op tips van restauratrice Maria Springael en An De Mol, kostuumverantwoordelijke van NTGent.

'''Vlaggen'''
*Erfgoedcel CO7, ''Wat en hoe-boekje: Vlaggen'', Ieper, 2010, .
*Erfgoedcel WAASLAND, Verschillende bewaarwijzen voor vlaggen.

Materiële bewaring van je fysiek archief

2020-11-25T07:37:26Z

Evibert:

[[Categorie: 4. Materieel bewaren]]
[[Categorie: Primaire Tools]]

Als je een archief en/of collectie(s) zodanig wil bewaren zodat de gegevens en informatie niet verloren gaan, is het van belang dit op een duurzame manier te doen. Verschillende types van documenten en objecten moeten ook op een verschillende manier worden bewaard. Archieven en collecties van kunstenaars en kunstenorganisaties bevatten immers vaak verschillende soorten materiaal zoals papier, textiel, hout, metaal en plastic. Dit zijn materialen die specifieke aandacht vereisen. Het correct verpakken van archiefstukken – of documenten is een essentieel onderdeel.
Ook voor je archief en/of collectie(s) geldt dat voorkomen beter is dan genezen. Ze worden meestal bewaard waar er plaats is en waar ze gemakkelijk toegankelijk zijn. Toch is het belangrijk dat je de risico's kent die eigen zijn aan de bewaarruimte. Door risico’s waar mogelijk uit te sluiten, beperk je de te voorziene schade.

[[Bestand:Bewaren 1.jpg|600px|class=align-left]]

== Hoe documenten, krantenknipsels of tekeningen bewaren? ==

* Verwijder alle elementen die de documenten kunnen beschadigen, zoals paperclips, nietjes, elastieken, plastieken mapjes, ringmappen, ... maar ook overbodige papieren mappen, vloeipapier,…
* De documenten die werden samengehouden met schadelijke materialen zoals paperclips, nietjes en elastieken moeten wel fysiek verbonden blijven. Gebruik daarvoor een groot vel (zuurvrij) papier (A3), vouw het dubbel en berg de documenten daarin op. Ringmappen vervang je door (zuurvrije) dozen.
Vooraleer je de oorspronkelijke verpakking verwijdert, controleer je of ze geen informatie bevat die nuttig kan zijn voor de beschrijving van de documenten. In dat geval, neem je deze gegevens over op de nieuwe verpakking.
* Papier bewaar je bij voorkeur vlak in een kartonnen doos. Indien er niet genoeg ruimte is om grote formaten plat te bewaren, rol ze dan op. Vermijd in elk geval vouwen!
* Wil je de papieren stukken labelen, doe dit dan met een zacht potlood op de rugzijde van het papier.

Meer info is beschikbaar via onderstaande referenties;

'''Boeken'''
*Depotwijzer, ''Boeken en boekbanden''
*FARO, ''Aflevering boeken en boekbanden''

'''Krantenknipsels'''
*Library of Congress, ''Preservation Measures for Newspapers''
*State Library of Victoria, Storing newspapers.
Papier (inclusief programma's, brochure)
*FARO, Aflevering Papier in Verzeker de bewaring.
*Gemeentearchief Rotterdam, Papier bewaren.
*Library of Congress, Handling, and Storage of Works on Paper.
*MOYSON, H. (RESONANT), Zorg dragen voor je archief. Leidraad voor beiaardiers, Leuven, 2012, 40.

== Wat te doen met grote formaten? ==

*Grote papierformaten zoals affiches, tekeningen, lichtplannen, ... kan je bewaren in specifiek daarvoor ontwikkelde ladekasten (planladekast of tekeningkast). Zij bestaan tot A0+ formaat (1600mm x 841mm).Kies bij voorkeur voor metalen kasten met een poederlak coating die op hoge temperatuur is gedroogd.
*Er kunnen meerdere papieren documenten bewaard worden in één lade, maar prop deze zeker niet te vol om te veel druk op de onderste documenten te vermijden.
*Hou er rekening mee dat de documenten vlot in en uit de kast moeten kunnen gehaald worden.
*Bewaar je stukken van verschillende formaten in één lade samen, leg dan de grootste documenten onderaan.
*Delicate documenten worden het beste nog eens extra in een (zuurvrije) omslag beschermd.

Planladekasten vind je onder meer bij:
*Bruynzeel Storage Systems, https://bruynzeel-storage.nl/archief/
*Magista, https://www.magista.com

'''Zuurvrije dozen en omslagen:'''
* Wanneer de aankoop van ladekasten niet mogelijk of wenselijk is, dan kunnen zuurvrije prentendozen of omslagen een oplossing bieden.
* In één omslag bewaar je beter niet meer dan 10 documenten.

'''Zuurvrije archiefdozen en omslagen vind je onder meer bij:'''
*Het Algemeen Rijksarchief, http://arch.be/
*CAMI https://www.cami-nv.com/
*JANSSEN WIJSMULLER https://www.jwb.nl/
*LA ROUTE DU PAPIER https://laroutedupapier.com/nl/welkom/

'''Meer info is beschikbaar via onderstaande referenties;'''
*Northeast Document Conservation Centre, Storage Solutions for Oversized Paper Artifacts.
*Provincie West-Vlaanderen, Provinciale Bibliotheek Tolhuis en Provinciale Archiefdienst West-Vlaanderen, Handleiding inventarisatie tekstaffiches WOI, West-Vlaanderen, 2013.

== Hoe film en video bewaren? ==

* Bewaar audiovisueel materiaal rechtopstaand (zoals boeken op een boekenplank) in koele en stabiele omstandigheden. Een temperatuur van 18°C is geschikt voor zowel optische schijven als magnetische tapes.
* Bewaar het materiaal steeds in hun doos. Zorg dat de dozen vrij van vuil en stof blijven.
* Stapel nooit optische schijven op elkaar of verpak ze niet samen en vermijd dat ze tegen elkaar kunnen leunen.
* Hou magnetische tapes uit de buurt van sterke magnetische velden zoals luidsprekers en andere beeldbuisschermen.
* Hou de bewaarplaats vrij van stof en direct zonlicht.
* Spoel magnetische tapes volledig terug vooraleer hem op te bergen en schakel de record tab uit om ongewenste uitwissing in de toekomst te vermijden.
* Gebruik bij het labelen een stift met zachte punt. Bij optische schijven is het aan te raden om enkel te schrijven in de doorzichtige binnencirkel waar geen data worden opgeslagen.

<blockquote>Vermijd het gebruik van kleeflabels bij optische schijven.</blockquote>

'''Meer info is beschikbaar via onderstaande referenties:'''
*BOUDREZ, F., Magnetische dragers voor het archief, Antwerpen, 2002.
*FARO, 'Inhoud aflevering: Audiovisueel Materiaal', Verzeker De Bewaring, 2016.
*Gemeentearchief Rotterdam, Audio bewaren.
*Gemeentearchief Rotterdam, Films en video's bewaren.
*MOYSON, H. (RESONANT), Zorg dragen voor je archief. Leidraad voor beiaardiers, Leuven, 2012, 42.
*National Library of New Zealand, Sound Recordings.
*http://www.kenjedrager.be

== Hoe foto's bewaren? ==

* Bewaar je foto's donker (vermijd licht), plat in dozen en vermijd lijm, fotoalbums, nietjes, elastiekjes, ...
* Wil je een foto labelen, doe dit dan met een potlood achteraan op de foto.

'''Meer info is beschikbaar via onderstaande referenties:'''
*BOON, B. en LELOUP, G., Fotoarchief. Praktische aanbevelingen voor bewaring en beheer, Brussel, 2011 .
*Depotwijzer, Fotografisch materiaal.
*Foto Museum Antwerpen, E.H.B.O. voor uw foto’s, Antwerpen, 2005.
*Gemeentearchief Rotterdam, Foto's bewaren.
*MOYSON, H. (RESONANT), Zorg dragen voor je archief. Leidraad voor beiaardiers, Leuven, 2012, 40.
*National Library of New Zealand, Caring for your collections. Photographs.
*ROOSA, M. (Library of Congress), Care, handling, and storage of photographs, Washington, 2002.

== Hoe (grote) objecten bewaren? ==

Naast het opbouwen van een archief, verzamel je als kunstenaar of organisatie ook objecten zoals props, hardware, werktuigen of maquettes. Het is belangrijk dit erfgoed ook in kaart te brengen en goed te beheren als afzonderlijke collecties.

Meer info is beschikbaar via onderstaande links:

'''Diverse materialen (Steen, Hout, Plastic …)'''
*FARO, Verzeker de Bewaring.

'''Maquettes'''
*VAN GOETHEM, J. en WALLEMACQ, S. (Koninklijke Muntschouwburg), Decormaquettes in het theater: van werkinstrument tot ontsluiting van cultureel erfgoed, 2013, Brussel.
*QUINTENS, P., De conservering en betekenis van de maquettecollectie van de KVS in het AMVB, in Arduin, 2 (december 2007), pp. 38-47.

'''Theaterpoppen'''
*KOCKELKOREN, G. (2010), Behoud de beheerte. Workshop behoud en beheer van theaterpoppen. Wat met 'stof' & plastics [PowerPoint slides].
*SMETS, L. (2010), Behoud en beheer van figurentheaterelementen. Hoe garandeer ik mijn figuren, rekwisieten, decors en documenten een lang leven? [PowerPoint slides].

'''Performance Props'''
*Borggreen, G. en Gade R. , Performing Archives/Archives of Performance (In Between States), 2013

== Hoe textiel bewwaren? ==

* Bewaar je textiel plat in een doos of indien niet voldoende ruimte in opgerolde toestand (m.u.v. kostuums). Vermijd vouwen!
* Berg geen vuil textiel op, dit trekt ongedierte aan.
* Bescherm kostuums tegen direct zonlicht of ander sterk licht. Anders worden de vezels broos en breken ze af, en verdwijnen de kleuren.
* Bewaar textiel nooit in een plastic hoes of zak zonder verluchting, plastic laat geen lucht door. Bij temperatuurwissel kan er binnenin condens ontstaan. Het vocht kan niet weg, waardoor er schimmel ontstaat die het weefsel kan beschadigen.
* Rol kostuums op zuurvrije rollen of leg ze vlak wanneer er voldoende ruimte is. Dek steeds af of pak in. Vul vouwen op met rolletjes zijdepapier om breuken te voorkomen. Als je de kledingstukken aan kleerhangers of een kledingrek hangt, voorzie dan een degelijke ondersteuning voor elk stuk. Het rek of de kast moet ook voldoende ruim zijn zodat je kreuken en vouwen vermijdt.
* Hang alle kostuums aan identieke kapstokken. Je zal verbaasd zijn hoeveel ruimte je hiermee wint!
* Inpakken kan met proper gewassen oude witte katoenen lakens, zuurvrij papier of dozen of zuiver en ademend materiaal als Tyvek. Operahuis De Munt maakte een handig patroon om zelf een hoes uit Tyvek te maken. Dit kan je opvragen via contact@cemper.be.
* Hou kasten stofvrij en zorg voor een regelmatige beweging in de kast. Eventuele aanwezige motjes worden gestoord en verplaatsen zich dan.
* Hang cederhouten blokjes tussen de kostuums in plaats van mottenballen. Dit is goedkoper en milieuvriendelijk. In plaats van jaarlijks de blokjes te vervangen, kan je ze om de drie à vier maanden behandelen met een mix van ceder- en lavendelolie. Spelen in kostuums die lekker ruiken en niet naar mottenballen is aangenamer!
* Stop bij het ontdekken van motten het textiel in een plastic zak, pers er zoveel mogelijk lucht uit en sluit goed af. Stop het vervolgens twee weken in de diepvries. Laat het daarna langzaam op temperatuur komen, neem de plastic zak onmiddellijk weg en laat verder gewoon opdrogen. Gebruik nooit een haardroger om het proces te versnellen!

Meer info:
*FARO, 'Inhoud aflevering: Textiel', Verzeker De Bewaring, 2016.
*Instituut Collectie Nederland, Opgeruimd staat netjes: liggend en opgerold, ICN-Informatie, 14, 2005.
*Net Nebraska, Saving Your Treasures: How To Fold & Roll Textiles For Storage.
*AUBAGNAC, G., CHAMPEAUX, A., CHEVALLIER, D., VILLA, A. [et al.], Réflexions sur la présentation de collection textiles, de costumes et d'uniformes, Lyon; Aix-en-Provence: *Association générale des conservateurs des collections publiques de France, Section Provence-Alpes-Côte d'Azur, 2006.
*BOERSMA, F., e.a., Preservation of textile collections, Londen, 2007.
*CORBIN, G., Les caoutchoucs dans les collections d'art contemporain. Identification et processus de dégradation. Recherche menée dans le
cadre d'une bourse attribuée par le CNAP et en collaboration avec le CICRP, 2010 - 2011.
*CORBIN, G., Recherche sur la conservation et la restauration de Foot Soldier (Godzilla) de Kenji Yanobe. Complétée d'une étude sur les mousses polyuréthanes souples, France: ESAA (mémoire), 2007.
*CORBIN, G., Recherche sur les altérations d’une couche peinte composée de latex, in CRBC, ed. ARAAFU, 2008.
*CORBIN, G.; COLOMBINI, A.; LEAL, V., Les matériaux en polyuréthane dans les oeuvres d’art: des fortunes diverses. Le cas de la sculpture «Foot Soldier» de Kenji Yanobe, in CeROArt revue électronique, n°2, 2008.
*GARCIN, E., Roméo et Juliette" de Jean Cocteau. Restauration du costume peint de Juliette, conçu par Jean Hugo, France: INP (mémoire), 2004. X, Conservation du patrimoine et des biens culturels, La Plaine-Saint-Denis: AFNOR, 2011.
*Instituut Collectie Nederland, Kostuumscollecties. Richtlijnen voor beheer en behoud, Amsterdam, 1999.
*QUINTENS, P., Een representatieve selectie theaterkostuums van het theatercollectief Dito’Dito, in Arduin, 9 (mei 2011), pp. 40-53.
Gebaseerd op tips van restauratrice Maria Springael en An De Mol, kostuumverantwoordelijke van NTGent.

'''Vlaggen'''
*Erfgoedcel CO7, ''Wat en hoe-boekje: Vlaggen'', Ieper, 2010, .
*Erfgoedcel WAASLAND, Verschillende bewaarwijzen voor vlaggen.

Bestand:Bewaren 1.jpg

2020-11-25T07:32:39Z

Evibert: /* Licentie */

== Licentie ==
{{Foto: CKV - Archief Mark Verstockt, 2019}}

CKV - Centrum Kunstarchieven Vlaanderen

2020-10-23T13:02:28Z

Evibert:

[[Bestand:CKV_logo_wit.jpg|thumb|Logo CKV]]
[[Bestand:Ckv-white.png|1px|Logo CKV]]
<languages/><translate>


Het [https://ckv.muhka.be CKV] is een centrale hub voor de gedistribueerde zorg voor kunstarchieven en nalatenschappen. Het is een operationeel autonome organisatie binnen de schoot van het [https://muhka.be M HKA], gericht op het behoud, de duurzame publieke ontsluiting en werkzame veldvorming van beeldende kunstarchieven in openbaar en privaat beheer. Het CKV verleent daartoe de nodige diensten aan archiefvormers en beheerders van nalatenschappen, brengt het archiefpotentieel en expertises in kaart en zet eigen expertise in ten dienste van het veld van beeldende kunstarchieven en nalatenschappen in Vlaanderen.


Het centrale doel van CKV is kunstarchieven een plaats te geven in de publieke ruimte. Hierbij trachten we het veld van kunstarchieven te sensibiliseren en te activeren door onderzoek, contextualisering en maatschappelijke activering van deze archieven te stimuleren. Het CKV neemt hiertoe zelf enkele initiatieven maar werkt vooral via de netwerken waar het deel van uitmaakt.


Het Centrum Kunstarchieven Vlaanderen wil archiefvormers en beheerders van nalatenschappen praktische ondersteuning bieden bij de zorg voor hun archief of het beheer van de nalatenschap door de inzet van consulenten, het aanreiken van praktische tools en punctuele acties. Het Centrum maakt deel uit van een netwerk van collectiebeherende instellingen in Vlaanderen en bemiddelt waar mogelijk tussen archiefbeheerders en depots. Het Centrum Kunstarchieven Vlaanderen benadert hierbij zelf ook proactief kunstenaars, geselecteerd op basis van waarderingskader en -methodologie, om hun archieven te helpen ontsluiten, contextualiseren en maatschappelijk activeren.


De rode draad doorheen deze hele werking is expertise. Het Centrum Kunstarchieven Vlaanderen beschikt over eigen deskundig personeel en schakelt waar nodig expertise in van partners of externen ten behoeve van het veld. Het heeft een open oog voor expertise die internationaal ontwikkeld wordt en beschikbaar is. Het Centrum ontwikkelt best practices en zet de ervaring daarmee uit bij actoren in het Vlaamse en het internationale netwerk.


De basis voor alle activiteiten en de leidraad bij de bepaling van de beste bestemming van een archief of nalatenschap is het waarderingskader. Dit kader is gericht op differentiatie en heeft niet als doel een ranking op te stellen of een canon te vormen. Een grondige kennis van het veld, die voortdurend geactualiseerd wordt, en een actieve netwerking in dit veld vormen de fundamenten voor een gerichte en doelmatige werking.


Het Centrum streeft ernaar zoveel mogelijk kunstarchieven te ontsluiten, ongeacht wie of wat ze beheert, zodat ze op duurzame digitale platforms beschikbaar zijn voor consultatie, onderzoek, contextualisering en maatschappelijke activering.
</translate>
[[Categorie:Partnerorganisaties]]

Translations:CKV - Centrum Kunstarchieven Vlaanderen/Page display title/en

2020-10-23T12:51:56Z

Evibert: Nieuwe pagina aangemaakt met 'CKV - Flemish Centre for Art Archives'

CKV - Flemish Centre for Art Archives

CKV - Centrum Kunstarchieven Vlaanderen/en

2020-10-23T12:48:08Z

Evibert: Nieuwe pagina aangemaakt met 'The CKV strives to make as many art archives as possible accessible, regardless of who or what they manage, so that they are available on sustainable digital platfo...'

[[Bestand:CKV_logo_wit.jpg|thumb|Logo CKV]]
[[Bestand:Ckv-white.png|1px|Logo CKV]]
<languages/>
The Flemish Centre for Art Archives is a hub for the distributed care of art archives and legacies. The organisation works autonomously from within the M HKA and focusses on the conservation, sustainable public access and effective field development of visual art archives under public and private management. To this end, the CKV provides the services required to archive creators and legacy managers, identifies archive potential and expertise and deploys its own expertise to serve the field of visual art archives and legacies in Flanders.

CKV’s core purpose is to assign art archives a place in the public space. Through this, we try to raise awareness about and engage the field of art archives by promoting research on, contextualisation and social activation of these archives. The CKV takes a number of initiatives to this end, but primarily works with the networks it has in place.

The Flemish Centre for Art Archives aims to provide practical support via consultants, the provision of practical tools and well-timed activities to archive creators and legacy managers related to archive care or legacy management. The CKV belongs to a network of collection management institutions in Flanders and, where possible, mediates between archive managers and repositories. The Flemish Centre for Art Archives also pro-actively approaches artists who have been selected based on the valuation framework and methodology. The objective is to help make their archives accessible, contextualise them and socially activate them.

The leitmotif throughout the entire operation is expertise. The Flemish Centre for Art Archives has its own expert staff and, where necessary, calls in expertise from partners or third parties on behalf of the field. It focusses on expertise that has been internationally developed and is available. The Centre develops best practices and shares its experience with actors in the Flemish and international network.

The basis for all activities and the guideline for determining the best use of an archive or legacy is the valuation framework. This framework focusses on differentiation and does not aim to establish a ranking or create a general standard. The cornerstone of focussed, purpose-driven operations is a comprehensive knowledge of the field that is constantly updated and includes active networking in this field.

The CKV strives to make as many art archives as possible accessible, regardless of who or what they manage, so that they are available on sustainable digital platforms for consultation, research, contextualisation and social activation.
[[Categorie:Partnerorganisaties]]

Translations:CKV - Centrum Kunstarchieven Vlaanderen/6/en

2020-10-23T12:48:08Z

The CKV strives to make as many art archives as possible accessible, regardless of who or what they manage, so that they are available on sustainable digital platforms for consultation, research, contextualisation and social activation.

CKV - Centrum Kunstarchieven Vlaanderen/en

2020-10-23T12:47:57Z

Evibert: Nieuwe pagina aangemaakt met 'The basis for all activities and the guideline for determining the best use of an archive or legacy is the valuation framework. This framework focusses on different...'

[[Bestand:CKV_logo_wit.jpg|thumb|Logo CKV]]
[[Bestand:Ckv-white.png|1px|Logo CKV]]
<languages/>
The Flemish Centre for Art Archives is a hub for the distributed care of art archives and legacies. The organisation works autonomously from within the M HKA and focusses on the conservation, sustainable public access and effective field development of visual art archives under public and private management. To this end, the CKV provides the services required to archive creators and legacy managers, identifies archive potential and expertise and deploys its own expertise to serve the field of visual art archives and legacies in Flanders.

CKV’s core purpose is to assign art archives a place in the public space. Through this, we try to raise awareness about and engage the field of art archives by promoting research on, contextualisation and social activation of these archives. The CKV takes a number of initiatives to this end, but primarily works with the networks it has in place.

The Flemish Centre for Art Archives aims to provide practical support via consultants, the provision of practical tools and well-timed activities to archive creators and legacy managers related to archive care or legacy management. The CKV belongs to a network of collection management institutions in Flanders and, where possible, mediates between archive managers and repositories. The Flemish Centre for Art Archives also pro-actively approaches artists who have been selected based on the valuation framework and methodology. The objective is to help make their archives accessible, contextualise them and socially activate them.

The leitmotif throughout the entire operation is expertise. The Flemish Centre for Art Archives has its own expert staff and, where necessary, calls in expertise from partners or third parties on behalf of the field. It focusses on expertise that has been internationally developed and is available. The Centre develops best practices and shares its experience with actors in the Flemish and international network.

The basis for all activities and the guideline for determining the best use of an archive or legacy is the valuation framework. This framework focusses on differentiation and does not aim to establish a ranking or create a general standard. The cornerstone of focussed, purpose-driven operations is a comprehensive knowledge of the field that is constantly updated and includes active networking in this field.

Het CKV streeft ernaar zoveel mogelijk kunstarchieven te ontsluiten, ongeacht wie of wat ze beheert, zodat ze op duurzame digitale platforms beschikbaar zijn voor consultatie, onderzoek, contextualisering en maatschappelijke activering.
[[Categorie:Partnerorganisaties]]

Translations:CKV - Centrum Kunstarchieven Vlaanderen/5/en

2020-10-23T12:47:57Z

The basis for all activities and the guideline for determining the best use of an archive or legacy is the valuation framework. This framework focusses on differentiation and does not aim to establish a ranking or create a general standard. The cornerstone of focussed, purpose-driven operations is a comprehensive knowledge of the field that is constantly updated and includes active networking in this field.

CKV - Centrum Kunstarchieven Vlaanderen/en

2020-10-23T12:47:47Z

Evibert: Nieuwe pagina aangemaakt met 'The leitmotif throughout the entire operation is expertise. The Flemish Centre for Art Archives has its own expert staff and, where necessary, calls in expertise fr...'

[[Bestand:CKV_logo_wit.jpg|thumb|Logo CKV]]
[[Bestand:Ckv-white.png|1px|Logo CKV]]
<languages/>
The Flemish Centre for Art Archives is a hub for the distributed care of art archives and legacies. The organisation works autonomously from within the M HKA and focusses on the conservation, sustainable public access and effective field development of visual art archives under public and private management. To this end, the CKV provides the services required to archive creators and legacy managers, identifies archive potential and expertise and deploys its own expertise to serve the field of visual art archives and legacies in Flanders.

CKV’s core purpose is to assign art archives a place in the public space. Through this, we try to raise awareness about and engage the field of art archives by promoting research on, contextualisation and social activation of these archives. The CKV takes a number of initiatives to this end, but primarily works with the networks it has in place.

The Flemish Centre for Art Archives aims to provide practical support via consultants, the provision of practical tools and well-timed activities to archive creators and legacy managers related to archive care or legacy management. The CKV belongs to a network of collection management institutions in Flanders and, where possible, mediates between archive managers and repositories. The Flemish Centre for Art Archives also pro-actively approaches artists who have been selected based on the valuation framework and methodology. The objective is to help make their archives accessible, contextualise them and socially activate them.

The leitmotif throughout the entire operation is expertise. The Flemish Centre for Art Archives has its own expert staff and, where necessary, calls in expertise from partners or third parties on behalf of the field. It focusses on expertise that has been internationally developed and is available. The Centre develops best practices and shares its experience with actors in the Flemish and international network.

De basis voor alle activiteiten en de leidraad bij de bepaling van de beste bestemming van een archief of nalatenschap is het waarderingskader. Dit kader is gericht op differentiatie en heeft niet als doel een ranking op te stellen of een canon te vormen. Een grondige kennis van het veld, die voortdurend geactualiseerd wordt, en een actieve netwerking in dit veld vormen de fundamenten voor een gerichte en doelmatige werking.

Het CKV streeft ernaar zoveel mogelijk kunstarchieven te ontsluiten, ongeacht wie of wat ze beheert, zodat ze op duurzame digitale platforms beschikbaar zijn voor consultatie, onderzoek, contextualisering en maatschappelijke activering.
[[Categorie:Partnerorganisaties]]

Translations:CKV - Centrum Kunstarchieven Vlaanderen/4/en

2020-10-23T12:47:47Z

The leitmotif throughout the entire operation is expertise. The Flemish Centre for Art Archives has its own expert staff and, where necessary, calls in expertise from partners or third parties on behalf of the field. It focusses on expertise that has been internationally developed and is available. The Centre develops best practices and shares its experience with actors in the Flemish and international network.

CKV - Centrum Kunstarchieven Vlaanderen/en

2020-10-23T12:47:37Z

Evibert: Nieuwe pagina aangemaakt met 'The Flemish Centre for Art Archives aims to provide practical support via consultants, the provision of practical tools and well-timed activities to archive creator...'

[[Bestand:CKV_logo_wit.jpg|thumb|Logo CKV]]
[[Bestand:Ckv-white.png|1px|Logo CKV]]
<languages/>
The Flemish Centre for Art Archives is a hub for the distributed care of art archives and legacies. The organisation works autonomously from within the M HKA and focusses on the conservation, sustainable public access and effective field development of visual art archives under public and private management. To this end, the CKV provides the services required to archive creators and legacy managers, identifies archive potential and expertise and deploys its own expertise to serve the field of visual art archives and legacies in Flanders.

CKV’s core purpose is to assign art archives a place in the public space. Through this, we try to raise awareness about and engage the field of art archives by promoting research on, contextualisation and social activation of these archives. The CKV takes a number of initiatives to this end, but primarily works with the networks it has in place.

The Flemish Centre for Art Archives aims to provide practical support via consultants, the provision of practical tools and well-timed activities to archive creators and legacy managers related to archive care or legacy management. The CKV belongs to a network of collection management institutions in Flanders and, where possible, mediates between archive managers and repositories. The Flemish Centre for Art Archives also pro-actively approaches artists who have been selected based on the valuation framework and methodology. The objective is to help make their archives accessible, contextualise them and socially activate them.

De rode draad doorheen deze hele werking is expertise. Het Centrum Kunstarchieven Vlaanderen beschikt over eigen deskundig personeel en schakelt waar nodig expertise in van partners of externen ten behoeve van het veld. Het heeft een open oog voor expertise die internationaal ontwikkeld wordt en beschikbaar is. Het CKV ontwikkelt best practices en zet de ervaring daarmee uit bij actoren in het Vlaamse en het internationale netwerk.

De basis voor alle activiteiten en de leidraad bij de bepaling van de beste bestemming van een archief of nalatenschap is het waarderingskader. Dit kader is gericht op differentiatie en heeft niet als doel een ranking op te stellen of een canon te vormen. Een grondige kennis van het veld, die voortdurend geactualiseerd wordt, en een actieve netwerking in dit veld vormen de fundamenten voor een gerichte en doelmatige werking.

Het CKV streeft ernaar zoveel mogelijk kunstarchieven te ontsluiten, ongeacht wie of wat ze beheert, zodat ze op duurzame digitale platforms beschikbaar zijn voor consultatie, onderzoek, contextualisering en maatschappelijke activering.
[[Categorie:Partnerorganisaties]]

Translations:CKV - Centrum Kunstarchieven Vlaanderen/3/en

2020-10-23T12:47:37Z

The Flemish Centre for Art Archives aims to provide practical support via consultants, the provision of practical tools and well-timed activities to archive creators and legacy managers related to archive care or legacy management. The CKV belongs to a network of collection management institutions in Flanders and, where possible, mediates between archive managers and repositories. The Flemish Centre for Art Archives also pro-actively approaches artists who have been selected based on the valuation framework and methodology. The objective is to help make their archives accessible, contextualise them and socially activate them.

CKV - Centrum Kunstarchieven Vlaanderen/en

2020-10-23T12:47:21Z

Evibert: Nieuwe pagina aangemaakt met 'CKV’s core purpose is to assign art archives a place in the public space. Through this, we try to raise awareness about and engage the field of art archives by pr...'

[[Bestand:CKV_logo_wit.jpg|thumb|Logo CKV]]
[[Bestand:Ckv-white.png|1px|Logo CKV]]
<languages/>
The Flemish Centre for Art Archives is a hub for the distributed care of art archives and legacies. The organisation works autonomously from within the M HKA and focusses on the conservation, sustainable public access and effective field development of visual art archives under public and private management. To this end, the CKV provides the services required to archive creators and legacy managers, identifies archive potential and expertise and deploys its own expertise to serve the field of visual art archives and legacies in Flanders.

CKV’s core purpose is to assign art archives a place in the public space. Through this, we try to raise awareness about and engage the field of art archives by promoting research on, contextualisation and social activation of these archives. The CKV takes a number of initiatives to this end, but primarily works with the networks it has in place.

Het Centrum Kunstarchieven Vlaanderen biedt archiefvormers en beheerders van nalatenschappen praktische ondersteuning bij de zorg voor hun archief of het beheer van de nalatenschap door de inzet van consulenten, het aanreiken van praktische tools en punctuele acties. Het CKV maakt deel uit van een netwerk van collectiebeherende instellingen in Vlaanderen en bemiddelt waar mogelijk tussen archiefbeheerders en depots. Het Centrum Kunstarchieven Vlaanderen benadert hierbij zelf ook proactief kunstenaars, geselecteerd op basis van waarderingskader en -methodologie, om hun archieven te helpen ontsluiten, contextualiseren en maatschappelijk activeren.

De rode draad doorheen deze hele werking is expertise. Het Centrum Kunstarchieven Vlaanderen beschikt over eigen deskundig personeel en schakelt waar nodig expertise in van partners of externen ten behoeve van het veld. Het heeft een open oog voor expertise die internationaal ontwikkeld wordt en beschikbaar is. Het CKV ontwikkelt best practices en zet de ervaring daarmee uit bij actoren in het Vlaamse en het internationale netwerk.

De basis voor alle activiteiten en de leidraad bij de bepaling van de beste bestemming van een archief of nalatenschap is het waarderingskader. Dit kader is gericht op differentiatie en heeft niet als doel een ranking op te stellen of een canon te vormen. Een grondige kennis van het veld, die voortdurend geactualiseerd wordt, en een actieve netwerking in dit veld vormen de fundamenten voor een gerichte en doelmatige werking.

Het CKV streeft ernaar zoveel mogelijk kunstarchieven te ontsluiten, ongeacht wie of wat ze beheert, zodat ze op duurzame digitale platforms beschikbaar zijn voor consultatie, onderzoek, contextualisering en maatschappelijke activering.
[[Categorie:Partnerorganisaties]]

Translations:CKV - Centrum Kunstarchieven Vlaanderen/2/en

2020-10-23T12:47:21Z

CKV’s core purpose is to assign art archives a place in the public space. Through this, we try to raise awareness about and engage the field of art archives by promoting research on, contextualisation and social activation of these archives. The CKV takes a number of initiatives to this end, but primarily works with the networks it has in place.

CKV - Centrum Kunstarchieven Vlaanderen/en

2020-10-23T12:47:07Z

Evibert: Nieuwe pagina aangemaakt met 'The Flemish Centre for Art Archives is a hub for the distributed care of art archives and legacies. The organisation works autonomously from within the M HKA and fo...'

[[Bestand:CKV_logo_wit.jpg|thumb|Logo CKV]]
[[Bestand:Ckv-white.png|1px|Logo CKV]]
<languages/>
The Flemish Centre for Art Archives is a hub for the distributed care of art archives and legacies. The organisation works autonomously from within the M HKA and focusses on the conservation, sustainable public access and effective field development of visual art archives under public and private management. To this end, the CKV provides the services required to archive creators and legacy managers, identifies archive potential and expertise and deploys its own expertise to serve the field of visual art archives and legacies in Flanders.

Het centrale doel van CKV is kunstarchieven een plaats te geven in de publieke ruimte. Hierbij trachten we het veld van kunstarchieven te sensibiliseren en te activeren door onderzoek, contextualisering en maatschappelijke activering van deze archieven te stimuleren. Het CKV neemt hiertoe zelf enkele initiatieven maar werkt vooral via de netwerken waar het deel van uitmaakt.

Het Centrum Kunstarchieven Vlaanderen biedt archiefvormers en beheerders van nalatenschappen praktische ondersteuning bij de zorg voor hun archief of het beheer van de nalatenschap door de inzet van consulenten, het aanreiken van praktische tools en punctuele acties. Het CKV maakt deel uit van een netwerk van collectiebeherende instellingen in Vlaanderen en bemiddelt waar mogelijk tussen archiefbeheerders en depots. Het Centrum Kunstarchieven Vlaanderen benadert hierbij zelf ook proactief kunstenaars, geselecteerd op basis van waarderingskader en -methodologie, om hun archieven te helpen ontsluiten, contextualiseren en maatschappelijk activeren.

De rode draad doorheen deze hele werking is expertise. Het Centrum Kunstarchieven Vlaanderen beschikt over eigen deskundig personeel en schakelt waar nodig expertise in van partners of externen ten behoeve van het veld. Het heeft een open oog voor expertise die internationaal ontwikkeld wordt en beschikbaar is. Het CKV ontwikkelt best practices en zet de ervaring daarmee uit bij actoren in het Vlaamse en het internationale netwerk.

De basis voor alle activiteiten en de leidraad bij de bepaling van de beste bestemming van een archief of nalatenschap is het waarderingskader. Dit kader is gericht op differentiatie en heeft niet als doel een ranking op te stellen of een canon te vormen. Een grondige kennis van het veld, die voortdurend geactualiseerd wordt, en een actieve netwerking in dit veld vormen de fundamenten voor een gerichte en doelmatige werking.

Het CKV streeft ernaar zoveel mogelijk kunstarchieven te ontsluiten, ongeacht wie of wat ze beheert, zodat ze op duurzame digitale platforms beschikbaar zijn voor consultatie, onderzoek, contextualisering en maatschappelijke activering.
[[Categorie:Partnerorganisaties]]

Translations:CKV - Centrum Kunstarchieven Vlaanderen/1/en

2020-10-23T12:47:06Z

The Flemish Centre for Art Archives is a hub for the distributed care of art archives and legacies. The organisation works autonomously from within the M HKA and focusses on the conservation, sustainable public access and effective field development of visual art archives under public and private management. To this end, the CKV provides the services required to archive creators and legacy managers, identifies archive potential and expertise and deploys its own expertise to serve the field of visual art archives and legacies in Flanders.

CKV - Centrum Kunstarchieven Vlaanderen

2020-10-23T12:41:14Z

Evibert:

[[Bestand:CKV_logo_wit.jpg|thumb|Logo CKV]]
[[Bestand:Ckv-white.png|1px|Logo CKV]]
<languages/><translate>


[https://ckv.muhka.be CKV] - The Flemish Centre for Art Archives is a hub for the distributed care of art archives and legacies. The organisation works autonomously at [https://muhka.be M HKA] and focusses on the conservation, sustainable public access and effective field development of visual art archives under public and private management.
To this end, the CKV provides the services required to archive creators and legacy managers, identifies archive potential and expertise and deploys its own expertise to serve the field of visual art archives and legacies in Flanders.


CKV’s core purpose is to assign art archives a place in the public space. Through this, we try to raise awareness about and engage the field of art archives by promoting research on, contextualisation and social activation of these archives. The CKV takes a number of initiatives to this end, but primarily works with the networks it has in place.


The Flemish Centre for Art Archives aims to provide practical support via consultants, the provision of practical tools and well-timed activities to archive creators and legacy managers related to archive care or legacy management. The CKV belongs to a network of collection management institutions in Flanders and, where possible, mediates between archive managers and repositories. The Flemish Centre for Art Archives also pro-actively approaches artists who have been selected based on the valuation framework and methodology. The objective is to help make their archives accessible, contextualise them and socially activate them.


The leitmotif throughout the entire operation is expertise. The Flemish Centre for Art Archives has its own expert staff and, where necessary, calls in expertise from partners or third parties on behalf of the field. It focusses on expertise that has been internationally developed and is available. The Centre develops best practices and shares its experience with actors in the Flemish and international network.


The basis for all activities and the guideline for determining the best use of an archive or legacy is the valuation framework. This framework focusses on differentiation and does not aim to establish a ranking or create a general standard. The cornerstone of focussed, purpose-driven operations is a comprehensive knowledge of the field that is constantly updated and includes active networking in this field.


The CKV strives to make as many art archives as possible accessible, regardless of who or what they manage, so that they are available on sustainable digital platforms for consultation, research, contextualisation and social activation.
</translate>
[[Categorie:Partnerorganisaties]]

CKV - Centrum Kunstarchieven Vlaanderen

2020-10-23T12:18:07Z

Evibert:

[[Bestand:CKV_logo_wit.jpg|thumb|Logo CKV]]
[[Bestand:Ckv-white.png|1px|Logo CKV]]
<languages/><translate>

Het [https://ckv.muhka.be CKV] - Centrum Kunstarchieven Vlaanderen is een centrale hub voor de gedistribueerde zorg voor kunstarchieven en nalatenschappen. Het is een operationeel autonome organisatie binnen de schoot van het [https://muhka.be M HKA], gericht op het behoud, de duurzame publieke ontsluiting en werkzame veldvorming van beeldende kunstarchieven in openbaar en privaat beheer. Het CKV verleent daartoe de nodige diensten aan archiefvormers en beheerders van nalatenschappen, brengt het archiefpotentieel en expertises in kaart en zet eigen expertise in ten dienste van het veld van beeldende kunstarchieven en nalatenschappen in Vlaanderen.

Het centrale doel van CKV is kunstarchieven een plaats te geven in de publieke ruimte. Hierbij trachten we het veld van kunstarchieven te sensibiliseren en te activeren door onderzoek, contextualisering en maatschappelijke activering van deze archieven te stimuleren. Het CKV neemt hiertoe zelf enkele initiatieven maar werkt vooral via de netwerken waar het deel van uitmaakt.

Het Centrum Kunstarchieven Vlaanderen biedt archiefvormers en beheerders van nalatenschappen praktische ondersteuning bij de zorg voor hun archief of het beheer van de nalatenschap door de inzet van consulenten, het aanreiken van praktische tools en punctuele acties. Het CKV maakt deel uit van een netwerk van collectiebeherende instellingen in Vlaanderen en bemiddelt waar mogelijk tussen archiefbeheerders en depots. Het Centrum Kunstarchieven Vlaanderen benadert hierbij zelf ook proactief kunstenaars, geselecteerd op basis van waarderingskader en -methodologie, om hun archieven te helpen ontsluiten, contextualiseren en maatschappelijk activeren.

De rode draad doorheen deze hele werking is expertise. Het Centrum Kunstarchieven Vlaanderen beschikt over eigen deskundig personeel en schakelt waar nodig expertise in van partners of externen ten behoeve van het veld. Het heeft een open oog voor expertise die internationaal ontwikkeld wordt en beschikbaar is. Het CKV ontwikkelt best practices en zet de ervaring daarmee uit bij actoren in het Vlaamse en het internationale netwerk.

De basis voor alle activiteiten en de leidraad bij de bepaling van de beste bestemming van een archief of nalatenschap is het waarderingskader. Dit kader is gericht op differentiatie en heeft niet als doel een ranking op te stellen of een canon te vormen. Een grondige kennis van het veld, die voortdurend geactualiseerd wordt, en een actieve netwerking in dit veld vormen de fundamenten voor een gerichte en doelmatige werking.

Het CKV streeft ernaar zoveel mogelijk kunstarchieven te ontsluiten, ongeacht wie of wat ze beheert, zodat ze op duurzame digitale platforms beschikbaar zijn voor consultatie, onderzoek, contextualisering en maatschappelijke activering.
</translate>
[[Categorie:Partnerorganisaties]]

CKV - Centrum Kunstarchieven Vlaanderen

2020-10-23T12:16:49Z

Evibert:

[[Bestand:CKV_logo_wit.jpg|thumb|Logo CKV]]
[[Bestand:Ckv-white.png|1px|Logo CKV]]
<languages /><translate>

Het [https://ckv.muhka.be CKV] - Centrum Kunstarchieven Vlaanderen is een centrale hub voor de gedistribueerde zorg voor kunstarchieven en nalatenschappen. Het is een operationeel autonome organisatie binnen de schoot van het [https://muhka.be M HKA], gericht op het behoud, de duurzame publieke ontsluiting en werkzame veldvorming van beeldende kunstarchieven in openbaar en privaat beheer. Het CKV verleent daartoe de nodige diensten aan archiefvormers en beheerders van nalatenschappen, brengt het archiefpotentieel en expertises in kaart en zet eigen expertise in ten dienste van het veld van beeldende kunstarchieven en nalatenschappen in Vlaanderen.

Het centrale doel van CKV is kunstarchieven een plaats te geven in de publieke ruimte. Hierbij trachten we het veld van kunstarchieven te sensibiliseren en te activeren door onderzoek, contextualisering en maatschappelijke activering van deze archieven te stimuleren. Het CKV neemt hiertoe zelf enkele initiatieven maar werkt vooral via de netwerken waar het deel van uitmaakt.

Het Centrum Kunstarchieven Vlaanderen biedt archiefvormers en beheerders van nalatenschappen praktische ondersteuning bij de zorg voor hun archief of het beheer van de nalatenschap door de inzet van consulenten, het aanreiken van praktische tools en punctuele acties. Het CKV maakt deel uit van een netwerk van collectiebeherende instellingen in Vlaanderen en bemiddelt waar mogelijk tussen archiefbeheerders en depots. Het Centrum Kunstarchieven Vlaanderen benadert hierbij zelf ook proactief kunstenaars, geselecteerd op basis van waarderingskader en -methodologie, om hun archieven te helpen ontsluiten, contextualiseren en maatschappelijk activeren.

De rode draad doorheen deze hele werking is expertise. Het Centrum Kunstarchieven Vlaanderen beschikt over eigen deskundig personeel en schakelt waar nodig expertise in van partners of externen ten behoeve van het veld. Het heeft een open oog voor expertise die internationaal ontwikkeld wordt en beschikbaar is. Het CKV ontwikkelt best practices en zet de ervaring daarmee uit bij actoren in het Vlaamse en het internationale netwerk.

De basis voor alle activiteiten en de leidraad bij de bepaling van de beste bestemming van een archief of nalatenschap is het waarderingskader. Dit kader is gericht op differentiatie en heeft niet als doel een ranking op te stellen of een canon te vormen. Een grondige kennis van het veld, die voortdurend geactualiseerd wordt, en een actieve netwerking in dit veld vormen de fundamenten voor een gerichte en doelmatige werking.

Het CKV streeft ernaar zoveel mogelijk kunstarchieven te ontsluiten, ongeacht wie of wat ze beheert, zodat ze op duurzame digitale platforms beschikbaar zijn voor consultatie, onderzoek, contextualisering en maatschappelijke activering.
</translate>
[[Categorie:Partnerorganisaties]]

CKV - Centrum Kunstarchieven Vlaanderen

2020-10-23T12:15:40Z

Evibert:

<languages /><translate>
[[Bestand:CKV_logo_wit.jpg|thumb|Logo CKV]]
[[Bestand:Ckv-white.png|1px|Logo CKV]]

Het [https://ckv.muhka.be CKV] - Centrum Kunstarchieven Vlaanderen is een centrale hub voor de gedistribueerde zorg voor kunstarchieven en nalatenschappen. Het is een operationeel autonome organisatie binnen de schoot van het [https://muhka.be M HKA], gericht op het behoud, de duurzame publieke ontsluiting en werkzame veldvorming van beeldende kunstarchieven in openbaar en privaat beheer. Het CKV verleent daartoe de nodige diensten aan archiefvormers en beheerders van nalatenschappen, brengt het archiefpotentieel en expertises in kaart en zet eigen expertise in ten dienste van het veld van beeldende kunstarchieven en nalatenschappen in Vlaanderen.

Het centrale doel van CKV is kunstarchieven een plaats te geven in de publieke ruimte. Hierbij trachten we het veld van kunstarchieven te sensibiliseren en te activeren door onderzoek, contextualisering en maatschappelijke activering van deze archieven te stimuleren. Het CKV neemt hiertoe zelf enkele initiatieven maar werkt vooral via de netwerken waar het deel van uitmaakt.

Het Centrum Kunstarchieven Vlaanderen biedt archiefvormers en beheerders van nalatenschappen praktische ondersteuning bij de zorg voor hun archief of het beheer van de nalatenschap door de inzet van consulenten, het aanreiken van praktische tools en punctuele acties. Het CKV maakt deel uit van een netwerk van collectiebeherende instellingen in Vlaanderen en bemiddelt waar mogelijk tussen archiefbeheerders en depots. Het Centrum Kunstarchieven Vlaanderen benadert hierbij zelf ook proactief kunstenaars, geselecteerd op basis van waarderingskader en -methodologie, om hun archieven te helpen ontsluiten, contextualiseren en maatschappelijk activeren.

De rode draad doorheen deze hele werking is expertise. Het Centrum Kunstarchieven Vlaanderen beschikt over eigen deskundig personeel en schakelt waar nodig expertise in van partners of externen ten behoeve van het veld. Het heeft een open oog voor expertise die internationaal ontwikkeld wordt en beschikbaar is. Het CKV ontwikkelt best practices en zet de ervaring daarmee uit bij actoren in het Vlaamse en het internationale netwerk.

De basis voor alle activiteiten en de leidraad bij de bepaling van de beste bestemming van een archief of nalatenschap is het waarderingskader. Dit kader is gericht op differentiatie en heeft niet als doel een ranking op te stellen of een canon te vormen. Een grondige kennis van het veld, die voortdurend geactualiseerd wordt, en een actieve netwerking in dit veld vormen de fundamenten voor een gerichte en doelmatige werking.

Het CKV streeft ernaar zoveel mogelijk kunstarchieven te ontsluiten, ongeacht wie of wat ze beheert, zodat ze op duurzame digitale platforms beschikbaar zijn voor consultatie, onderzoek, contextualisering en maatschappelijke activering.
</translate>
[[Categorie:Partnerorganisaties]]

Een nieuwe bewaarplaats voor je archief en collectie(s)

2020-09-21T20:50:12Z

Evibert:

[[Categorie: 4. Materieel bewaren]]
[[Categorie: Primaire Tools]]

<h2>EIGENDOMSRECHT</h2>

Het eigendomsrecht is het recht dat berust op het archief of collectie en heeft betrekking op het ‘stoffelijke deel’ van het archief of collectie waarover je de feitelijk eigendom uitoefent.
Het auteursrecht heeft betrekking op het ‘niet stoffelijke’ deel van het archief; de creatie, en valt eenvoudig gesteld als volgt uiteen. Het recht ontstaat bij vervaardiging van een ‘creatief’ werk waarbij uitsluitend aan de maker van dit werk de ‘exploitatierechten’ en de ‘persoonlijkheidsrechten’ berustend op dit werk toekomen. Dit recht ontstaat bij creatie zonder dat enige nadere handeling vereist is.
Zorg ervoor dat de eigendomsrechten goed uitgeklaard zijn en duidelijk op papier staan. Zijn alle betrokken partijen het eens met een eventuele overdracht?

Meer info:
Cultuurloket https://www.cultuurloket.be/

<h2>ARCHIEFBESTEMMING</h2>

Ga na of een deel van je archief en/of je collectie al eerder werd opgenomen door een (professionele) bewaarplaats, particulier of vereniging. In dat geval adviseren we om het archief ook in de toekomst over te dragen aan deze bewaarplaats. Je archief wordt immers bij voorkeur samen bewaard.
Tip: Weet je niet zeker of er al eerder een deel van je archief werd opgenomen door een professionele bewaarplaats, door particulieren of door verenigingen? Surf dan eens naar de website van Archiefbank Vlaanderen. Niet alle archieven zijn hier geregistreerd, maar het is mogelijk dat het archief van jouw organisatie hier terug te vinden is.

Je kunt je archief schenken aan familie, vrienden, een opvolger, een instelling of een organisatie waaraan je verbonden bent. Op die manier blijft je archief in je professionele of persoonlijke levenssfeer. Zo blijft het ook in handen van mensen met wie je een stevige of vertrouwensband hebt en die het beste voor hebben met je archief. Vanuit een persoonlijke bekommernis en vanuit een cultuurhistorisch besef zullen zij de zorg voor je archief wellicht graag op zich nemen.

Je kunt je archief ook overdragen aan een professionele bewaarinstelling: archiefinstellingen (waaronder stads- en gemeentearchieven), erfgoedbibliotheken (waaronder de conservatoriumbibliotheken en een aantal universiteitsbibliotheken) of musea. Hun primaire opdracht bestaat er tenslotte in om ‘erfgoed’ in goede omstandigheden te bewaren, het toegankelijk te maken en het gebruik ervan te stimuleren. Ze hebben daartoe geschoold personeel in dienst en beschikken over de nodige expertise. Met deze instellingen heb je weliswaar geen persoonlijke band, maar ze verdienen niettemin je volle vertrouwen wat betreft de zorg voor je archief.

In het geval je geen geëigende archiefinstelling vindt, kan je altijd terecht bij Archiefpunt. Deze bemiddelende instantie streeft ernaar om voor elk relevant archief een geschikte bewaarplaats te vinden. Door overleg en dialoog met alle betrokken actoren tracht Archiefpunt ervoor te zorgen dat er geen collecties door de mazen van het net glippen en onherroepelijk verloren gaan.

Je kunt met je archief en collectie tot slot misschien ook terecht bij een heemkundige kring. Een heemkundige kring in je buurt vind je op de website van Heemkunde Vlaanderen.
Bekijk dit schema voor de voor- en nadelen voor een 'professionele bewaarinstelling' vs. 'particulieren en verenigingen' af te wegen.
Kies je voor een professionele bewaarplaats? Bekijk dan deze tool om na te gaan welke professionele bewaarplaatsen er in België te vinden zijn en die misschien interesse hebben in jouw archiefcollectie.
Tip: Twijfel je welke nieuwe locatie voor jouw archief in aanmerking komt? Stel een werkgroep samen met mensen die je archief en collectie(s) goed kennen en er het beste mee voorhebben. Contacteer een erfgoedorganisatie voor ondersteuning.
De door Vlaanderen erkende expertisecentra voor cultureel erfgoed kunnen ondersteuning bieden en bemiddelen bij het zoeken naar een geschikte bewaarplaats van je archief(-collectie).

In Vlaanderen zijn er een aantal expertisecentra tot wie je je als kunstenaar of organisatie kan wenden:
*Vlaams Architectuur Instituut - aanspreekpunt voor architectuur in Vlaanderen en Brussel
*CEMPER - centrum voor muziek- en podiumerfgoed in Vlaanderen en Brussel
*meemoo - erkend landelijk expertisecentrum voor digitaal erfgoed (Gent)
*Histories - is erkend als landelijke dienstverlenende organisatie m.b.t. genealogie, heemkunde, lokaal erfgoed en cultuur van alledag. (Mechelen)
*WIE (Werkplaats Immaterieel Erfgoed) - organisatie voor immaterieel cultureel erfgoed

Hiernaast zijn er tevens steunpunten voor diverse kunstdisciplines:
*Kunstenpunt
*Forum voor Amateurkunsten

Bij de musea en culturele archieven kan je terecht voor diverse soorten ondersteuning en dienstverlening:
*Amsab-ISG
*AMVB
*ADVN
*Archiefbank Vlaanderen
*CKV / M HKA
*KADOC - KU Leuven
*Letterenhuis
*S.M.A.K.
*Rijksarchief, provinciale archieven en gemeentearchieven

Diverse overheden bieden je zowel inhoudelijke als financiële ondersteuning:
*Agentschap Kunsten en Erfgoed
*Vlaamse Gemeenschapscommissie

Op de Erfgoedkaart van Faro vind je alle erfgoedorganisaties in Vlaanderen en Brussel. Hier kan je vinden welke organisaties zich in jouw buurt bevinden.

<h2>‘SCHENKING’ OF ‘IN BEWAARGEVING’</h2>
Voor de overdracht van particuliere archieven bestaan er twee mogelijkheden. Je kan je archief in bewaring geven, maar de eigendomsrechten behouden met een overeenkomst van opneming ter bewaring/bewaargeving of je kan je archief schenken en je eigendomsrechten afgeven met een overeenkomst van schenking ( via notariële akte ) of een overeenkomst van handgift.
TIPS:
*Documenteer een archief(stuk) dat je schenkt of in bewaring geeft, altijd goed. Een overdracht naar een bewaarinstelling of particulier/organisatie moet worden vastgelegd in een overeenkomst die beide partijen ondertekenen. (lees daarover meer in aandachtspunten bij het overdragen van je archief en collectie).
*Maak de keuze voor een ‘schenking’ of ‘bewaargeving’ niet alleen. Stel een werkgroep samen met mensen die het archief en de collectie goed kennen en er het beste mee voorhebben. Contacteer een erfgoedorganisatie voor ondersteuning.

[[Bestand:Overdracht van het archief van de Neurenberger processen in het Vredespaleis te , Bestanddeelnr 903-9533.jpg|600px|class=align-right]]

<h2>OVERDRACHT</h2>
Hoe een overdracht precies afgehandeld wordt, verschilt per instelling. Elke instelling heeft immers eigen ‘gewoontes’. Ga na of de bewaarinstelling van jouw keuze richtlijnen op de website publiceerde in verband met het verwerven van particuliere archieven. Maak een afspraak met de organisatieverantwoordelijke en bespreek het volledige proces zodat je weet wat je mag verwachten. Houd daarbij ook rekening met de mogelijkheden van de instelling zelf. Leg afspraken vast in een contract. Spreek een concrete datum af waarop het archief overgedragen kan worden.

<h2>ACTIEPUNTEN BIJ HET OVERDRAGEN VAN EEN ARCHIEF</h2>

'''STAP 1: Maak afspraken over wat de archiefinstelling van jou verwacht'''

In welke toestand moet het archief overgedragen worden (geordend, geschoond, …)? Moet er een grondige selectie of inventarisatie plaatsvinden voor de overdracht?

'''STAP 2: Vraag meer duidelijkheid over hoe je archief bewaard en ontsloten zal worden'''

Zal de instelling een inventaris opmaken? Zal er ruimte zijn voor valorisatie of waardering van je archief en collectie? Bespreek wat je graag en liever niet ziet gebeuren. Maak ook duidelijke afspraken over de openbaarheid van de stukken.

'''STAP 3: Denk op voorhand goed na over vertrouwelijke of persoonlijk informatie in je archief die je liever niet openbaar maakt'''

In overleg met de archiefbewaarplaats kunnen beperkingen op openbaarheid vastgelegd worden. Archiefbewaarplaatsen zijn hoe dan ook gebonden aan de wetgeving inzake privacy. Auteursrechtelijk materiaal mag enkel onder bepaalde voorwaarden ter beschikking gesteld worden aan het publiek. Ga dus op voorhand of samen met de archiefbewaarplaats goed na welke documenten en objecten auteursrechtelijk beschermd zijn en maak ook daarover goede afspraken.

'''STAP 4: Neem tijdig contact op met de nieuwe beheerder die je voorkeur wegdraagt'''

De komst van een nieuw archief vraagt enige voorbereidingstijd, ook voor een professionele instelling. Contacteer de verantwoordelijke, maak je intenties kenbaar en vraag of jouw archief er een plaats kan krijgen.

'''STAP 5: Maak een overdrachtslijst aan'''

Op die lijst beschrijf je welke stukken worden overgedragen om latere betwisting uit te sluiten. Bovendien geeft zo’n overdrachtslijst een handig overzicht van het archief, zowel voor de nieuwe eigenaars als voor toekomstige onderzoekers en kunstenaars. Welke informatie deze overdrachtslijst precies moet bevatten en hoe gedetailleerd die moet zijn, spreek je af met de instellingsverantwoordelijke. Vaak volstaat het om grote gehelen aan te duiden, eventueel gekoppeld aan de precieze (genummerde) dozen waarin je het archief zal verhuizen. Documenteerde je ooit de structuur van je archief of maakte je een archiefbeschrijving, dan kun je dat overzicht als basis gebruiken. Een overdrachtslijst komt overeen met een plaatsingslijst, maar dan zonder exacte omschrijving van de locatie. Bekijk de richtlijn ‘Maak een beschrijving’ (scenario 1) voor meer informatie over deze plaatsingslijst.

'''STAP 6: Schoon je archief'''

Draag je je archief over dan kan het zijn dat er verwacht wordt dat je je archief schoont. Schonen is het verwijderen van schadelijke elementen.
Verwijder elementen die de documenten kunnen beschadigen : paperclips, elastieken, plastieken mapjes, ringmappen, overbodige papieren mappen, vloeipapier, … Documenten die werden samengehouden met schadelijke materialen zoals plastieken mapjes, paperclips en elastieken moeten fysiek verbonden blijven. Neem daarom een groot vel papier (A3), vouw het dubbel en berg de documenten daarin op. Ringmappen vervang je door dozen. Controleer wel altijd of de oorspronkelijke verpakking geen informatie bevat die nuttig kan zijn voor de beschrijving van documenten.1
Verwijder ook dubbels, korte notities zonder veel belang en kladversies van documenten die weinig verschillen van de eindversies.2 Bekijk de tools Verwijder dubbels en versies zonder toegevoegde waarde, Opschonen van het digitaal archief, Materiële bewaring van je fysiek archief voor meer info.

'''STAP 7: Pak het archief in stevige dozen vooraleer je het verhuist'''

Hou daarbij dezelfde ordening aan als de ordening die je al hanteert. Haal m.a.w. de archiefstukken niet nodeloos door elkaar. Weersta aan de verleiding om materiaal dat niet bij elkaar hoort toch samen op te bergen, enkel om verhuisdozen goed gevuld te krijgen. Om te vermijden dat door lege ruimte in de dozen het opgeborgen materiaal begint te schuiven, kun je ze opvullen met bijvoorbeeld losse proppen papier. Archiefinstellingen krijgen liever een paar dozen meer met daarin een geordend archief, dan een compact verpakt maar ongeordend geheel. Zorg er dus voor dat de nieuwe eigenaar niet alle stukken moet uitpakken en de ordening moet reconstrueren, want dat kan een hele klus zijn. Pak alles in alsof jij diegene bent die het archief ontvangt.
Tip: Professionele bewaarinstellingen krijgen meters archief per jaar te verwerken. Daardoor kan het zijn dat het een tijdje duurt vooraleer ze toekomen aan de verwerking van jouw archief. Hoe meer informatie over het archief jij hen al kunt bezorgen en hoe meer richtlijnen van deze website jij hebt opgevolgd, hoe sneller je archief klaar zal zijn voor blijvende bewaring.

Een nieuwe bewaarplaats voor je archief en collectie(s)

2020-09-21T20:49:31Z

Evibert:

[[Categorie: 4. Materieel bewaren]]
[[Categorie: Primaire Tools]]

<h2>EIGENDOMSRECHT</h2>

Het eigendomsrecht is het recht dat berust op het archief of collectie en heeft betrekking op het ‘stoffelijke deel’ van het archief of collectie waarover je de feitelijk eigendom uitoefent.
Het auteursrecht heeft betrekking op het ‘niet stoffelijke’ deel van het archief; de creatie, en valt eenvoudig gesteld als volgt uiteen. Het recht ontstaat bij vervaardiging van een ‘creatief’ werk waarbij uitsluitend aan de maker van dit werk de ‘exploitatierechten’ en de ‘persoonlijkheidsrechten’ berustend op dit werk toekomen. Dit recht ontstaat bij creatie zonder dat enige nadere handeling vereist is.
Zorg ervoor dat de eigendomsrechten goed uitgeklaard zijn en duidelijk op papier staan. Zijn alle betrokken partijen het eens met een eventuele overdracht?

Meer info:
Cultuurloket https://www.cultuurloket.be/

<h2>ARCHIEFBESTEMMING</h2>

Ga na of een deel van je archief en/of je collectie al eerder werd opgenomen door een (professionele) bewaarplaats, particulier of vereniging. In dat geval adviseren we om het archief ook in de toekomst over te dragen aan deze bewaarplaats. Je archief wordt immers bij voorkeur samen bewaard.
Tip: Weet je niet zeker of er al eerder een deel van je archief werd opgenomen door een professionele bewaarplaats, door particulieren of door verenigingen? Surf dan eens naar de website van Archiefbank Vlaanderen. Niet alle archieven zijn hier geregistreerd, maar het is mogelijk dat het archief van jouw organisatie hier terug te vinden is.

Je kunt je archief schenken aan familie, vrienden, een opvolger, een instelling of een organisatie waaraan je verbonden bent. Op die manier blijft je archief in je professionele of persoonlijke levenssfeer. Zo blijft het ook in handen van mensen met wie je een stevige of vertrouwensband hebt en die het beste voor hebben met je archief. Vanuit een persoonlijke bekommernis en vanuit een cultuurhistorisch besef zullen zij de zorg voor je archief wellicht graag op zich nemen.

Je kunt je archief ook overdragen aan een professionele bewaarinstelling: archiefinstellingen (waaronder stads- en gemeentearchieven), erfgoedbibliotheken (waaronder de conservatoriumbibliotheken en een aantal universiteitsbibliotheken) of musea. Hun primaire opdracht bestaat er tenslotte in om ‘erfgoed’ in goede omstandigheden te bewaren, het toegankelijk te maken en het gebruik ervan te stimuleren. Ze hebben daartoe geschoold personeel in dienst en beschikken over de nodige expertise. Met deze instellingen heb je weliswaar geen persoonlijke band, maar ze verdienen niettemin je volle vertrouwen wat betreft de zorg voor je archief.

In het geval je geen geëigende archiefinstelling vindt, kan je altijd terecht bij Archiefpunt. Deze bemiddelende instantie streeft ernaar om voor elk relevant archief een geschikte bewaarplaats te vinden. Door overleg en dialoog met alle betrokken actoren tracht Archiefpunt ervoor te zorgen dat er geen collecties door de mazen van het net glippen en onherroepelijk verloren gaan.

Je kunt met je archief en collectie tot slot misschien ook terecht bij een heemkundige kring. Een heemkundige kring in je buurt vind je op de website van Heemkunde Vlaanderen.
Bekijk dit schema voor de voor- en nadelen voor een 'professionele bewaarinstelling' vs. 'particulieren en verenigingen' af te wegen.
Kies je voor een professionele bewaarplaats? Bekijk dan deze tool om na te gaan welke professionele bewaarplaatsen er in België te vinden zijn en die misschien interesse hebben in jouw archiefcollectie.
Tip: Twijfel je welke nieuwe locatie voor jouw archief in aanmerking komt? Stel een werkgroep samen met mensen die je archief en collectie(s) goed kennen en er het beste mee voorhebben. Contacteer een erfgoedorganisatie voor ondersteuning.
De door Vlaanderen erkende expertisecentra voor cultureel erfgoed kunnen ondersteuning bieden en bemiddelen bij het zoeken naar een geschikte bewaarplaats van je archief(-collectie).

In Vlaanderen zijn er een aantal expertisecentra tot wie je je als kunstenaar of organisatie kan wenden:
*Vlaams Architectuur Instituut - aanspreekpunt voor architectuur in Vlaanderen en Brussel
*CEMPER - centrum voor muziek- en podiumerfgoed in Vlaanderen en Brussel
*meemoo - erkend landelijk expertisecentrum voor digitaal erfgoed (Gent)
*Histories - is erkend als landelijke dienstverlenende organisatie m.b.t. genealogie, heemkunde, lokaal erfgoed en cultuur van alledag. (Mechelen)
*WIE (Werkplaats Immaterieel Erfgoed) - organisatie voor immaterieel cultureel erfgoed

Hiernaast zijn er tevens steunpunten voor diverse kunstdisciplines:
*Kunstenpunt
*Forum voor Amateurkunsten

Bij de musea en culturele archieven kan je terecht voor diverse soorten ondersteuning en dienstverlening:
*Amsab-ISG
*AMVB
*ADVN
*Archiefbank Vlaanderen
*CKV / M HKA
*KADOC - KU Leuven
*Letterenhuis
*S.M.A.K.
*Rijksarchief, provinciale archieven en gemeentearchieven

Diverse overheden bieden je zowel inhoudelijke als financiële ondersteuning:
*Agentschap Kunsten en Erfgoed
*Vlaamse Gemeenschapscommissie

Op de Erfgoedkaart van Faro vind je alle erfgoedorganisaties in Vlaanderen en Brussel. Hier kan je vinden welke organisaties zich in jouw buurt bevinden.

<h2>‘SCHENKING’ OF ‘IN BEWAARGEVING’</h2>
Voor de overdracht van particuliere archieven bestaan er twee mogelijkheden. Je kan je archief in bewaring geven, maar de eigendomsrechten behouden met een overeenkomst van opneming ter bewaring/bewaargeving of je kan je archief schenken en je eigendomsrechten afgeven met een overeenkomst van schenking ( via notariële akte ) of een overeenkomst van handgift.
TIPS:
*Documenteer een archief(stuk) dat je schenkt of in bewaring geeft, altijd goed. Een overdracht naar een bewaarinstelling of particulier/organisatie moet worden vastgelegd in een overeenkomst die beide partijen ondertekenen. (lees daarover meer in aandachtspunten bij het overdragen van je archief en collectie).
*Maak de keuze voor een ‘schenking’ of ‘bewaargeving’ niet alleen. Stel een werkgroep samen met mensen die het archief en de collectie goed kennen en er het beste mee voorhebben. Contacteer een erfgoedorganisatie voor ondersteuning.

[[Bestand:Overdracht van het archief van de Neurenberger processen in het Vredespaleis te , Bestanddeelnr 903-9533.jpg|800px|class=align-right]]

<h2>OVERDRACHT</h2>
Hoe een overdracht precies afgehandeld wordt, verschilt per instelling. Elke instelling heeft immers eigen ‘gewoontes’. Ga na of de bewaarinstelling van jouw keuze richtlijnen op de website publiceerde in verband met het verwerven van particuliere archieven. Maak een afspraak met de organisatieverantwoordelijke en bespreek het volledige proces zodat je weet wat je mag verwachten. Houd daarbij ook rekening met de mogelijkheden van de instelling zelf. Leg afspraken vast in een contract. Spreek een concrete datum af waarop het archief overgedragen kan worden.

<h2>ACTIEPUNTEN BIJ HET OVERDRAGEN VAN EEN ARCHIEF</h2>

'''STAP 1: Maak afspraken over wat de archiefinstelling van jou verwacht'''

In welke toestand moet het archief overgedragen worden (geordend, geschoond, …)? Moet er een grondige selectie of inventarisatie plaatsvinden voor de overdracht?

'''STAP 2: Vraag meer duidelijkheid over hoe je archief bewaard en ontsloten zal worden'''

Zal de instelling een inventaris opmaken? Zal er ruimte zijn voor valorisatie of waardering van je archief en collectie? Bespreek wat je graag en liever niet ziet gebeuren. Maak ook duidelijke afspraken over de openbaarheid van de stukken.

'''STAP 3: Denk op voorhand goed na over vertrouwelijke of persoonlijk informatie in je archief die je liever niet openbaar maakt'''

In overleg met de archiefbewaarplaats kunnen beperkingen op openbaarheid vastgelegd worden. Archiefbewaarplaatsen zijn hoe dan ook gebonden aan de wetgeving inzake privacy. Auteursrechtelijk materiaal mag enkel onder bepaalde voorwaarden ter beschikking gesteld worden aan het publiek. Ga dus op voorhand of samen met de archiefbewaarplaats goed na welke documenten en objecten auteursrechtelijk beschermd zijn en maak ook daarover goede afspraken.

'''STAP 4: Neem tijdig contact op met de nieuwe beheerder die je voorkeur wegdraagt'''

De komst van een nieuw archief vraagt enige voorbereidingstijd, ook voor een professionele instelling. Contacteer de verantwoordelijke, maak je intenties kenbaar en vraag of jouw archief er een plaats kan krijgen.

'''STAP 5: Maak een overdrachtslijst aan'''

Op die lijst beschrijf je welke stukken worden overgedragen om latere betwisting uit te sluiten. Bovendien geeft zo’n overdrachtslijst een handig overzicht van het archief, zowel voor de nieuwe eigenaars als voor toekomstige onderzoekers en kunstenaars. Welke informatie deze overdrachtslijst precies moet bevatten en hoe gedetailleerd die moet zijn, spreek je af met de instellingsverantwoordelijke. Vaak volstaat het om grote gehelen aan te duiden, eventueel gekoppeld aan de precieze (genummerde) dozen waarin je het archief zal verhuizen. Documenteerde je ooit de structuur van je archief of maakte je een archiefbeschrijving, dan kun je dat overzicht als basis gebruiken. Een overdrachtslijst komt overeen met een plaatsingslijst, maar dan zonder exacte omschrijving van de locatie. Bekijk de richtlijn ‘Maak een beschrijving’ (scenario 1) voor meer informatie over deze plaatsingslijst.

'''STAP 6: Schoon je archief'''

Draag je je archief over dan kan het zijn dat er verwacht wordt dat je je archief schoont. Schonen is het verwijderen van schadelijke elementen.
Verwijder elementen die de documenten kunnen beschadigen : paperclips, elastieken, plastieken mapjes, ringmappen, overbodige papieren mappen, vloeipapier, … Documenten die werden samengehouden met schadelijke materialen zoals plastieken mapjes, paperclips en elastieken moeten fysiek verbonden blijven. Neem daarom een groot vel papier (A3), vouw het dubbel en berg de documenten daarin op. Ringmappen vervang je door dozen. Controleer wel altijd of de oorspronkelijke verpakking geen informatie bevat die nuttig kan zijn voor de beschrijving van documenten.1
Verwijder ook dubbels, korte notities zonder veel belang en kladversies van documenten die weinig verschillen van de eindversies.2 Bekijk de tools Verwijder dubbels en versies zonder toegevoegde waarde, Opschonen van het digitaal archief, Materiële bewaring van je fysiek archief voor meer info.

'''STAP 7: Pak het archief in stevige dozen vooraleer je het verhuist'''

Hou daarbij dezelfde ordening aan als de ordening die je al hanteert. Haal m.a.w. de archiefstukken niet nodeloos door elkaar. Weersta aan de verleiding om materiaal dat niet bij elkaar hoort toch samen op te bergen, enkel om verhuisdozen goed gevuld te krijgen. Om te vermijden dat door lege ruimte in de dozen het opgeborgen materiaal begint te schuiven, kun je ze opvullen met bijvoorbeeld losse proppen papier. Archiefinstellingen krijgen liever een paar dozen meer met daarin een geordend archief, dan een compact verpakt maar ongeordend geheel. Zorg er dus voor dat de nieuwe eigenaar niet alle stukken moet uitpakken en de ordening moet reconstrueren, want dat kan een hele klus zijn. Pak alles in alsof jij diegene bent die het archief ontvangt.
Tip: Professionele bewaarinstellingen krijgen meters archief per jaar te verwerken. Daardoor kan het zijn dat het een tijdje duurt vooraleer ze toekomen aan de verwerking van jouw archief. Hoe meer informatie over het archief jij hen al kunt bezorgen en hoe meer richtlijnen van deze website jij hebt opgevolgd, hoe sneller je archief klaar zal zijn voor blijvende bewaring.

Een nieuwe bewaarplaats voor je archief en collectie(s)

2020-09-21T20:48:39Z

Evibert:

[[Categorie: 4. Materieel bewaren]]
[[Categorie: Primaire Tools]]

<h2>EIGENDOMSRECHT</h2>

Het eigendomsrecht is het recht dat berust op het archief of collectie en heeft betrekking op het ‘stoffelijke deel’ van het archief of collectie waarover je de feitelijk eigendom uitoefent.
Het auteursrecht heeft betrekking op het ‘niet stoffelijke’ deel van het archief; de creatie, en valt eenvoudig gesteld als volgt uiteen. Het recht ontstaat bij vervaardiging van een ‘creatief’ werk waarbij uitsluitend aan de maker van dit werk de ‘exploitatierechten’ en de ‘persoonlijkheidsrechten’ berustend op dit werk toekomen. Dit recht ontstaat bij creatie zonder dat enige nadere handeling vereist is.
Zorg ervoor dat de eigendomsrechten goed uitgeklaard zijn en duidelijk op papier staan. Zijn alle betrokken partijen het eens met een eventuele overdracht?

Meer info:
Cultuurloket https://www.cultuurloket.be/

<h2>ARCHIEFBESTEMMING</h2>

Ga na of een deel van je archief en/of je collectie al eerder werd opgenomen door een (professionele) bewaarplaats, particulier of vereniging. In dat geval adviseren we om het archief ook in de toekomst over te dragen aan deze bewaarplaats. Je archief wordt immers bij voorkeur samen bewaard.
Tip: Weet je niet zeker of er al eerder een deel van je archief werd opgenomen door een professionele bewaarplaats, door particulieren of door verenigingen? Surf dan eens naar de website van Archiefbank Vlaanderen. Niet alle archieven zijn hier geregistreerd, maar het is mogelijk dat het archief van jouw organisatie hier terug te vinden is.

Je kunt je archief schenken aan familie, vrienden, een opvolger, een instelling of een organisatie waaraan je verbonden bent. Op die manier blijft je archief in je professionele of persoonlijke levenssfeer. Zo blijft het ook in handen van mensen met wie je een stevige of vertrouwensband hebt en die het beste voor hebben met je archief. Vanuit een persoonlijke bekommernis en vanuit een cultuurhistorisch besef zullen zij de zorg voor je archief wellicht graag op zich nemen.

Je kunt je archief ook overdragen aan een professionele bewaarinstelling: archiefinstellingen (waaronder stads- en gemeentearchieven), erfgoedbibliotheken (waaronder de conservatoriumbibliotheken en een aantal universiteitsbibliotheken) of musea. Hun primaire opdracht bestaat er tenslotte in om ‘erfgoed’ in goede omstandigheden te bewaren, het toegankelijk te maken en het gebruik ervan te stimuleren. Ze hebben daartoe geschoold personeel in dienst en beschikken over de nodige expertise. Met deze instellingen heb je weliswaar geen persoonlijke band, maar ze verdienen niettemin je volle vertrouwen wat betreft de zorg voor je archief.

In het geval je geen geëigende archiefinstelling vindt, kan je altijd terecht bij Archiefpunt. Deze bemiddelende instantie streeft ernaar om voor elk relevant archief een geschikte bewaarplaats te vinden. Door overleg en dialoog met alle betrokken actoren tracht Archiefpunt ervoor te zorgen dat er geen collecties door de mazen van het net glippen en onherroepelijk verloren gaan.

Je kunt met je archief en collectie tot slot misschien ook terecht bij een heemkundige kring. Een heemkundige kring in je buurt vind je op de website van Heemkunde Vlaanderen.
Bekijk dit schema voor de voor- en nadelen voor een 'professionele bewaarinstelling' vs. 'particulieren en verenigingen' af te wegen.
Kies je voor een professionele bewaarplaats? Bekijk dan deze tool om na te gaan welke professionele bewaarplaatsen er in België te vinden zijn en die misschien interesse hebben in jouw archiefcollectie.
Tip: Twijfel je welke nieuwe locatie voor jouw archief in aanmerking komt? Stel een werkgroep samen met mensen die je archief en collectie(s) goed kennen en er het beste mee voorhebben. Contacteer een erfgoedorganisatie voor ondersteuning.
De door Vlaanderen erkende expertisecentra voor cultureel erfgoed kunnen ondersteuning bieden en bemiddelen bij het zoeken naar een geschikte bewaarplaats van je archief(-collectie).

In Vlaanderen zijn er een aantal expertisecentra tot wie je je als kunstenaar of organisatie kan wenden:
*Vlaams Architectuur Instituut - aanspreekpunt voor architectuur in Vlaanderen en Brussel
*CEMPER - centrum voor muziek- en podiumerfgoed in Vlaanderen en Brussel
*meemoo - erkend landelijk expertisecentrum voor digitaal erfgoed (Gent)
*Histories - is erkend als landelijke dienstverlenende organisatie m.b.t. genealogie, heemkunde, lokaal erfgoed en cultuur van alledag. (Mechelen)
*WIE (Werkplaats Immaterieel Erfgoed) - organisatie voor immaterieel cultureel erfgoed

Hiernaast zijn er tevens steunpunten voor diverse kunstdisciplines:
*Kunstenpunt
*Forum voor Amateurkunsten

Bij de musea en culturele archieven kan je terecht voor diverse soorten ondersteuning en dienstverlening:
*Amsab-ISG
*AMVB
*ADVN
*Archiefbank Vlaanderen
*CKV / M HKA
*KADOC - KU Leuven
*Letterenhuis
*S.M.A.K.
*Rijksarchief, provinciale archieven en gemeentearchieven

Diverse overheden bieden je zowel inhoudelijke als financiële ondersteuning:
*Agentschap Kunsten en Erfgoed
*Vlaamse Gemeenschapscommissie

Op de Erfgoedkaart van Faro vind je alle erfgoedorganisaties in Vlaanderen en Brussel. Hier kan je vinden welke organisaties zich in jouw buurt bevinden.

<h2>‘SCHENKING’ OF ‘IN BEWAARGEVING’</h2>
Voor de overdracht van particuliere archieven bestaan er twee mogelijkheden. Je kan je archief in bewaring geven, maar de eigendomsrechten behouden met een overeenkomst van opneming ter bewaring/bewaargeving of je kan je archief schenken en je eigendomsrechten afgeven met een overeenkomst van schenking ( via notariële akte ) of een overeenkomst van handgift.
TIPS:
*Documenteer een archief(stuk) dat je schenkt of in bewaring geeft, altijd goed. Een overdracht naar een bewaarinstelling of particulier/organisatie moet worden vastgelegd in een overeenkomst die beide partijen ondertekenen. (lees daarover meer in aandachtspunten bij het overdragen van je archief en collectie).
*Maak de keuze voor een ‘schenking’ of ‘bewaargeving’ niet alleen. Stel een werkgroep samen met mensen die het archief en de collectie goed kennen en er het beste mee voorhebben. Contacteer een erfgoedorganisatie voor ondersteuning.

[[Bestand:Overdracht van het archief van de Neurenberger processen in het Vredespaleis te , Bestanddeelnr 903-9533.jpg
|800px|class=align-right]]

<h2>OVERDRACHT</h2>
Hoe een overdracht precies afgehandeld wordt, verschilt per instelling. Elke instelling heeft immers eigen ‘gewoontes’. Ga na of de bewaarinstelling van jouw keuze richtlijnen op de website publiceerde in verband met het verwerven van particuliere archieven. Maak een afspraak met de organisatieverantwoordelijke en bespreek het volledige proces zodat je weet wat je mag verwachten. Houd daarbij ook rekening met de mogelijkheden van de instelling zelf. Leg afspraken vast in een contract. Spreek een concrete datum af waarop het archief overgedragen kan worden.

<h2>ACTIEPUNTEN BIJ HET OVERDRAGEN VAN EEN ARCHIEF</h2>

'''STAP 1: Maak afspraken over wat de archiefinstelling van jou verwacht'''

In welke toestand moet het archief overgedragen worden (geordend, geschoond, …)? Moet er een grondige selectie of inventarisatie plaatsvinden voor de overdracht?

'''STAP 2: Vraag meer duidelijkheid over hoe je archief bewaard en ontsloten zal worden'''

Zal de instelling een inventaris opmaken? Zal er ruimte zijn voor valorisatie of waardering van je archief en collectie? Bespreek wat je graag en liever niet ziet gebeuren. Maak ook duidelijke afspraken over de openbaarheid van de stukken.

'''STAP 3: Denk op voorhand goed na over vertrouwelijke of persoonlijk informatie in je archief die je liever niet openbaar maakt'''

In overleg met de archiefbewaarplaats kunnen beperkingen op openbaarheid vastgelegd worden. Archiefbewaarplaatsen zijn hoe dan ook gebonden aan de wetgeving inzake privacy. Auteursrechtelijk materiaal mag enkel onder bepaalde voorwaarden ter beschikking gesteld worden aan het publiek. Ga dus op voorhand of samen met de archiefbewaarplaats goed na welke documenten en objecten auteursrechtelijk beschermd zijn en maak ook daarover goede afspraken.

'''STAP 4: Neem tijdig contact op met de nieuwe beheerder die je voorkeur wegdraagt'''

De komst van een nieuw archief vraagt enige voorbereidingstijd, ook voor een professionele instelling. Contacteer de verantwoordelijke, maak je intenties kenbaar en vraag of jouw archief er een plaats kan krijgen.

'''STAP 5: Maak een overdrachtslijst aan'''

Op die lijst beschrijf je welke stukken worden overgedragen om latere betwisting uit te sluiten. Bovendien geeft zo’n overdrachtslijst een handig overzicht van het archief, zowel voor de nieuwe eigenaars als voor toekomstige onderzoekers en kunstenaars. Welke informatie deze overdrachtslijst precies moet bevatten en hoe gedetailleerd die moet zijn, spreek je af met de instellingsverantwoordelijke. Vaak volstaat het om grote gehelen aan te duiden, eventueel gekoppeld aan de precieze (genummerde) dozen waarin je het archief zal verhuizen. Documenteerde je ooit de structuur van je archief of maakte je een archiefbeschrijving, dan kun je dat overzicht als basis gebruiken. Een overdrachtslijst komt overeen met een plaatsingslijst, maar dan zonder exacte omschrijving van de locatie. Bekijk de richtlijn ‘Maak een beschrijving’ (scenario 1) voor meer informatie over deze plaatsingslijst.

'''STAP 6: Schoon je archief'''

Draag je je archief over dan kan het zijn dat er verwacht wordt dat je je archief schoont. Schonen is het verwijderen van schadelijke elementen.
Verwijder elementen die de documenten kunnen beschadigen : paperclips, elastieken, plastieken mapjes, ringmappen, overbodige papieren mappen, vloeipapier, … Documenten die werden samengehouden met schadelijke materialen zoals plastieken mapjes, paperclips en elastieken moeten fysiek verbonden blijven. Neem daarom een groot vel papier (A3), vouw het dubbel en berg de documenten daarin op. Ringmappen vervang je door dozen. Controleer wel altijd of de oorspronkelijke verpakking geen informatie bevat die nuttig kan zijn voor de beschrijving van documenten.1
Verwijder ook dubbels, korte notities zonder veel belang en kladversies van documenten die weinig verschillen van de eindversies.2 Bekijk de tools Verwijder dubbels en versies zonder toegevoegde waarde, Opschonen van het digitaal archief, Materiële bewaring van je fysiek archief voor meer info.

'''STAP 7: Pak het archief in stevige dozen vooraleer je het verhuist'''

Hou daarbij dezelfde ordening aan als de ordening die je al hanteert. Haal m.a.w. de archiefstukken niet nodeloos door elkaar. Weersta aan de verleiding om materiaal dat niet bij elkaar hoort toch samen op te bergen, enkel om verhuisdozen goed gevuld te krijgen. Om te vermijden dat door lege ruimte in de dozen het opgeborgen materiaal begint te schuiven, kun je ze opvullen met bijvoorbeeld losse proppen papier. Archiefinstellingen krijgen liever een paar dozen meer met daarin een geordend archief, dan een compact verpakt maar ongeordend geheel. Zorg er dus voor dat de nieuwe eigenaar niet alle stukken moet uitpakken en de ordening moet reconstrueren, want dat kan een hele klus zijn. Pak alles in alsof jij diegene bent die het archief ontvangt.
Tip: Professionele bewaarinstellingen krijgen meters archief per jaar te verwerken. Daardoor kan het zijn dat het een tijdje duurt vooraleer ze toekomen aan de verwerking van jouw archief. Hoe meer informatie over het archief jij hen al kunt bezorgen en hoe meer richtlijnen van deze website jij hebt opgevolgd, hoe sneller je archief klaar zal zijn voor blijvende bewaring.

Een nieuwe bewaarplaats voor je archief en collectie(s)

2020-09-21T20:48:09Z

Evibert:

[[Categorie: 4. Materieel bewaren]]
[[Categorie: Primaire Tools]]

<h2>EIGENDOMSRECHT</h2>

Het eigendomsrecht is het recht dat berust op het archief of collectie en heeft betrekking op het ‘stoffelijke deel’ van het archief of collectie waarover je de feitelijk eigendom uitoefent.
Het auteursrecht heeft betrekking op het ‘niet stoffelijke’ deel van het archief; de creatie, en valt eenvoudig gesteld als volgt uiteen. Het recht ontstaat bij vervaardiging van een ‘creatief’ werk waarbij uitsluitend aan de maker van dit werk de ‘exploitatierechten’ en de ‘persoonlijkheidsrechten’ berustend op dit werk toekomen. Dit recht ontstaat bij creatie zonder dat enige nadere handeling vereist is.
Zorg ervoor dat de eigendomsrechten goed uitgeklaard zijn en duidelijk op papier staan. Zijn alle betrokken partijen het eens met een eventuele overdracht?

Meer info:
Cultuurloket https://www.cultuurloket.be/

<h2>ARCHIEFBESTEMMING</h2>

Ga na of een deel van je archief en/of je collectie al eerder werd opgenomen door een (professionele) bewaarplaats, particulier of vereniging. In dat geval adviseren we om het archief ook in de toekomst over te dragen aan deze bewaarplaats. Je archief wordt immers bij voorkeur samen bewaard.
Tip: Weet je niet zeker of er al eerder een deel van je archief werd opgenomen door een professionele bewaarplaats, door particulieren of door verenigingen? Surf dan eens naar de website van Archiefbank Vlaanderen. Niet alle archieven zijn hier geregistreerd, maar het is mogelijk dat het archief van jouw organisatie hier terug te vinden is.

Je kunt je archief schenken aan familie, vrienden, een opvolger, een instelling of een organisatie waaraan je verbonden bent. Op die manier blijft je archief in je professionele of persoonlijke levenssfeer. Zo blijft het ook in handen van mensen met wie je een stevige of vertrouwensband hebt en die het beste voor hebben met je archief. Vanuit een persoonlijke bekommernis en vanuit een cultuurhistorisch besef zullen zij de zorg voor je archief wellicht graag op zich nemen.

Je kunt je archief ook overdragen aan een professionele bewaarinstelling: archiefinstellingen (waaronder stads- en gemeentearchieven), erfgoedbibliotheken (waaronder de conservatoriumbibliotheken en een aantal universiteitsbibliotheken) of musea. Hun primaire opdracht bestaat er tenslotte in om ‘erfgoed’ in goede omstandigheden te bewaren, het toegankelijk te maken en het gebruik ervan te stimuleren. Ze hebben daartoe geschoold personeel in dienst en beschikken over de nodige expertise. Met deze instellingen heb je weliswaar geen persoonlijke band, maar ze verdienen niettemin je volle vertrouwen wat betreft de zorg voor je archief.

In het geval je geen geëigende archiefinstelling vindt, kan je altijd terecht bij Archiefpunt. Deze bemiddelende instantie streeft ernaar om voor elk relevant archief een geschikte bewaarplaats te vinden. Door overleg en dialoog met alle betrokken actoren tracht Archiefpunt ervoor te zorgen dat er geen collecties door de mazen van het net glippen en onherroepelijk verloren gaan.

Je kunt met je archief en collectie tot slot misschien ook terecht bij een heemkundige kring. Een heemkundige kring in je buurt vind je op de website van Heemkunde Vlaanderen.
Bekijk dit schema voor de voor- en nadelen voor een 'professionele bewaarinstelling' vs. 'particulieren en verenigingen' af te wegen.
Kies je voor een professionele bewaarplaats? Bekijk dan deze tool om na te gaan welke professionele bewaarplaatsen er in België te vinden zijn en die misschien interesse hebben in jouw archiefcollectie.
Tip: Twijfel je welke nieuwe locatie voor jouw archief in aanmerking komt? Stel een werkgroep samen met mensen die je archief en collectie(s) goed kennen en er het beste mee voorhebben. Contacteer een erfgoedorganisatie voor ondersteuning.
De door Vlaanderen erkende expertisecentra voor cultureel erfgoed kunnen ondersteuning bieden en bemiddelen bij het zoeken naar een geschikte bewaarplaats van je archief(-collectie).

In Vlaanderen zijn er een aantal expertisecentra tot wie je je als kunstenaar of organisatie kan wenden:
*Vlaams Architectuur Instituut - aanspreekpunt voor architectuur in Vlaanderen en Brussel
*CEMPER - centrum voor muziek- en podiumerfgoed in Vlaanderen en Brussel
*meemoo - erkend landelijk expertisecentrum voor digitaal erfgoed (Gent)
*Histories - is erkend als landelijke dienstverlenende organisatie m.b.t. genealogie, heemkunde, lokaal erfgoed en cultuur van alledag. (Mechelen)
*WIE (Werkplaats Immaterieel Erfgoed) - organisatie voor immaterieel cultureel erfgoed

Hiernaast zijn er tevens steunpunten voor diverse kunstdisciplines:
*Kunstenpunt
*Forum voor Amateurkunsten

Bij de musea en culturele archieven kan je terecht voor diverse soorten ondersteuning en dienstverlening:
*Amsab-ISG
*AMVB
*ADVN
*Archiefbank Vlaanderen
*CKV / M HKA
*KADOC - KU Leuven
*Letterenhuis
*S.M.A.K.
*Rijksarchief, provinciale archieven en gemeentearchieven

Diverse overheden bieden je zowel inhoudelijke als financiële ondersteuning:
*Agentschap Kunsten en Erfgoed
*Vlaamse Gemeenschapscommissie

Op de Erfgoedkaart van Faro vind je alle erfgoedorganisaties in Vlaanderen en Brussel. Hier kan je vinden welke organisaties zich in jouw buurt bevinden.

<h2>‘SCHENKING’ OF ‘IN BEWAARGEVING’</h2>
Voor de overdracht van particuliere archieven bestaan er twee mogelijkheden. Je kan je archief in bewaring geven, maar de eigendomsrechten behouden met een overeenkomst van opneming ter bewaring/bewaargeving of je kan je archief schenken en je eigendomsrechten afgeven met een overeenkomst van schenking ( via notariële akte ) of een overeenkomst van handgift.
TIPS:
*Documenteer een archief(stuk) dat je schenkt of in bewaring geeft, altijd goed. Een overdracht naar een bewaarinstelling of particulier/organisatie moet worden vastgelegd in een overeenkomst die beide partijen ondertekenen. (lees daarover meer in aandachtspunten bij het overdragen van je archief en collectie).
*Maak de keuze voor een ‘schenking’ of ‘bewaargeving’ niet alleen. Stel een werkgroep samen met mensen die het archief en de collectie goed kennen en er het beste mee voorhebben. Contacteer een erfgoedorganisatie voor ondersteuning.

[[File:Overdracht van het archief van de Neurenberger processen in het Vredespaleis te , Bestanddeelnr 903-9533.jpg
|800px|class=align-right]]

<h2>OVERDRACHT</h2>
Hoe een overdracht precies afgehandeld wordt, verschilt per instelling. Elke instelling heeft immers eigen ‘gewoontes’. Ga na of de bewaarinstelling van jouw keuze richtlijnen op de website publiceerde in verband met het verwerven van particuliere archieven. Maak een afspraak met de organisatieverantwoordelijke en bespreek het volledige proces zodat je weet wat je mag verwachten. Houd daarbij ook rekening met de mogelijkheden van de instelling zelf. Leg afspraken vast in een contract. Spreek een concrete datum af waarop het archief overgedragen kan worden.

<h2>ACTIEPUNTEN BIJ HET OVERDRAGEN VAN EEN ARCHIEF</h2>

'''STAP 1: Maak afspraken over wat de archiefinstelling van jou verwacht'''

In welke toestand moet het archief overgedragen worden (geordend, geschoond, …)? Moet er een grondige selectie of inventarisatie plaatsvinden voor de overdracht?

'''STAP 2: Vraag meer duidelijkheid over hoe je archief bewaard en ontsloten zal worden'''

Zal de instelling een inventaris opmaken? Zal er ruimte zijn voor valorisatie of waardering van je archief en collectie? Bespreek wat je graag en liever niet ziet gebeuren. Maak ook duidelijke afspraken over de openbaarheid van de stukken.

'''STAP 3: Denk op voorhand goed na over vertrouwelijke of persoonlijk informatie in je archief die je liever niet openbaar maakt'''

In overleg met de archiefbewaarplaats kunnen beperkingen op openbaarheid vastgelegd worden. Archiefbewaarplaatsen zijn hoe dan ook gebonden aan de wetgeving inzake privacy. Auteursrechtelijk materiaal mag enkel onder bepaalde voorwaarden ter beschikking gesteld worden aan het publiek. Ga dus op voorhand of samen met de archiefbewaarplaats goed na welke documenten en objecten auteursrechtelijk beschermd zijn en maak ook daarover goede afspraken.

'''STAP 4: Neem tijdig contact op met de nieuwe beheerder die je voorkeur wegdraagt'''

De komst van een nieuw archief vraagt enige voorbereidingstijd, ook voor een professionele instelling. Contacteer de verantwoordelijke, maak je intenties kenbaar en vraag of jouw archief er een plaats kan krijgen.

'''STAP 5: Maak een overdrachtslijst aan'''

Op die lijst beschrijf je welke stukken worden overgedragen om latere betwisting uit te sluiten. Bovendien geeft zo’n overdrachtslijst een handig overzicht van het archief, zowel voor de nieuwe eigenaars als voor toekomstige onderzoekers en kunstenaars. Welke informatie deze overdrachtslijst precies moet bevatten en hoe gedetailleerd die moet zijn, spreek je af met de instellingsverantwoordelijke. Vaak volstaat het om grote gehelen aan te duiden, eventueel gekoppeld aan de precieze (genummerde) dozen waarin je het archief zal verhuizen. Documenteerde je ooit de structuur van je archief of maakte je een archiefbeschrijving, dan kun je dat overzicht als basis gebruiken. Een overdrachtslijst komt overeen met een plaatsingslijst, maar dan zonder exacte omschrijving van de locatie. Bekijk de richtlijn ‘Maak een beschrijving’ (scenario 1) voor meer informatie over deze plaatsingslijst.

'''STAP 6: Schoon je archief'''

Draag je je archief over dan kan het zijn dat er verwacht wordt dat je je archief schoont. Schonen is het verwijderen van schadelijke elementen.
Verwijder elementen die de documenten kunnen beschadigen : paperclips, elastieken, plastieken mapjes, ringmappen, overbodige papieren mappen, vloeipapier, … Documenten die werden samengehouden met schadelijke materialen zoals plastieken mapjes, paperclips en elastieken moeten fysiek verbonden blijven. Neem daarom een groot vel papier (A3), vouw het dubbel en berg de documenten daarin op. Ringmappen vervang je door dozen. Controleer wel altijd of de oorspronkelijke verpakking geen informatie bevat die nuttig kan zijn voor de beschrijving van documenten.1
Verwijder ook dubbels, korte notities zonder veel belang en kladversies van documenten die weinig verschillen van de eindversies.2 Bekijk de tools Verwijder dubbels en versies zonder toegevoegde waarde, Opschonen van het digitaal archief, Materiële bewaring van je fysiek archief voor meer info.

'''STAP 7: Pak het archief in stevige dozen vooraleer je het verhuist'''

Hou daarbij dezelfde ordening aan als de ordening die je al hanteert. Haal m.a.w. de archiefstukken niet nodeloos door elkaar. Weersta aan de verleiding om materiaal dat niet bij elkaar hoort toch samen op te bergen, enkel om verhuisdozen goed gevuld te krijgen. Om te vermijden dat door lege ruimte in de dozen het opgeborgen materiaal begint te schuiven, kun je ze opvullen met bijvoorbeeld losse proppen papier. Archiefinstellingen krijgen liever een paar dozen meer met daarin een geordend archief, dan een compact verpakt maar ongeordend geheel. Zorg er dus voor dat de nieuwe eigenaar niet alle stukken moet uitpakken en de ordening moet reconstrueren, want dat kan een hele klus zijn. Pak alles in alsof jij diegene bent die het archief ontvangt.
Tip: Professionele bewaarinstellingen krijgen meters archief per jaar te verwerken. Daardoor kan het zijn dat het een tijdje duurt vooraleer ze toekomen aan de verwerking van jouw archief. Hoe meer informatie over het archief jij hen al kunt bezorgen en hoe meer richtlijnen van deze website jij hebt opgevolgd, hoe sneller je archief klaar zal zijn voor blijvende bewaring.

Een nieuwe bewaarplaats voor je archief en collectie(s)

2020-09-21T20:32:42Z

Evibert:

[[Categorie: 4. Materieel bewaren]]
[[Categorie: Primaire Tools]]

<h2>EIGENDOMSRECHT</h2>

Het eigendomsrecht is het recht dat berust op het archief of collectie en heeft betrekking op het ‘stoffelijke deel’ van het archief of collectie waarover je de feitelijk eigendom uitoefent.
Het auteursrecht heeft betrekking op het ‘niet stoffelijke’ deel van het archief; de creatie, en valt eenvoudig gesteld als volgt uiteen. Het recht ontstaat bij vervaardiging van een ‘creatief’ werk waarbij uitsluitend aan de maker van dit werk de ‘exploitatierechten’ en de ‘persoonlijkheidsrechten’ berustend op dit werk toekomen. Dit recht ontstaat bij creatie zonder dat enige nadere handeling vereist is.
Zorg ervoor dat de eigendomsrechten goed uitgeklaard zijn en duidelijk op papier staan. Zijn alle betrokken partijen het eens met een eventuele overdracht?

Meer info:
Cultuurloket https://www.cultuurloket.be/

<h2>ARCHIEFBESTEMMING</h2>

Ga na of een deel van je archief en/of je collectie al eerder werd opgenomen door een (professionele) bewaarplaats, particulier of vereniging. In dat geval adviseren we om het archief ook in de toekomst over te dragen aan deze bewaarplaats. Je archief wordt immers bij voorkeur samen bewaard.
Tip: Weet je niet zeker of er al eerder een deel van je archief werd opgenomen door een professionele bewaarplaats, door particulieren of door verenigingen? Surf dan eens naar de website van Archiefbank Vlaanderen. Niet alle archieven zijn hier geregistreerd, maar het is mogelijk dat het archief van jouw organisatie hier terug te vinden is.

Je kunt je archief schenken aan familie, vrienden, een opvolger, een instelling of een organisatie waaraan je verbonden bent. Op die manier blijft je archief in je professionele of persoonlijke levenssfeer. Zo blijft het ook in handen van mensen met wie je een stevige of vertrouwensband hebt en die het beste voor hebben met je archief. Vanuit een persoonlijke bekommernis en vanuit een cultuurhistorisch besef zullen zij de zorg voor je archief wellicht graag op zich nemen.

Je kunt je archief ook overdragen aan een professionele bewaarinstelling: archiefinstellingen (waaronder stads- en gemeentearchieven), erfgoedbibliotheken (waaronder de conservatoriumbibliotheken en een aantal universiteitsbibliotheken) of musea. Hun primaire opdracht bestaat er tenslotte in om ‘erfgoed’ in goede omstandigheden te bewaren, het toegankelijk te maken en het gebruik ervan te stimuleren. Ze hebben daartoe geschoold personeel in dienst en beschikken over de nodige expertise. Met deze instellingen heb je weliswaar geen persoonlijke band, maar ze verdienen niettemin je volle vertrouwen wat betreft de zorg voor je archief.

In het geval je geen geëigende archiefinstelling vindt, kan je altijd terecht bij Archiefpunt. Deze bemiddelende instantie streeft ernaar om voor elk relevant archief een geschikte bewaarplaats te vinden. Door overleg en dialoog met alle betrokken actoren tracht Archiefpunt ervoor te zorgen dat er geen collecties door de mazen van het net glippen en onherroepelijk verloren gaan.

Je kunt met je archief en collectie tot slot misschien ook terecht bij een heemkundige kring. Een heemkundige kring in je buurt vind je op de website van Heemkunde Vlaanderen.
Bekijk dit schema voor de voor- en nadelen voor een 'professionele bewaarinstelling' vs. 'particulieren en verenigingen' af te wegen.
Kies je voor een professionele bewaarplaats? Bekijk dan deze tool om na te gaan welke professionele bewaarplaatsen er in België te vinden zijn en die misschien interesse hebben in jouw archiefcollectie.
Tip: Twijfel je welke nieuwe locatie voor jouw archief in aanmerking komt? Stel een werkgroep samen met mensen die je archief en collectie(s) goed kennen en er het beste mee voorhebben. Contacteer een erfgoedorganisatie voor ondersteuning.
De door Vlaanderen erkende expertisecentra voor cultureel erfgoed kunnen ondersteuning bieden en bemiddelen bij het zoeken naar een geschikte bewaarplaats van je archief(-collectie).

In Vlaanderen zijn er een aantal expertisecentra tot wie je je als kunstenaar of organisatie kan wenden:
*Vlaams Architectuur Instituut - aanspreekpunt voor architectuur in Vlaanderen en Brussel
*CEMPER - centrum voor muziek- en podiumerfgoed in Vlaanderen en Brussel
*meemoo - erkend landelijk expertisecentrum voor digitaal erfgoed (Gent)
*Histories - is erkend als landelijke dienstverlenende organisatie m.b.t. genealogie, heemkunde, lokaal erfgoed en cultuur van alledag. (Mechelen)
*WIE (Werkplaats Immaterieel Erfgoed) - organisatie voor immaterieel cultureel erfgoed

Hiernaast zijn er tevens steunpunten voor diverse kunstdisciplines:
*Kunstenpunt
*Forum voor Amateurkunsten

Bij de musea en culturele archieven kan je terecht voor diverse soorten ondersteuning en dienstverlening:
*Amsab-ISG
*AMVB
*ADVN
*Archiefbank Vlaanderen
*CKV / M HKA
*KADOC - KU Leuven
*Letterenhuis
*S.M.A.K.
*Rijksarchief, provinciale archieven en gemeentearchieven

Diverse overheden bieden je zowel inhoudelijke als financiële ondersteuning:
*Agentschap Kunsten en Erfgoed
*Vlaamse Gemeenschapscommissie

Op de Erfgoedkaart van Faro vind je alle erfgoedorganisaties in Vlaanderen en Brussel. Hier kan je vinden welke organisaties zich in jouw buurt bevinden.

<h2>‘SCHENKING’ OF ‘IN BEWAARGEVING’</h2>
Voor de overdracht van particuliere archieven bestaan er twee mogelijkheden. Je kan je archief in bewaring geven, maar de eigendomsrechten behouden met een overeenkomst van opneming ter bewaring/bewaargeving of je kan je archief schenken en je eigendomsrechten afgeven met een overeenkomst van schenking ( via notariële akte ) of een overeenkomst van handgift.
TIPS:
*Documenteer een archief(stuk) dat je schenkt of in bewaring geeft, altijd goed. Een overdracht naar een bewaarinstelling of particulier/organisatie moet worden vastgelegd in een overeenkomst die beide partijen ondertekenen. (lees daarover meer in aandachtspunten bij het overdragen van je archief en collectie).
*Maak de keuze voor een ‘schenking’ of ‘bewaargeving’ niet alleen. Stel een werkgroep samen met mensen die het archief en de collectie goed kennen en er het beste mee voorhebben. Contacteer een erfgoedorganisatie voor ondersteuning.

<h2>OVERDRACHT</h2>
Hoe een overdracht precies afgehandeld wordt, verschilt per instelling. Elke instelling heeft immers eigen ‘gewoontes’. Ga na of de bewaarinstelling van jouw keuze richtlijnen op de website publiceerde in verband met het verwerven van particuliere archieven. Maak een afspraak met de organisatieverantwoordelijke en bespreek het volledige proces zodat je weet wat je mag verwachten. Houd daarbij ook rekening met de mogelijkheden van de instelling zelf. Leg afspraken vast in een contract. Spreek een concrete datum af waarop het archief overgedragen kan worden.

<h2>ACTIEPUNTEN BIJ HET OVERDRAGEN VAN EEN ARCHIEF</h2>

'''STAP 1: Maak afspraken over wat de archiefinstelling van jou verwacht'''

In welke toestand moet het archief overgedragen worden (geordend, geschoond, …)? Moet er een grondige selectie of inventarisatie plaatsvinden voor de overdracht?

'''STAP 2: Vraag meer duidelijkheid over hoe je archief bewaard en ontsloten zal worden'''

Zal de instelling een inventaris opmaken? Zal er ruimte zijn voor valorisatie of waardering van je archief en collectie? Bespreek wat je graag en liever niet ziet gebeuren. Maak ook duidelijke afspraken over de openbaarheid van de stukken.

'''STAP 3: Denk op voorhand goed na over vertrouwelijke of persoonlijk informatie in je archief die je liever niet openbaar maakt'''

In overleg met de archiefbewaarplaats kunnen beperkingen op openbaarheid vastgelegd worden. Archiefbewaarplaatsen zijn hoe dan ook gebonden aan de wetgeving inzake privacy. Auteursrechtelijk materiaal mag enkel onder bepaalde voorwaarden ter beschikking gesteld worden aan het publiek. Ga dus op voorhand of samen met de archiefbewaarplaats goed na welke documenten en objecten auteursrechtelijk beschermd zijn en maak ook daarover goede afspraken.

'''STAP 4: Neem tijdig contact op met de nieuwe beheerder die je voorkeur wegdraagt'''

De komst van een nieuw archief vraagt enige voorbereidingstijd, ook voor een professionele instelling. Contacteer de verantwoordelijke, maak je intenties kenbaar en vraag of jouw archief er een plaats kan krijgen.

'''STAP 5: Maak een overdrachtslijst aan'''

Op die lijst beschrijf je welke stukken worden overgedragen om latere betwisting uit te sluiten. Bovendien geeft zo’n overdrachtslijst een handig overzicht van het archief, zowel voor de nieuwe eigenaars als voor toekomstige onderzoekers en kunstenaars. Welke informatie deze overdrachtslijst precies moet bevatten en hoe gedetailleerd die moet zijn, spreek je af met de instellingsverantwoordelijke. Vaak volstaat het om grote gehelen aan te duiden, eventueel gekoppeld aan de precieze (genummerde) dozen waarin je het archief zal verhuizen. Documenteerde je ooit de structuur van je archief of maakte je een archiefbeschrijving, dan kun je dat overzicht als basis gebruiken. Een overdrachtslijst komt overeen met een plaatsingslijst, maar dan zonder exacte omschrijving van de locatie. Bekijk de richtlijn ‘Maak een beschrijving’ (scenario 1) voor meer informatie over deze plaatsingslijst.

'''STAP 6: Schoon je archief'''

Draag je je archief over dan kan het zijn dat er verwacht wordt dat je je archief schoont. Schonen is het verwijderen van schadelijke elementen.
Verwijder elementen die de documenten kunnen beschadigen : paperclips, elastieken, plastieken mapjes, ringmappen, overbodige papieren mappen, vloeipapier, … Documenten die werden samengehouden met schadelijke materialen zoals plastieken mapjes, paperclips en elastieken moeten fysiek verbonden blijven. Neem daarom een groot vel papier (A3), vouw het dubbel en berg de documenten daarin op. Ringmappen vervang je door dozen. Controleer wel altijd of de oorspronkelijke verpakking geen informatie bevat die nuttig kan zijn voor de beschrijving van documenten.1
Verwijder ook dubbels, korte notities zonder veel belang en kladversies van documenten die weinig verschillen van de eindversies.2 Bekijk de tools Verwijder dubbels en versies zonder toegevoegde waarde, Opschonen van het digitaal archief, Materiële bewaring van je fysiek archief voor meer info.

'''STAP 7: Pak het archief in stevige dozen vooraleer je het verhuist'''

Hou daarbij dezelfde ordening aan als de ordening die je al hanteert. Haal m.a.w. de archiefstukken niet nodeloos door elkaar. Weersta aan de verleiding om materiaal dat niet bij elkaar hoort toch samen op te bergen, enkel om verhuisdozen goed gevuld te krijgen. Om te vermijden dat door lege ruimte in de dozen het opgeborgen materiaal begint te schuiven, kun je ze opvullen met bijvoorbeeld losse proppen papier. Archiefinstellingen krijgen liever een paar dozen meer met daarin een geordend archief, dan een compact verpakt maar ongeordend geheel. Zorg er dus voor dat de nieuwe eigenaar niet alle stukken moet uitpakken en de ordening moet reconstrueren, want dat kan een hele klus zijn. Pak alles in alsof jij diegene bent die het archief ontvangt.
Tip: Professionele bewaarinstellingen krijgen meters archief per jaar te verwerken. Daardoor kan het zijn dat het een tijdje duurt vooraleer ze toekomen aan de verwerking van jouw archief. Hoe meer informatie over het archief jij hen al kunt bezorgen en hoe meer richtlijnen van deze website jij hebt opgevolgd, hoe sneller je archief klaar zal zijn voor blijvende bewaring.

Verpakkingsmaterialen

2020-09-21T20:26:50Z

Evibert:

[[Categorie: 4. Materieel bewaren]]
[[Categorie: Primaire Tools]]

<h2>Wat?</h2>
Archieven of collecties worden meestal verpakt in materialen vervaardigd uit papier, karton of kunststof. Een belangrijke eigenschap van verpakkingen is de zuurtegraad (pH-gehalte) van het gebruikte materiaal.
Hierbij kan een onderscheid worden gemaakt tussen:
*Zuurvrij: papier of karton dat geen zuur of zuurreagerende stoffen bevat. Dit wil zeggen dat de pH of zuurtegraad hoger is dan 7.
*Gebufferd: zuurvrij papier of karton waaraan een alkalische reserve is toegevoegd. Daardoor zal de externe verzuring minder gemakkelijk kunnen binnendringen.
*Inert: verpakkingsmateriaal dat een neutrale pH heeft. Meestal gaat het om speciaal vervaardigde conservatiekunststof.
De ideale zuurtegraad van het verpakkingsmateriaal varieert naargelang de stukken in je archief en collectie. Voor het gros van het archiefmateriaal is het aangewezen om zuurvrij materiaal te gebruiken voor de omslagen en dozen.

[[Bestand:Stadsarchief Waregem JVG 2.JPG|600px|class=align-right]]

<h2>Waarom?</h2>
Verpakkingsmateriaal beschermt je archief en collecties tegen externe schadelijke invloeden zoals licht, luchtvervuiling en vocht. De kwaliteit van het verpakkingsmateriaal bepaalt in sterke mate de levensduur van je archief en collectie.
Omdat papier op termijn altijd te lijden heeft onder verzuring (te zien als vergeling en verbruining, in een later stadium ook een toenemende broosheid van het papier), dient over het algemeen zuurvrij materiaal te worden gebruikt. Dit vertraagt het verzuringsproces aanzienlijk.
Let wel, er zijn uitzonderingen! Blauwdrukken vereisen bv. opslag in inert materiaal. Ook foto’s, die het resultaat zijn van intense chemische processen, worden beter in inert materiaal bewaard. Een voorbeeld van inert plastic is polypropyleen zonder weekmakers.
Bij twijfel kan je steeds een gespecialiseerde organisatie contacteren.

<h2>Hoe?</h2>
Zuurvrije archiefdozen en omslagen kan je bestellen bij het economaat van het Algemeen Rijksarchief, Ruisbroekstraat 2-6, 1000 Brussel (tel: 02/513.76.80; fax: 02/513.76.81; e-mail: economaat@arch.be).

Opgelet: het minimum voor een bestelling is 50 archiefdozen of 250 archiefomslagen.

Hieronder vind je een lijst van leveranciers van conservatie- en restauratiematerialen:
*Cami nv (Belgische verdeler van o.a. Stouls, zuurvrije balgenenveloppen, zuurvrije stofmappen)
*GMW (voorheen Gabi Kleindorfer, Duitse firma met materiaal voor papierbewaring en -restauratie)
*Jansen-Wijsmuller & Beuns (o.a. Melinexmappen van Secol, zuurvrije stofmappen, zuurvrij fotoarchiefpapier, fourflaps, melinexstrookjes)
*La Route du Papier (restauratiematerialen, Smoke Spons, zuurvrije materialen bijv. zijdepapier)
*Monochrom (o.a. verpakkingen voor fotomateriaal)
*Antalis (o.a. houtvrije enveloppen, houtvrij gegomd offset papier, zuurvrij karton, verdeler van o.a. Canson, bijv. barrièrepapier)
*Schrijen (o.a. zuurvrije fasedozen Pyxis)
*Eurolijsten (o.a. diverse soorten zuurvrij karton, lijsten en materiaal voor inlijsten)
*Schleiper (Antwerpen, Brussel, Gent, Hasselt; o.a. zuurvrije lijmen)
*Serac France (melinexmappen in verschillende afmetingen)
*Atlantis France (duur)
*Preservation Equipment (o.a. Smoke Sponge)
*Veha Barneveld b.v. (o.a. zuurvrije archiefdozen)
*BCCM/IHEM Scientific Institute of Public Health (Brussel, schimmelonderzoek – mycology section, kiemgetalmetingen bij schimmelexplosie)
*'t Kaderke Inlijstatelier - Leopoldlei 9, 2220 Heist-op-den-Berg, 015 24 89 09 (professioneel inlijsten en inlijstmateriaal)
*Delcorde & Wilberz boekbinderijbenodigdheden - Sleeckxlaan 44, 1030 Schaarbeek, 02 242 74 00

Verpakkingsmaterialen

2020-09-21T20:24:59Z

Evibert:

[[Categorie: 4. Materieel bewaren]]
[[Categorie: Primaire Tools]]

<h2>Wat?</h2>
Archieven of collecties worden meestal verpakt in materialen vervaardigd uit papier, karton of kunststof. Een belangrijke eigenschap van verpakkingen is de zuurtegraad (pH-gehalte) van het gebruikte materiaal.
Hierbij kan een onderscheid worden gemaakt tussen:
*Zuurvrij: papier of karton dat geen zuur of zuurreagerende stoffen bevat. Dit wil zeggen dat de pH of zuurtegraad hoger is dan 7.
*Gebufferd: zuurvrij papier of karton waaraan een alkalische reserve is toegevoegd. Daardoor zal de externe verzuring minder gemakkelijk kunnen binnendringen.
*Inert: verpakkingsmateriaal dat een neutrale pH heeft. Meestal gaat het om speciaal vervaardigde conservatiekunststof.
De ideale zuurtegraad van het verpakkingsmateriaal varieert naargelang de stukken in je archief en collectie. Voor het gros van het archiefmateriaal is het aangewezen om zuurvrij materiaal te gebruiken voor de omslagen en dozen.

[[Bestand:Stadsarchief Waregem JVG 2.JPG|600px|class=align-right]]

<h2>Waarom?</h2>
Verpakkingsmateriaal beschermt je archief en collecties tegen externe schadelijke invloeden zoals licht, luchtvervuiling en vocht. De kwaliteit van het verpakkingsmateriaal bepaalt in sterke mate de levensduur van je archief en collectie.
Omdat papier op termijn altijd te lijden heeft onder verzuring (te zien als vergeling en verbruining, in een later stadium ook een toenemende broosheid van het papier), dient over het algemeen zuurvrij materiaal te worden gebruikt. Dit vertraagt het verzuringsproces aanzienlijk.
Let wel, er zijn uitzonderingen! Blauwdrukken vereisen bv. opslag in inert materiaal. Ook foto’s, die het resultaat zijn van intense chemische processen, worden beter in inert materiaal bewaard. Een voorbeeld van inert plastic is polypropyleen zonder weekmakers.
Bij twijfel kan je steeds een gespecialiseerde organisatie contacteren.

<h2>Hoe?</h2>
Zuurvrije archiefdozen en omslagen kan je bestellen bij het economaat van het Algemeen Rijksarchief, Ruisbroekstraat 2-6, 1000 Brussel (tel: 02/513.76.80; fax: 02/513.76.81; e-mail: economaat@arch.be).

Opgelet: het minimum voor een bestelling is 50 archiefdozen of 250 archiefomslagen.

Hieronder vind je een lijst van leveranciers van conservatie- en restauratiematerialen:
*Cami nv (Belgische verdeler van o.a. Stouls, zuurvrije balgenenveloppen, zuurvrije stofmappen)
*GMW (voorheen Gabi Kleindorfer, Duitse firma met materiaal voor papierbewaring en -restauratie)
*Jansen-Wijsmuller & Beuns (o.a. Melinexmappen van Secol, zuurvrije stofmappen, zuurvrij fotoarchiefpapier, fourflaps, melinexstrookjes)
*La Route du Papier (restauratiematerialen, Smoke Spons, zuurvrije materialen bijv. zijdepapier)
*Monochrom (o.a. verpakkingen voor fotomateriaal)
*Antalis (o.a. houtvrije enveloppen, houtvrij gegomd offset papier, zuurvrij karton, verdeler van o.a. Canson, bijv. barrièrepapier)
*Schrijen (o.a. zuurvrije fasedozen Pyxis)
*Eurolijsten (o.a. diverse soorten zuurvrij karton, lijsten en materiaal voor inlijsten)
*Schleiper (Antwerpen, Brussel, Gent, Hasselt; o.a. zuurvrije lijmen)
*Serac France (melinexmappen in verschillende afmetingen)
*Atlantis France (duur)
*Preservation Equipment (o.a. Smoke Spons)
*Veha Barneveld b.v. (o.a. zuurvrije archiefdozen)
*BCCM/IHEM Scientific Institute of Public Health (Brussel, schimmelonderzoek – mycology section, kiemgetalmetingen bij schimmelexplosie)
*'t Kaderke Inlijstatelier - Leopoldlei 9, 2220 Heist-op-den-Berg, 015 24 89 09 (professioneel inlijsten en inlijstmateriaal)
*Delcorde & Wilberz boekbinderijbenodigdheden - Sleeckxlaan 44, 1030 Schaarbeek, 02 242 74 00

Bestand:Stadsarchief Waregem JVG 2.JPG

2020-09-21T20:22:16Z

Evibert: Foto: Stadsarchief Waregem / Archief Johan Van Geluwe - CKV, 2019

== Beschrijving ==
Foto: Stadsarchief Waregem / Archief Johan Van Geluwe - CKV, 2019
== Licentie ==
{{self}}

Een nieuwe bewaarplaats voor je archief en collectie(s)

2020-09-07T21:25:20Z

Evibert:

[[Categorie: 4. Materieel bewaren]]
[[Categorie: Primaire Tools]]

<h2>EIGENDOMSRECHT</h2>

Het eigendomsrecht is het recht dat berust op het archief of collectie en heeft betrekking op het ‘stoffelijke deel’ van het archief of collectie waarover je de feitelijk eigendom uitoefent.
Het auteursrecht heeft betrekking op het ‘niet stoffelijke’ deel van het archief; de creatie, en valt eenvoudig gesteld als volgt uiteen. Het recht ontstaat bij vervaardiging van een ‘creatief’ werk waarbij uitsluitend aan de maker van dit werk de ‘exploitatierechten’ en de ‘persoonlijkheidsrechten’ berustend op dit werk toekomen. Dit recht ontstaat bij creatie zonder dat enige nadere handeling vereist is.
Zorg ervoor dat de eigendomsrechten goed uitgeklaard zijn en duidelijk op papier staan. Zijn alle betrokken partijen het eens met een eventuele overdracht?

Meer info:
Cultuurloket https://www.cultuurloket.be/

<h2>ARCHIEFBESTEMMING</h2>

Ga na of een deel van je archief en/of je collectie al eerder werd opgenomen door een (professionele) bewaarplaats, particulier of vereniging. In dat geval adviseren we om het archief ook in de toekomst over te dragen aan deze bewaarplaats. Je archief wordt immers bij voorkeur samen bewaard.
Tip: Weet je niet zeker of er al eerder een deel van je archief werd opgenomen door een professionele bewaarplaats, door particulieren of door verenigingen? Surf dan eens naar de website van Archiefbank Vlaanderen. Niet alle archieven zijn hier geregistreerd, maar het is mogelijk dat het archief van jouw organisatie hier terug te vinden is.

Je kunt je archief schenken aan familie, vrienden, een opvolger, een instelling of een organisatie waaraan je verbonden bent. Op die manier blijft je archief in je professionele of persoonlijke levenssfeer. Zo blijft het ook in handen van mensen met wie je een stevige of vertrouwensband hebt en die het beste voor hebben met je archief. Vanuit een persoonlijke bekommernis en vanuit een cultuurhistorisch besef zullen zij de zorg voor je archief wellicht graag op zich nemen.

Je kunt je archief ook overdragen aan een professionele bewaarinstelling: archiefinstellingen (waaronder stads- en gemeentearchieven), erfgoedbibliotheken (waaronder de conservatoriumbibliotheken en een aantal universiteitsbibliotheken) of musea. Hun primaire opdracht bestaat er tenslotte in om ‘erfgoed’ in goede omstandigheden te bewaren, het toegankelijk te maken en het gebruik ervan te stimuleren. Ze hebben daartoe geschoold personeel in dienst en beschikken over de nodige expertise. Met deze instellingen heb je weliswaar geen persoonlijke band, maar ze verdienen niettemin je volle vertrouwen wat betreft de zorg voor je archief.

In het geval je geen geëigende archiefinstelling vindt, kan je altijd terecht bij Archiefpunt. Deze bemiddelende instantie streeft ernaar om voor elk relevant archief een geschikte bewaarplaats te vinden. Door overleg en dialoog met alle betrokken actoren tracht Archiefpunt ervoor te zorgen dat er geen collecties door de mazen van het net glippen en onherroepelijk verloren gaan.

Je kunt met je archief en collectie tot slot misschien ook terecht bij een heemkundige kring. Een heemkundige kring in je buurt vind je op de website van Heemkunde Vlaanderen.
Bekijk dit schema voor de voor- en nadelen voor een 'professionele bewaarinstelling' vs. 'particulieren en verenigingen' af te wegen.
Kies je voor een professionele bewaarplaats? Bekijk dan deze tool om na te gaan welke professionele bewaarplaatsen er in België te vinden zijn en die misschien interesse hebben in jouw archiefcollectie.
Tip: Twijfel je welke nieuwe locatie voor jouw archief in aanmerking komt? Stel een werkgroep samen met mensen die je archief en collectie(s) goed kennen en er het beste mee voorhebben. Contacteer een erfgoedorganisatie voor ondersteuning.
De door Vlaanderen erkende expertisecentra voor cultureel erfgoed kunnen ondersteuning bieden en bemiddelen bij het zoeken naar een geschikte bewaarplaats van je archief(-collectie).

In Vlaanderen zijn er een aantal expertisecentra tot wie je je als kunstenaar of organisatie kan wenden:
Vlaams Architectuur Instituut - aanspreekpunt voor architectuur in Vlaanderen en Brussel
CEMPER - centrum voor muziek- en podiumerfgoed in Vlaanderen en Brussel
meemoo - erkend landelijk expertisecentrum voor digitaal erfgoed (Gent)
Histories - is erkend als landelijke dienstverlenende organisatie m.b.t. genealogie, heemkunde, lokaal erfgoed en cultuur van alledag. (Mechelen)
WIE (Werkplaats Immaterieel Erfgoed) - organisatie voor immaterieel cultureel erfgoed

Hiernaast zijn er tevens steunpunten voor diverse kunstdisciplines:
Kunstenpunt
Forum voor Amateurkunsten

Bij de musea en culturele archieven kan je terecht voor diverse soorten ondersteuning:
Amsab-ISG
AMVB
ADVN
Archiefbank Vlaanderen
CKV / M HKA
KADOC - KU Leuven
Letterenhuis
S.M.A.K.
Rijksarchief, provinciale archieven en gemeentearchieven
Diverse overheden bieden je zowel inhoudelijke als financiële ondersteuning:
Agentschap Kunsten en Erfgoed
Vlaamse Gemeenschapscommissie
Op de Erfgoedkaart van Faro vind je alle erfgoedorganisaties in Vlaanderen en Brussel. Hier kan je vinden welke organisaties zich in jouw buurt bevinden.

<h2>‘SCHENKING’ OF ‘IN BEWAARGEVING’</h2>
Voor de overdracht van particuliere archieven bestaan er twee mogelijkheden. Je kan je archief in bewaring geven, maar de eigendomsrechten behouden met een overeenkomst van opneming ter bewaring/bewaargeving of je kan je archief schenken en je eigendomsrechten afgeven met een overeenkomst van schenking ( via notariële akte ) of een overeenkomst van handgift.
TIPS:
Documenteer een archief(stuk) dat je schenkt of in bewaring geeft, altijd goed. Een overdracht naar een bewaarinstelling of particulier/organisatie moet worden vastgelegd in een overeenkomst die beide partijen ondertekenen. (lees daarover meer in aandachtspunten bij het overdragen van je archief en collectie).
Maak de keuze voor een ‘schenking’ of ‘bewaargeving’ niet alleen. Stel een werkgroep samen met mensen die het archief en de collectie goed kennen en er het beste mee voorhebben. Contacteer een erfgoedorganisatie voor ondersteuning.

<h2>OVERDRACHT</h2>
Hoe een overdracht precies afgehandeld wordt, verschilt per instelling. Elke instelling heeft immers eigen ‘gewoontes’. Ga na of de bewaarinstelling van jouw keuze richtlijnen op de website publiceerde in verband met het verwerven van particuliere archieven. Maak een afspraak met de organisatieverantwoordelijke en bespreek het volledige proces zodat je weet wat je mag verwachten. Houd daarbij ook rekening met de mogelijkheden van de instelling zelf. Leg afspraken vast in een contract. Spreek een concrete datum af waarop het archief overgedragen kan worden.

<h2>ACTIEPUNTEN BIJ HET OVERDRAGEN VAN EEN ARCHIEF</h2>

'''STAP 1: Maak afspraken over wat de archiefinstelling van jou verwacht'''

In welke toestand moet het archief overgedragen worden (geordend, geschoond, …)? Moet er een grondige selectie of inventarisatie plaatsvinden voor de overdracht?

'''STAP 2: Vraag meer duidelijkheid over hoe je archief bewaard en ontsloten zal worden'''

Zal de instelling een inventaris opmaken? Zal er ruimte zijn voor valorisatie of waardering van je archief en collectie? Bespreek wat je graag en liever niet ziet gebeuren. Maak ook duidelijke afspraken over de openbaarheid van de stukken.

'''STAP 3: Denk op voorhand goed na over vertrouwelijke of persoonlijk informatie in je archief die je liever niet openbaar maakt'''

In overleg met de archiefbewaarplaats kunnen beperkingen op openbaarheid vastgelegd worden. Archiefbewaarplaatsen zijn hoe dan ook gebonden aan de wetgeving inzake privacy. Auteursrechtelijk materiaal mag enkel onder bepaalde voorwaarden ter beschikking gesteld worden aan het publiek. Ga dus op voorhand of samen met de archiefbewaarplaats goed na welke documenten en objecten auteursrechtelijk beschermd zijn en maak ook daarover goede afspraken.

'''STAP 4: Neem tijdig contact op met de nieuwe beheerder die je voorkeur wegdraagt'''

De komst van een nieuw archief vraagt enige voorbereidingstijd, ook voor een professionele instelling. Contacteer de verantwoordelijke, maak je intenties kenbaar en vraag of jouw archief er een plaats kan krijgen.

'''STAP 5: Maak een overdrachtslijst aan'''

Op die lijst beschrijf je welke stukken worden overgedragen om latere betwisting uit te sluiten. Bovendien geeft zo’n overdrachtslijst een handig overzicht van het archief, zowel voor de nieuwe eigenaars als voor toekomstige onderzoekers en kunstenaars. Welke informatie deze overdrachtslijst precies moet bevatten en hoe gedetailleerd die moet zijn, spreek je af met de instellingsverantwoordelijke. Vaak volstaat het om grote gehelen aan te duiden, eventueel gekoppeld aan de precieze (genummerde) dozen waarin je het archief zal verhuizen. Documenteerde je ooit de structuur van je archief of maakte je een archiefbeschrijving, dan kun je dat overzicht als basis gebruiken. Een overdrachtslijst komt overeen met een plaatsingslijst, maar dan zonder exacte omschrijving van de locatie. Bekijk de richtlijn ‘Maak een beschrijving’ (scenario 1) voor meer informatie over deze plaatsingslijst.

'''STAP 6: Schoon je archief'''

Draag je je archief over dan kan het zijn dat er verwacht wordt dat je je archief schoont. Schonen is het verwijderen van schadelijke elementen.
Verwijder elementen die de documenten kunnen beschadigen : paperclips, elastieken, plastieken mapjes, ringmappen, overbodige papieren mappen, vloeipapier, … Documenten die werden samengehouden met schadelijke materialen zoals plastieken mapjes, paperclips en elastieken moeten fysiek verbonden blijven. Neem daarom een groot vel papier (A3), vouw het dubbel en berg de documenten daarin op. Ringmappen vervang je door dozen. Controleer wel altijd of de oorspronkelijke verpakking geen informatie bevat die nuttig kan zijn voor de beschrijving van documenten.1
Verwijder ook dubbels, korte notities zonder veel belang en kladversies van documenten die weinig verschillen van de eindversies.2 Bekijk de tools Verwijder dubbels en versies zonder toegevoegde waarde, Opschonen van het digitaal archief, Materiële bewaring van je fysiek archief voor meer info.

'''STAP 7: Pak het archief in stevige dozen vooraleer je het verhuist'''

Hou daarbij dezelfde ordening aan als de ordening die je al hanteert. Haal m.a.w. de archiefstukken niet nodeloos door elkaar. Weersta aan de verleiding om materiaal dat niet bij elkaar hoort toch samen op te bergen, enkel om verhuisdozen goed gevuld te krijgen. Om te vermijden dat door lege ruimte in de dozen het opgeborgen materiaal begint te schuiven, kun je ze opvullen met bijvoorbeeld losse proppen papier. Archiefinstellingen krijgen liever een paar dozen meer met daarin een geordend archief, dan een compact verpakt maar ongeordend geheel. Zorg er dus voor dat de nieuwe eigenaar niet alle stukken moet uitpakken en de ordening moet reconstrueren, want dat kan een hele klus zijn. Pak alles in alsof jij diegene bent die het archief ontvangt.
Tip: Professionele bewaarinstellingen krijgen meters archief per jaar te verwerken. Daardoor kan het zijn dat het een tijdje duurt vooraleer ze toekomen aan de verwerking van jouw archief. Hoe meer informatie over het archief jij hen al kunt bezorgen en hoe meer richtlijnen van deze website jij hebt opgevolgd, hoe sneller je archief klaar zal zijn voor blijvende bewaring.

Een nieuwe bewaarplaats voor je archief en collectie(s)

2020-09-07T21:24:50Z

Evibert:

[[Categorie: 4. Materieel bewaren]]
[[Categorie: Primaire Tools]]

<h2>EIGENDOMSRECHT</h2>

Het eigendomsrecht is het recht dat berust op het archief of collectie en heeft betrekking op het ‘stoffelijke deel’ van het archief of collectie waarover je de feitelijk eigendom uitoefent.
Het auteursrecht heeft betrekking op het ‘niet stoffelijke’ deel van het archief; de creatie, en valt eenvoudig gesteld als volgt uiteen. Het recht ontstaat bij vervaardiging van een ‘creatief’ werk waarbij uitsluitend aan de maker van dit werk de ‘exploitatierechten’ en de ‘persoonlijkheidsrechten’ berustend op dit werk toekomen. Dit recht ontstaat bij creatie zonder dat enige nadere handeling vereist is.
Zorg ervoor dat de eigendomsrechten goed uitgeklaard zijn en duidelijk op papier staan. Zijn alle betrokken partijen het eens met een eventuele overdracht?

Meer info:
Cultuurloket https://www.cultuurloket.be/

<h2>ARCHIEFBESTEMMING</h2>

Ga na of een deel van je archief en/of je collectie al eerder werd opgenomen door een (professionele) bewaarplaats, particulier of vereniging. In dat geval adviseren we om het archief ook in de toekomst over te dragen aan deze bewaarplaats. Je archief wordt immers bij voorkeur samen bewaard.
Tip: Weet je niet zeker of er al eerder een deel van je archief werd opgenomen door een professionele bewaarplaats, door particulieren of door verenigingen? Surf dan eens naar de website van Archiefbank Vlaanderen. Niet alle archieven zijn hier geregistreerd, maar het is mogelijk dat het archief van jouw organisatie hier terug te vinden is.

Je kunt je archief schenken aan familie, vrienden, een opvolger, een instelling of een organisatie waaraan je verbonden bent. Op die manier blijft je archief in je professionele of persoonlijke levenssfeer. Zo blijft het ook in handen van mensen met wie je een stevige of vertrouwensband hebt en die het beste voor hebben met je archief. Vanuit een persoonlijke bekommernis en vanuit een cultuurhistorisch besef zullen zij de zorg voor je archief wellicht graag op zich nemen.

Je kunt je archief ook overdragen aan een professionele bewaarinstelling: archiefinstellingen (waaronder stads- en gemeentearchieven), erfgoedbibliotheken (waaronder de conservatoriumbibliotheken en een aantal universiteitsbibliotheken) of musea. Hun primaire opdracht bestaat er tenslotte in om ‘erfgoed’ in goede omstandigheden te bewaren, het toegankelijk te maken en het gebruik ervan te stimuleren. Ze hebben daartoe geschoold personeel in dienst en beschikken over de nodige expertise. Met deze instellingen heb je weliswaar geen persoonlijke band, maar ze verdienen niettemin je volle vertrouwen wat betreft de zorg voor je archief.

In het geval je geen geëigende archiefinstelling vindt, kan je altijd terecht bij Archiefpunt. Deze bemiddelende instantie streeft ernaar om voor elk relevant archief een geschikte bewaarplaats te vinden. Door overleg en dialoog met alle betrokken actoren tracht Archiefpunt ervoor te zorgen dat er geen collecties door de mazen van het net glippen en onherroepelijk verloren gaan.

Je kunt met je archief en collectie tot slot misschien ook terecht bij een heemkundige kring. Een heemkundige kring in je buurt vind je op de website van Heemkunde Vlaanderen.
Bekijk dit schema voor de voor- en nadelen voor een 'professionele bewaarinstelling' vs. 'particulieren en verenigingen' af te wegen.
Kies je voor een professionele bewaarplaats? Bekijk dan deze tool om na te gaan welke professionele bewaarplaatsen er in België te vinden zijn en die misschien interesse hebben in jouw archiefcollectie.
Tip: Twijfel je welke nieuwe locatie voor jouw archief in aanmerking komt? Stel een werkgroep samen met mensen die je archief en collectie(s) goed kennen en er het beste mee voorhebben. Contacteer een erfgoedorganisatie voor ondersteuning.
De door Vlaanderen erkende expertisecentra voor cultureel erfgoed kunnen ondersteuning bieden en bemiddelen bij het zoeken naar een geschikte bewaarplaats van je archief(-collectie).

In Vlaanderen zijn er een aantal expertisecentra tot wie je je als kunstenaar of organisatie kan wenden:
Vlaams Architectuur Instituut - aanspreekpunt voor architectuur in Vlaanderen en Brussel
CEMPER - centrum voor muziek- en podiumerfgoed in Vlaanderen en Brussel
meemoo - erkend landelijk expertisecentrum voor digitaal erfgoed (Gent)
Histories - is erkend als landelijke dienstverlenende organisatie m.b.t. genealogie, heemkunde, lokaal erfgoed en cultuur van alledag. (Mechelen)
WIE (Werkplaats Immaterieel Erfgoed) - organisatie voor immaterieel cultureel erfgoed

Hiernaast zijn er tevens steunpunten voor diverse kunstdisciplines:
Kunstenpunt
Forum voor Amateurkunsten

Bij de musea en culturele archieven kan je terecht voor diverse soorten ondersteuning:
Amsab-ISG
AMVB
ADVN
Archiefbank Vlaanderen
CKV / M HKA
KADOC - KU Leuven
Letterenhuis
S.M.A.K.
Rijksarchief, provinciale archieven en gemeentearchieven
Diverse overheden bieden je zowel inhoudelijke als financiële ondersteuning:
Agentschap Kunsten en Erfgoed
Vlaamse Gemeenschapscommissie
Op de Erfgoedkaart van Faro vind je alle erfgoedorganisaties in Vlaanderen en Brussel. Hier kan je vinden welke organisaties zich in jouw buurt bevinden.

<h2>‘SCHENKING’ OF ‘IN BEWAARGEVING’</h2>
Voor de overdracht van particuliere archieven bestaan er twee mogelijkheden. Je kan je archief in bewaring geven, maar de eigendomsrechten behouden met een overeenkomst van opneming ter bewaring/bewaargeving of je kan je archief schenken en je eigendomsrechten afgeven met een overeenkomst van schenking ( via notariële akte ) of een overeenkomst van handgift.
TIPS:
Documenteer een archief(stuk) dat je schenkt of in bewaring geeft, altijd goed. Een overdracht naar een bewaarinstelling of particulier/organisatie moet worden vastgelegd in een overeenkomst die beide partijen ondertekenen. (lees daarover meer in aandachtspunten bij het overdragen van je archief en collectie).
Maak de keuze voor een ‘schenking’ of ‘bewaargeving’ niet alleen. Stel een werkgroep samen met mensen die het archief en de collectie goed kennen en er het beste mee voorhebben. Contacteer een erfgoedorganisatie voor ondersteuning.

<h2>OVERDRACHT</h2>
Hoe een overdracht precies afgehandeld wordt, verschilt per instelling. Elke instelling heeft immers eigen ‘gewoontes’. Ga na of de bewaarinstelling van jouw keuze richtlijnen op de website publiceerde in verband met het verwerven van particuliere archieven. Maak een afspraak met de organisatieverantwoordelijke en bespreek het volledige proces zodat je weet wat je mag verwachten. Houd daarbij ook rekening met de mogelijkheden van de instelling zelf. Leg afspraken vast in een contract. Spreek een concrete datum af waarop het archief overgedragen kan worden.

<h2>ACTIEPUNTEN BIJ HET OVERDRAGEN VAN EEN ARCHIEF</h2>

'''STAP 1: Maak afspraken over wat de archiefinstelling van jou verwacht'''

In welke toestand moet het archief overgedragen worden (geordend, geschoond, …)? Moet er een grondige selectie of inventarisatie plaatsvinden voor de overdracht?

'''STAP 2: Vraag meer duidelijkheid over hoe je archief bewaard en ontsloten zal worden'''

Zal de instelling een inventaris opmaken? Zal er ruimte zijn voor valorisatie of waardering van je archief en collectie? Bespreek wat je graag en liever niet ziet gebeuren. Maak ook duidelijke afspraken over de openbaarheid van de stukken.

'''STAP 3: Denk op voorhand goed na over vertrouwelijke of persoonlijk informatie in je archief die je liever niet openbaar maakt'''

In overleg met de archiefbewaarplaats kunnen beperkingen op openbaarheid vastgelegd worden. Archiefbewaarplaatsen zijn hoe dan ook gebonden aan de wetgeving inzake privacy. Auteursrechtelijk materiaal mag enkel onder bepaalde voorwaarden ter beschikking gesteld worden aan het publiek. Ga dus op voorhand of samen met de archiefbewaarplaats goed na welke documenten en objecten auteursrechtelijk beschermd zijn en maak ook daarover goede afspraken.

'''STAP 4: Neem tijdig contact op met de nieuwe beheerder die je voorkeur wegdraagt'''

De komst van een nieuw archief vraagt enige voorbereidingstijd, ook voor een professionele instelling. Contacteer de verantwoordelijke, maak je intenties kenbaar en vraag of jouw archief er een plaats kan krijgen.

'''STAP 5: Maak een overdrachtslijst aan'''

Op die lijst beschrijf je welke stukken worden overgedragen om latere betwisting uit te sluiten. Bovendien geeft zo’n overdrachtslijst een handig overzicht van het archief, zowel voor de nieuwe eigenaars als voor toekomstige onderzoekers en kunstenaars. Welke informatie deze overdrachtslijst precies moet bevatten en hoe gedetailleerd die moet zijn, spreek je af met de instellingsverantwoordelijke. Vaak volstaat het om grote gehelen aan te duiden, eventueel gekoppeld aan de precieze (genummerde) dozen waarin je het archief zal verhuizen. Documenteerde je ooit de structuur van je archief of maakte je een archiefbeschrijving, dan kun je dat overzicht als basis gebruiken. Een overdrachtslijst komt overeen met een plaatsingslijst, maar dan zonder exacte omschrijving van de locatie. Bekijk de richtlijn ‘Maak een beschrijving’ (scenario 1) voor meer informatie over deze plaatsingslijst.

'''STAP 6:Schoon je archief'''

Draag je je archief over dan kan het zijn dat er verwacht wordt dat je je archief schoont. Schonen is het verwijderen van schadelijke elementen.
Verwijder elementen die de documenten kunnen beschadigen : paperclips, elastieken, plastieken mapjes, ringmappen, overbodige papieren mappen, vloeipapier, … Documenten die werden samengehouden met schadelijke materialen zoals plastieken mapjes, paperclips en elastieken moeten fysiek verbonden blijven. Neem daarom een groot vel papier (A3), vouw het dubbel en berg de documenten daarin op. Ringmappen vervang je door dozen. Controleer wel altijd of de oorspronkelijke verpakking geen informatie bevat die nuttig kan zijn voor de beschrijving van documenten.1
Verwijder ook dubbels, korte notities zonder veel belang en kladversies van documenten die weinig verschillen van de eindversies.2 Bekijk de tools Verwijder dubbels en versies zonder toegevoegde waarde, Opschonen van het digitaal archief, Materiële bewaring van je fysiek archief voor meer info.

'''STAP 7: Pak het archief in stevige dozen vooraleer je het verhuist'''

Hou daarbij dezelfde ordening aan als de ordening die je al hanteert. Haal m.a.w. de archiefstukken niet nodeloos door elkaar. Weersta aan de verleiding om materiaal dat niet bij elkaar hoort toch samen op te bergen, enkel om verhuisdozen goed gevuld te krijgen. Om te vermijden dat door lege ruimte in de dozen het opgeborgen materiaal begint te schuiven, kun je ze opvullen met bijvoorbeeld losse proppen papier. Archiefinstellingen krijgen liever een paar dozen meer met daarin een geordend archief, dan een compact verpakt maar ongeordend geheel. Zorg er dus voor dat de nieuwe eigenaar niet alle stukken moet uitpakken en de ordening moet reconstrueren, want dat kan een hele klus zijn. Pak alles in alsof jij diegene bent die het archief ontvangt.
Tip: Professionele bewaarinstellingen krijgen meters archief per jaar te verwerken. Daardoor kan het zijn dat het een tijdje duurt vooraleer ze toekomen aan de verwerking van jouw archief. Hoe meer informatie over het archief jij hen al kunt bezorgen en hoe meer richtlijnen van deze website jij hebt opgevolgd, hoe sneller je archief klaar zal zijn voor blijvende bewaring.

Een nieuwe bewaarplaats voor je archief en collectie(s)

2020-09-07T21:23:27Z

Evibert:

[[Categorie: 4. Materieel bewaren]]
[[Categorie: Primaire Tools]]

<h2>EIGENDOMSRECHT</h2>

Het eigendomsrecht is het recht dat berust op het archief of collectie en heeft betrekking op het ‘stoffelijke deel’ van het archief of collectie waarover je de feitelijk eigendom uitoefent.
Het auteursrecht heeft betrekking op het ‘niet stoffelijke’ deel van het archief; de creatie, en valt eenvoudig gesteld als volgt uiteen. Het recht ontstaat bij vervaardiging van een ‘creatief’ werk waarbij uitsluitend aan de maker van dit werk de ‘exploitatierechten’ en de ‘persoonlijkheidsrechten’ berustend op dit werk toekomen. Dit recht ontstaat bij creatie zonder dat enige nadere handeling vereist is.
Zorg ervoor dat de eigendomsrechten goed uitgeklaard zijn en duidelijk op papier staan. Zijn alle betrokken partijen het eens met een eventuele overdracht?

Meer info:
Cultuurloket https://www.cultuurloket.be/

<h2>ARCHIEFBESTEMMING</h2>

Ga na of een deel van je archief en/of je collectie al eerder werd opgenomen door een (professionele) bewaarplaats, particulier of vereniging. In dat geval adviseren we om het archief ook in de toekomst over te dragen aan deze bewaarplaats. Je archief wordt immers bij voorkeur samen bewaard.
Tip: Weet je niet zeker of er al eerder een deel van je archief werd opgenomen door een professionele bewaarplaats, door particulieren of door verenigingen? Surf dan eens naar de website van Archiefbank Vlaanderen. Niet alle archieven zijn hier geregistreerd, maar het is mogelijk dat het archief van jouw organisatie hier terug te vinden is.

Je kunt je archief schenken aan familie, vrienden, een opvolger, een instelling of een organisatie waaraan je verbonden bent. Op die manier blijft je archief in je professionele of persoonlijke levenssfeer. Zo blijft het ook in handen van mensen met wie je een stevige of vertrouwensband hebt en die het beste voor hebben met je archief. Vanuit een persoonlijke bekommernis en vanuit een cultuurhistorisch besef zullen zij de zorg voor je archief wellicht graag op zich nemen.

Je kunt je archief ook overdragen aan een professionele bewaarinstelling: archiefinstellingen (waaronder stads- en gemeentearchieven), erfgoedbibliotheken (waaronder de conservatoriumbibliotheken en een aantal universiteitsbibliotheken) of musea. Hun primaire opdracht bestaat er tenslotte in om ‘erfgoed’ in goede omstandigheden te bewaren, het toegankelijk te maken en het gebruik ervan te stimuleren. Ze hebben daartoe geschoold personeel in dienst en beschikken over de nodige expertise. Met deze instellingen heb je weliswaar geen persoonlijke band, maar ze verdienen niettemin je volle vertrouwen wat betreft de zorg voor je archief.

In het geval je geen geëigende archiefinstelling vindt, kan je altijd terecht bij Archiefpunt. Deze bemiddelende instantie streeft ernaar om voor elk relevant archief een geschikte bewaarplaats te vinden. Door overleg en dialoog met alle betrokken actoren tracht Archiefpunt ervoor te zorgen dat er geen collecties door de mazen van het net glippen en onherroepelijk verloren gaan.

Je kunt met je archief en collectie tot slot misschien ook terecht bij een heemkundige kring. Een heemkundige kring in je buurt vind je op de website van Heemkunde Vlaanderen.
Bekijk dit schema voor de voor- en nadelen voor een 'professionele bewaarinstelling' vs. 'particulieren en verenigingen' af te wegen.
Kies je voor een professionele bewaarplaats? Bekijk dan deze tool om na te gaan welke professionele bewaarplaatsen er in België te vinden zijn en die misschien interesse hebben in jouw archiefcollectie.
Tip: Twijfel je welke nieuwe locatie voor jouw archief in aanmerking komt? Stel een werkgroep samen met mensen die je archief en collectie(s) goed kennen en er het beste mee voorhebben. Contacteer een erfgoedorganisatie voor ondersteuning.
De door Vlaanderen erkende expertisecentra voor cultureel erfgoed kunnen ondersteuning bieden en bemiddelen bij het zoeken naar een geschikte bewaarplaats van je archief(-collectie).

In Vlaanderen zijn er een aantal expertisecentra tot wie je je als kunstenaar of organisatie kan wenden:
Vlaams Architectuur Instituut - aanspreekpunt voor architectuur in Vlaanderen en Brussel
CEMPER - centrum voor muziek- en podiumerfgoed in Vlaanderen en Brussel
meemoo - erkend landelijk expertisecentrum voor digitaal erfgoed (Gent)
Histories - is erkend als landelijke dienstverlenende organisatie m.b.t. genealogie, heemkunde, lokaal erfgoed en cultuur van alledag. (Mechelen)
WIE (Werkplaats Immaterieel Erfgoed) - organisatie voor immaterieel cultureel erfgoed

Hiernaast zijn er tevens steunpunten voor diverse kunstdisciplines:
Kunstenpunt
Forum voor Amateurkunsten

Bij de musea en culturele archieven kan je terecht voor diverse soorten ondersteuning:
Amsab-ISG
AMVB
ADVN
Archiefbank Vlaanderen
CKV / M HKA
KADOC - KU Leuven
Letterenhuis
S.M.A.K.
Rijksarchief, provinciale archieven en gemeentearchieven
Diverse overheden bieden je zowel inhoudelijke als financiële ondersteuning:
Agentschap Kunsten en Erfgoed
Vlaamse Gemeenschapscommissie
Op de Erfgoedkaart van Faro vind je alle erfgoedorganisaties in Vlaanderen en Brussel. Hier kan je vinden welke organisaties zich in jouw buurt bevinden.

<h2>‘SCHENKING’ OF ‘IN BEWAARGEVING’</h2>
Voor de overdracht van particuliere archieven bestaan er twee mogelijkheden. Je kan je archief in bewaring geven, maar de eigendomsrechten behouden met een overeenkomst van opneming ter bewaring/bewaargeving of je kan je archief schenken en je eigendomsrechten afgeven met een overeenkomst van schenking ( via notariële akte ) of een overeenkomst van handgift.
TIPS:
Documenteer een archief(stuk) dat je schenkt of in bewaring geeft, altijd goed. Een overdracht naar een bewaarinstelling of particulier/organisatie moet worden vastgelegd in een overeenkomst die beide partijen ondertekenen. (lees daarover meer in aandachtspunten bij het overdragen van je archief en collectie).
Maak de keuze voor een ‘schenking’ of ‘bewaargeving’ niet alleen. Stel een werkgroep samen met mensen die het archief en de collectie goed kennen en er het beste mee voorhebben. Contacteer een erfgoedorganisatie voor ondersteuning.

<h2>OVERDRACHT</h2>
Hoe een overdracht precies afgehandeld wordt, verschilt per instelling. Elke instelling heeft immers eigen ‘gewoontes’. Ga na of de bewaarinstelling van jouw keuze richtlijnen op de website publiceerde in verband met het verwerven van particuliere archieven. Maak een afspraak met de organisatieverantwoordelijke en bespreek het volledige proces zodat je weet wat je mag verwachten. Houd daarbij ook rekening met de mogelijkheden van de instelling zelf. Leg afspraken vast in een contract. Spreek een concrete datum af waarop het archief overgedragen kan worden.

<h3>ACTIEPUNTEN BIJ HET OVERDRAGEN VAN EEN ARCHIEF</h3>

STAP 1: Maak afspraken over wat de archiefinstelling van jou verwacht

In welke toestand moet het archief overgedragen worden (geordend, geschoond, …)? Moet er een grondige selectie of inventarisatie plaatsvinden voor de overdracht?

STAP 2: Vraag meer duidelijkheid over hoe je archief bewaard en ontsloten zal worden

Zal de instelling een inventaris opmaken? Zal er ruimte zijn voor valorisatie of waardering van je archief en collectie? Bespreek wat je graag en liever niet ziet gebeuren. Maak ook duidelijke afspraken over de openbaarheid van de stukken.

STAP 3: Denk op voorhand goed na over vertrouwelijke of persoonlijk informatie in je archief die je liever niet openbaar maakt

In overleg met de archiefbewaarplaats kunnen beperkingen op openbaarheid vastgelegd worden. Archiefbewaarplaatsen zijn hoe dan ook gebonden aan de wetgeving inzake privacy. Auteursrechtelijk materiaal mag enkel onder bepaalde voorwaarden ter beschikking gesteld worden aan het publiek. Ga dus op voorhand of samen met de archiefbewaarplaats goed na welke documenten en objecten auteursrechtelijk beschermd zijn en maak ook daarover goede afspraken.

STAP 4: Neem tijdig contact op met de nieuwe beheerder die je voorkeur wegdraagt

De komst van een nieuw archief vraagt enige voorbereidingstijd, ook voor een professionele instelling. Contacteer de verantwoordelijke, maak je intenties kenbaar en vraag of jouw archief er een plaats kan krijgen.

STAP 5: Maak een overdrachtslijst aan

Op die lijst beschrijf je welke stukken worden overgedragen om latere betwisting uit te sluiten. Bovendien geeft zo’n overdrachtslijst een handig overzicht van het archief, zowel voor de nieuwe eigenaars als voor toekomstige onderzoekers en kunstenaars. Welke informatie deze overdrachtslijst precies moet bevatten en hoe gedetailleerd die moet zijn, spreek je af met de instellingsverantwoordelijke. Vaak volstaat het om grote gehelen aan te duiden, eventueel gekoppeld aan de precieze (genummerde) dozen waarin je het archief zal verhuizen. Documenteerde je ooit de structuur van je archief of maakte je een archiefbeschrijving, dan kun je dat overzicht als basis gebruiken. Een overdrachtslijst komt overeen met een plaatsingslijst, maar dan zonder exacte omschrijving van de locatie. Bekijk de richtlijn ‘Maak een beschrijving’ (scenario 1) voor meer informatie over deze plaatsingslijst.

STAP 6:Schoon je archief

Draag je je archief over dan kan het zijn dat er verwacht wordt dat je je archief schoont. Schonen is het verwijderen van schadelijke elementen.
Verwijder elementen die de documenten kunnen beschadigen : paperclips, elastieken, plastieken mapjes, ringmappen, overbodige papieren mappen, vloeipapier, … Documenten die werden samengehouden met schadelijke materialen zoals plastieken mapjes, paperclips en elastieken moeten fysiek verbonden blijven. Neem daarom een groot vel papier (A3), vouw het dubbel en berg de documenten daarin op. Ringmappen vervang je door dozen. Controleer wel altijd of de oorspronkelijke verpakking geen informatie bevat die nuttig kan zijn voor de beschrijving van documenten.1
Verwijder ook dubbels, korte notities zonder veel belang en kladversies van documenten die weinig verschillen van de eindversies.2 Bekijk de tools Verwijder dubbels en versies zonder toegevoegde waarde, Opschonen van het digitaal archief, Materiële bewaring van je fysiek archief voor meer info.

STAP 7: Pak het archief in stevige dozen vooraleer je het verhuist.

Hou daarbij dezelfde ordening aan als de ordening die je al hanteert. Haal m.a.w. de archiefstukken niet nodeloos door elkaar. Weersta aan de verleiding om materiaal dat niet bij elkaar hoort toch samen op te bergen, enkel om verhuisdozen goed gevuld te krijgen. Om te vermijden dat door lege ruimte in de dozen het opgeborgen materiaal begint te schuiven, kun je ze opvullen met bijvoorbeeld losse proppen papier. Archiefinstellingen krijgen liever een paar dozen meer met daarin een geordend archief, dan een compact verpakt maar ongeordend geheel. Zorg er dus voor dat de nieuwe eigenaar niet alle stukken moet uitpakken en de ordening moet reconstrueren, want dat kan een hele klus zijn. Pak alles in alsof jij diegene bent die het archief ontvangt.
Tip: Professionele bewaarinstellingen krijgen meters archief per jaar te verwerken. Daardoor kan het zijn dat het een tijdje duurt vooraleer ze toekomen aan de verwerking van jouw archief. Hoe meer informatie over het archief jij hen al kunt bezorgen en hoe meer richtlijnen van deze website jij hebt opgevolgd, hoe sneller je archief klaar zal zijn voor blijvende bewaring.

Een nieuwe bewaarplaats voor je archief en collectie(s)

2020-09-07T21:22:41Z

Evibert:

[[Categorie: 4. Materieel bewaren]]
[[Categorie: Primaire Tools]]

<h2>EIGENDOMSRECHT</h2>

Het eigendomsrecht is het recht dat berust op het archief of collectie en heeft betrekking op het ‘stoffelijke deel’ van het archief of collectie waarover je de feitelijk eigendom uitoefent.
Het auteursrecht heeft betrekking op het ‘niet stoffelijke’ deel van het archief; de creatie, en valt eenvoudig gesteld als volgt uiteen. Het recht ontstaat bij vervaardiging van een ‘creatief’ werk waarbij uitsluitend aan de maker van dit werk de ‘exploitatierechten’ en de ‘persoonlijkheidsrechten’ berustend op dit werk toekomen. Dit recht ontstaat bij creatie zonder dat enige nadere handeling vereist is.
Zorg ervoor dat de eigendomsrechten goed uitgeklaard zijn en duidelijk op papier staan. Zijn alle betrokken partijen het eens met een eventuele overdracht?

Meer info:
Cultuurloket https://www.cultuurloket.be/

<h2>ARCHIEFBESTEMMING</h2>

Ga na of een deel van je archief en/of je collectie al eerder werd opgenomen door een (professionele) bewaarplaats, particulier of vereniging. In dat geval adviseren we om het archief ook in de toekomst over te dragen aan deze bewaarplaats. Je archief wordt immers bij voorkeur samen bewaard.
Tip: Weet je niet zeker of er al eerder een deel van je archief werd opgenomen door een professionele bewaarplaats, door particulieren of door verenigingen? Surf dan eens naar de website van Archiefbank Vlaanderen. Niet alle archieven zijn hier geregistreerd, maar het is mogelijk dat het archief van jouw organisatie hier terug te vinden is.

Je kunt je archief schenken aan familie, vrienden, een opvolger, een instelling of een organisatie waaraan je verbonden bent. Op die manier blijft je archief in je professionele of persoonlijke levenssfeer. Zo blijft het ook in handen van mensen met wie je een stevige of vertrouwensband hebt en die het beste voor hebben met je archief. Vanuit een persoonlijke bekommernis en vanuit een cultuurhistorisch besef zullen zij de zorg voor je archief wellicht graag op zich nemen.

Je kunt je archief ook overdragen aan een professionele bewaarinstelling: archiefinstellingen (waaronder stads- en gemeentearchieven), erfgoedbibliotheken (waaronder de conservatoriumbibliotheken en een aantal universiteitsbibliotheken) of musea. Hun primaire opdracht bestaat er tenslotte in om ‘erfgoed’ in goede omstandigheden te bewaren, het toegankelijk te maken en het gebruik ervan te stimuleren. Ze hebben daartoe geschoold personeel in dienst en beschikken over de nodige expertise. Met deze instellingen heb je weliswaar geen persoonlijke band, maar ze verdienen niettemin je volle vertrouwen wat betreft de zorg voor je archief.

In het geval je geen geëigende archiefinstelling vindt, kan je altijd terecht bij Archiefpunt. Deze bemiddelende instantie streeft ernaar om voor elk relevant archief een geschikte bewaarplaats te vinden. Door overleg en dialoog met alle betrokken actoren tracht Archiefpunt ervoor te zorgen dat er geen collecties door de mazen van het net glippen en onherroepelijk verloren gaan.

Je kunt met je archief en collectie tot slot misschien ook terecht bij een heemkundige kring. Een heemkundige kring in je buurt vind je op de website van Heemkunde Vlaanderen.
Bekijk dit schema voor de voor- en nadelen voor een 'professionele bewaarinstelling' vs. 'particulieren en verenigingen' af te wegen.
Kies je voor een professionele bewaarplaats? Bekijk dan deze tool om na te gaan welke professionele bewaarplaatsen er in België te vinden zijn en die misschien interesse hebben in jouw archiefcollectie.
Tip: Twijfel je welke nieuwe locatie voor jouw archief in aanmerking komt? Stel een werkgroep samen met mensen die je archief en collectie(s) goed kennen en er het beste mee voorhebben. Contacteer een erfgoedorganisatie voor ondersteuning.
De door Vlaanderen erkende expertisecentra voor cultureel erfgoed kunnen ondersteuning bieden en bemiddelen bij het zoeken naar een geschikte bewaarplaats van je archief(-collectie).

In Vlaanderen zijn er een aantal expertisecentra tot wie je je als kunstenaar of organisatie kan wenden:
Vlaams Architectuur Instituut - aanspreekpunt voor architectuur in Vlaanderen en Brussel
CEMPER - centrum voor muziek- en podiumerfgoed in Vlaanderen en Brussel
meemoo - erkend landelijk expertisecentrum voor digitaal erfgoed (Gent)
Histories - is erkend als landelijke dienstverlenende organisatie m.b.t. genealogie, heemkunde, lokaal erfgoed en cultuur van alledag. (Mechelen)
WIE (Werkplaats Immaterieel Erfgoed) - organisatie voor immaterieel cultureel erfgoed

Hiernaast zijn er tevens steunpunten voor diverse kunstdisciplines:
Kunstenpunt
Forum voor Amateurkunsten

Bij de musea en culturele archieven kan je terecht voor diverse soorten ondersteuning:
Amsab-ISG
AMVB
ADVN
Archiefbank Vlaanderen
CKV / M HKA
KADOC - KU Leuven
Letterenhuis
S.M.A.K.
Rijksarchief, provinciale archieven en gemeentearchieven
Diverse overheden bieden je zowel inhoudelijke als financiële ondersteuning:
Agentschap Kunsten en Erfgoed
Vlaamse Gemeenschapscommissie
Op de Erfgoedkaart van Faro vind je alle erfgoedorganisaties in Vlaanderen en Brussel. Hier kan je vinden welke organisaties zich in jouw buurt bevinden.

<h2>‘SCHENKING’ OF ‘IN BEWAARGEVING’</h2>
Voor de overdracht van particuliere archieven bestaan er twee mogelijkheden. Je kan je archief in bewaring geven, maar de eigendomsrechten behouden met een overeenkomst van opneming ter bewaring/bewaargeving of je kan je archief schenken en je eigendomsrechten afgeven met een overeenkomst van schenking ( via notariële akte ) of een overeenkomst van handgift.
TIPS:
Documenteer een archief(stuk) dat je schenkt of in bewaring geeft, altijd goed. Een overdracht naar een bewaarinstelling of particulier/organisatie moet worden vastgelegd in een overeenkomst die beide partijen ondertekenen. (lees daarover meer in aandachtspunten bij het overdragen van je archief en collectie).
Maak de keuze voor een ‘schenking’ of ‘bewaargeving’ niet alleen. Stel een werkgroep samen met mensen die het archief en de collectie goed kennen en er het beste mee voorhebben. Contacteer een erfgoedorganisatie voor ondersteuning.

<h2>OVERDRACHT</h2>
Hoe een overdracht precies afgehandeld wordt, verschilt per instelling. Elke instelling heeft immers eigen ‘gewoontes’. Ga na of de bewaarinstelling van jouw keuze richtlijnen op de website publiceerde in verband met het verwerven van particuliere archieven. Maak een afspraak met de organisatieverantwoordelijke en bespreek het volledige proces zodat je weet wat je mag verwachten. Houd daarbij ook rekening met de mogelijkheden van de instelling zelf. Leg afspraken vast in een contract. Spreek een concrete datum af waarop het archief overgedragen kan worden.

<h3>ACTIEPUNTEN BIJ HET OVERDRAGEN VAN EEN ARCHIEF</h3>

STAP 1: Maak afspraken over wat de archiefinstelling van jou verwacht
In welke toestand moet het archief overgedragen worden (geordend, geschoond, …)? Moet er een grondige selectie of inventarisatie plaatsvinden voor de overdracht?

STAP 2: Vraag meer duidelijkheid over hoe je archief bewaard en ontsloten zal worden
Zal de instelling een inventaris opmaken? Zal er ruimte zijn voor valorisatie of waardering van je archief en collectie? Bespreek wat je graag en liever niet ziet gebeuren. Maak ook duidelijke afspraken over de openbaarheid van de stukken.

STAP 3: Denk op voorhand goed na over vertrouwelijke of persoonlijk informatie in je archief die je liever niet openbaar maakt
In overleg met de archiefbewaarplaats kunnen beperkingen op openbaarheid vastgelegd worden. Archiefbewaarplaatsen zijn hoe dan ook gebonden aan de wetgeving inzake privacy. Auteursrechtelijk materiaal mag enkel onder bepaalde voorwaarden ter beschikking gesteld worden aan het publiek. Ga dus op voorhand of samen met de archiefbewaarplaats goed na welke documenten en objecten auteursrechtelijk beschermd zijn en maak ook daarover goede afspraken.

STAP 4: Neem tijdig contact op met de nieuwe beheerder die je voorkeur wegdraagt
De komst van een nieuw archief vraagt enige voorbereidingstijd, ook voor een professionele instelling. Contacteer de verantwoordelijke, maak je intenties kenbaar en vraag of jouw archief er een plaats kan krijgen.

STAP 5: Maak een overdrachtslijst aan
Op die lijst beschrijf je welke stukken worden overgedragen om latere betwisting uit te sluiten. Bovendien geeft zo’n overdrachtslijst een handig overzicht van het archief, zowel voor de nieuwe eigenaars als voor toekomstige onderzoekers en kunstenaars. Welke informatie deze overdrachtslijst precies moet bevatten en hoe gedetailleerd die moet zijn, spreek je af met de instellingsverantwoordelijke. Vaak volstaat het om grote gehelen aan te duiden, eventueel gekoppeld aan de precieze (genummerde) dozen waarin je het archief zal verhuizen. Documenteerde je ooit de structuur van je archief of maakte je een archiefbeschrijving, dan kun je dat overzicht als basis gebruiken. Een overdrachtslijst komt overeen met een plaatsingslijst, maar dan zonder exacte omschrijving van de locatie. Bekijk de richtlijn ‘Maak een beschrijving’ (scenario 1) voor meer informatie over deze plaatsingslijst.

STAP 6:Schoon je archief
Draag je je archief over dan kan het zijn dat er verwacht wordt dat je je archief schoont. Schonen is het verwijderen van schadelijke elementen.
Verwijder elementen die de documenten kunnen beschadigen : paperclips, elastieken, plastieken mapjes, ringmappen, overbodige papieren mappen, vloeipapier, … Documenten die werden samengehouden met schadelijke materialen zoals plastieken mapjes, paperclips en elastieken moeten fysiek verbonden blijven. Neem daarom een groot vel papier (A3), vouw het dubbel en berg de documenten daarin op. Ringmappen vervang je door dozen. Controleer wel altijd of de oorspronkelijke verpakking geen informatie bevat die nuttig kan zijn voor de beschrijving van documenten.1
Verwijder ook dubbels, korte notities zonder veel belang en kladversies van documenten die weinig verschillen van de eindversies.2 Bekijk de tools Verwijder dubbels en versies zonder toegevoegde waarde, Opschonen van het digitaal archief, Materiële bewaring van je fysiek archief voor meer info.

STAP 7: Pak het archief in stevige dozen vooraleer je het verhuist.
Hou daarbij dezelfde ordening aan als de ordening die je al hanteert. Haal m.a.w. de archiefstukken niet nodeloos door elkaar. Weersta aan de verleiding om materiaal dat niet bij elkaar hoort toch samen op te bergen, enkel om verhuisdozen goed gevuld te krijgen. Om te vermijden dat door lege ruimte in de dozen het opgeborgen materiaal begint te schuiven, kun je ze opvullen met bijvoorbeeld losse proppen papier. Archiefinstellingen krijgen liever een paar dozen meer met daarin een geordend archief, dan een compact verpakt maar ongeordend geheel. Zorg er dus voor dat de nieuwe eigenaar niet alle stukken moet uitpakken en de ordening moet reconstrueren, want dat kan een hele klus zijn. Pak alles in alsof jij diegene bent die het archief ontvangt.
Tip: Professionele bewaarinstellingen krijgen meters archief per jaar te verwerken. Daardoor kan het zijn dat het een tijdje duurt vooraleer ze toekomen aan de verwerking van jouw archief. Hoe meer informatie over het archief jij hen al kunt bezorgen en hoe meer richtlijnen van deze website jij hebt opgevolgd, hoe sneller je archief klaar zal zijn voor blijvende bewaring.

Een nieuwe bewaarplaats voor je archief en collectie(s)

2020-09-07T21:16:39Z

Evibert:

[[Categorie: 4. Materieel bewaren]]
[[Categorie: Primaire Tools]]

<h2>EIGENDOMSRECHT</h2>

Het eigendomsrecht is het recht dat berust op het archief of collectie en heeft betrekking op het ‘stoffelijke deel’ van het archief of collectie waarover je de feitelijk eigendom uitoefent.
Het auteursrecht heeft betrekking op het ‘niet stoffelijke’ deel van het archief; de creatie, en valt eenvoudig gesteld als volgt uiteen. Het recht ontstaat bij vervaardiging van een ‘creatief’ werk waarbij uitsluitend aan de maker van dit werk de ‘exploitatierechten’ en de ‘persoonlijkheidsrechten’ berustend op dit werk toekomen. Dit recht ontstaat bij creatie zonder dat enige nadere handeling vereist is.
Zorg ervoor dat de eigendomsrechten goed uitgeklaard zijn en duidelijk op papier staan. Zijn alle betrokken partijen het eens met een eventuele overdracht?

<h2>ARCHIEFBESTEMMING</h2>

Ga na of een deel van je archief en/of je collectie al eerder werd opgenomen door een (professionele) bewaarplaats, particulier of vereniging. In dat geval adviseren we om het archief ook in de toekomst over te dragen aan deze bewaarplaats. Je archief wordt immers bij voorkeur samen bewaard.
Tip: Weet je niet zeker of er al eerder een deel van je archief werd opgenomen door een professionele bewaarplaats, door particulieren of door verenigingen? Surf dan eens naar de website van Archiefbank Vlaanderen. Niet alle archieven zijn hier geregistreerd, maar het is mogelijk dat het archief van jouw organisatie hier terug te vinden is.

Je kunt je archief schenken aan familie, vrienden, een opvolger, een instelling of een organisatie waaraan je verbonden bent. Op die manier blijft je archief in je professionele of persoonlijke levenssfeer. Zo blijft het ook in handen van mensen met wie je een stevige of vertrouwensband hebt en die het beste voor hebben met je archief. Vanuit een persoonlijke bekommernis en vanuit een cultuurhistorisch besef zullen zij de zorg voor je archief wellicht graag op zich nemen.

Je kunt je archief ook overdragen aan een professionele bewaarinstelling: archiefinstellingen (waaronder stads- en gemeentearchieven), erfgoedbibliotheken (waaronder de conservatoriumbibliotheken en een aantal universiteitsbibliotheken) of musea. Hun primaire opdracht bestaat er tenslotte in om ‘erfgoed’ in goede omstandigheden te bewaren, het toegankelijk te maken en het gebruik ervan te stimuleren. Ze hebben daartoe geschoold personeel in dienst en beschikken over de nodige expertise. Met deze instellingen heb je weliswaar geen persoonlijke band, maar ze verdienen niettemin je volle vertrouwen wat betreft de zorg voor je archief.

In het geval je geen geëigende archiefinstelling vindt, kan je altijd terecht bij Archiefpunt. Deze bemiddelende instantie streeft ernaar om voor elk relevant archief een geschikte bewaarplaats te vinden. Door overleg en dialoog met alle betrokken actoren tracht Archiefpunt ervoor te zorgen dat er geen collecties door de mazen van het net glippen en onherroepelijk verloren gaan.

Je kunt met je archief en collectie tot slot misschien ook terecht bij een heemkundige kring. Een heemkundige kring in je buurt vind je op de website van Heemkunde Vlaanderen.
Bekijk dit schema voor de voor- en nadelen voor een 'professionele bewaarinstelling' vs. 'particulieren en verenigingen' af te wegen.
Kies je voor een professionele bewaarplaats? Bekijk dan deze tool om na te gaan welke professionele bewaarplaatsen er in België te vinden zijn en die misschien interesse hebben in jouw archiefcollectie.
Tip: Twijfel je welke nieuwe locatie voor jouw archief in aanmerking komt? Stel een werkgroep samen met mensen die je archief en collectie(s) goed kennen en er het beste mee voorhebben. Contacteer een erfgoedorganisatie voor ondersteuning.
De door Vlaanderen erkende expertisecentra voor cultureel erfgoed kunnen ondersteuning bieden en bemiddelen bij het zoeken naar een geschikte bewaarplaats van je archief(-collectie).

In Vlaanderen zijn er een aantal expertisecentra tot wie je je als kunstenaar of organisatie kan wenden:
Vlaams Architectuur Instituut - aanspreekpunt voor architectuur in Vlaanderen en Brussel
CEMPER - centrum voor muziek- en podiumerfgoed in Vlaanderen en Brussel
meemoo - erkend landelijk expertisecentrum voor digitaal erfgoed (Gent)
Histories - is erkend als landelijke dienstverlenende organisatie m.b.t. genealogie, heemkunde, lokaal erfgoed en cultuur van alledag. (Mechelen)
WIE (Werkplaats Immaterieel Erfgoed) - organisatie voor immaterieel cultureel erfgoed

Hiernaast zijn er tevens steunpunten voor diverse kunstdisciplines:
Kunstenpunt
Forum voor Amateurkunsten

Bij de musea en culturele archieven kan je terecht voor diverse soorten ondersteuning:
Amsab-ISG
AMVB
ADVN
Archiefbank Vlaanderen
CKV / M HKA
KADOC - KU Leuven
Letterenhuis
S.M.A.K.
Rijksarchief, provinciale archieven en gemeentearchieven
Diverse overheden bieden je zowel inhoudelijke als financiële ondersteuning:
Agentschap Kunsten en Erfgoed
Vlaamse Gemeenschapscommissie
Op de Erfgoedkaart van Faro vind je alle erfgoedorganisaties in Vlaanderen en Brussel. Hier kan je vinden welke organisaties zich in jouw buurt bevinden.

<h2>‘SCHENKING’ OF ‘IN BEWAARGEVING’</h2>
Voor de overdracht van particuliere archieven bestaan er twee mogelijkheden. Je kan je archief in bewaring geven, maar de eigendomsrechten behouden met een overeenkomst van opneming ter bewaring/bewaargeving of je kan je archief schenken en je eigendomsrechten afgeven met een overeenkomst van schenking ( via notariële akte ) of een overeenkomst van handgift.
TIPS:
Documenteer een archief(stuk) dat je schenkt of in bewaring geeft, altijd goed. Een overdracht naar een bewaarinstelling of particulier/organisatie moet worden vastgelegd in een overeenkomst die beide partijen ondertekenen. (lees daarover meer in aandachtspunten bij het overdragen van je archief en collectie).
Maak de keuze voor een ‘schenking’ of ‘bewaargeving’ niet alleen. Stel een werkgroep samen met mensen die het archief en de collectie goed kennen en er het beste mee voorhebben. Contacteer een erfgoedorganisatie voor ondersteuning.

<h2>OVERDRACHT</h2>
Hoe een overdracht precies afgehandeld wordt, verschilt per instelling. Elke instelling heeft immers eigen ‘gewoontes’. Ga na of de bewaarinstelling van jouw keuze richtlijnen op de website publiceerde in verband met het verwerven van particuliere archieven. Maak een afspraak met de organisatieverantwoordelijke en bespreek het volledige proces zodat je weet wat je mag verwachten. Houd daarbij ook rekening met de mogelijkheden van de instelling zelf. Leg afspraken vast in een contract. Spreek een concrete datum af waarop het archief overgedragen kan worden.

<h3>ACTIEPUNTEN BIJ HET OVERDRAGEN VAN EEN ARCHIEF</h3>

STAP 1: Maak afspraken over wat de archiefinstelling van jou verwacht
In welke toestand moet het archief overgedragen worden (geordend, geschoond, …)? Moet er een grondige selectie of inventarisatie plaatsvinden voor de overdracht?

STAP 2: Vraag meer duidelijkheid over hoe je archief bewaard en ontsloten zal worden
Zal de instelling een inventaris opmaken? Zal er ruimte zijn voor valorisatie of waardering van je archief en collectie? Bespreek wat je graag en liever niet ziet gebeuren. Maak ook duidelijke afspraken over de openbaarheid van de stukken.

STAP 3: Denk op voorhand goed na over vertrouwelijke of persoonlijk informatie in je archief die je liever niet openbaar maakt
In overleg met de archiefbewaarplaats kunnen beperkingen op openbaarheid vastgelegd worden. Archiefbewaarplaatsen zijn hoe dan ook gebonden aan de wetgeving inzake privacy. Auteursrechtelijk materiaal mag enkel onder bepaalde voorwaarden ter beschikking gesteld worden aan het publiek. Ga dus op voorhand of samen met de archiefbewaarplaats goed na welke documenten en objecten auteursrechtelijk beschermd zijn en maak ook daarover goede afspraken.

STAP 4: Neem tijdig contact op met de nieuwe beheerder die je voorkeur wegdraagt
De komst van een nieuw archief vraagt enige voorbereidingstijd, ook voor een professionele instelling. Contacteer de verantwoordelijke, maak je intenties kenbaar en vraag of jouw archief er een plaats kan krijgen.

STAP 5: Maak een overdrachtslijst aan
Op die lijst beschrijf je welke stukken worden overgedragen om latere betwisting uit te sluiten. Bovendien geeft zo’n overdrachtslijst een handig overzicht van het archief, zowel voor de nieuwe eigenaars als voor toekomstige onderzoekers en kunstenaars. Welke informatie deze overdrachtslijst precies moet bevatten en hoe gedetailleerd die moet zijn, spreek je af met de instellingsverantwoordelijke. Vaak volstaat het om grote gehelen aan te duiden, eventueel gekoppeld aan de precieze (genummerde) dozen waarin je het archief zal verhuizen. Documenteerde je ooit de structuur van je archief of maakte je een archiefbeschrijving, dan kun je dat overzicht als basis gebruiken. Een overdrachtslijst komt overeen met een plaatsingslijst, maar dan zonder exacte omschrijving van de locatie. Bekijk de richtlijn ‘Maak een beschrijving’ (scenario 1) voor meer informatie over deze plaatsingslijst.

STAP 6:Schoon je archief
Draag je je archief over dan kan het zijn dat er verwacht wordt dat je je archief schoont. Schonen is het verwijderen van schadelijke elementen.
Verwijder elementen die de documenten kunnen beschadigen : paperclips, elastieken, plastieken mapjes, ringmappen, overbodige papieren mappen, vloeipapier, … Documenten die werden samengehouden met schadelijke materialen zoals plastieken mapjes, paperclips en elastieken moeten fysiek verbonden blijven. Neem daarom een groot vel papier (A3), vouw het dubbel en berg de documenten daarin op. Ringmappen vervang je door dozen. Controleer wel altijd of de oorspronkelijke verpakking geen informatie bevat die nuttig kan zijn voor de beschrijving van documenten.1
Verwijder ook dubbels, korte notities zonder veel belang en kladversies van documenten die weinig verschillen van de eindversies.2 Bekijk de tools Verwijder dubbels en versies zonder toegevoegde waarde, Opschonen van het digitaal archief, Materiële bewaring van je fysiek archief voor meer info.

STAP 7: Pak het archief in stevige dozen vooraleer je het verhuist.
Hou daarbij dezelfde ordening aan als de ordening die je al hanteert. Haal m.a.w. de archiefstukken niet nodeloos door elkaar. Weersta aan de verleiding om materiaal dat niet bij elkaar hoort toch samen op te bergen, enkel om verhuisdozen goed gevuld te krijgen. Om te vermijden dat door lege ruimte in de dozen het opgeborgen materiaal begint te schuiven, kun je ze opvullen met bijvoorbeeld losse proppen papier. Archiefinstellingen krijgen liever een paar dozen meer met daarin een geordend archief, dan een compact verpakt maar ongeordend geheel. Zorg er dus voor dat de nieuwe eigenaar niet alle stukken moet uitpakken en de ordening moet reconstrueren, want dat kan een hele klus zijn. Pak alles in alsof jij diegene bent die het archief ontvangt.
Tip: Professionele bewaarinstellingen krijgen meters archief per jaar te verwerken. Daardoor kan het zijn dat het een tijdje duurt vooraleer ze toekomen aan de verwerking van jouw archief. Hoe meer informatie over het archief jij hen al kunt bezorgen en hoe meer richtlijnen van deze website jij hebt opgevolgd, hoe sneller je archief klaar zal zijn voor blijvende bewaring.

Een nieuwe bewaarplaats voor je archief en collectie(s)

2020-09-07T21:15:26Z

Evibert:

[[Categorie: 4. Materieel bewaren]]
[[Categorie: Primaire Tools]]

<h2>EIGENDOMSRECHT</h2>

Het eigendomsrecht is het recht dat berust op het archief of collectie en heeft betrekking op het ‘stoffelijke deel’ van het archief of collectie waarover je de feitelijk eigendom uitoefent.
Het auteursrecht heeft betrekking op het ‘niet stoffelijke’ deel van het archief; de creatie, en valt eenvoudig gesteld als volgt uiteen. Het recht ontstaat bij vervaardiging van een ‘creatief’ werk waarbij uitsluitend aan de maker van dit werk de ‘exploitatierechten’ en de ‘persoonlijkheidsrechten’ berustend op dit werk toekomen. Dit recht ontstaat bij creatie zonder dat enige nadere handeling vereist is.
Zorg ervoor dat de eigendomsrechten goed uitgeklaard zijn en duidelijk op papier staan. Zijn alle betrokken partijen het eens met een eventuele overdracht?

<h2>ARCHIEFBESTEMMING</h2>

Ga na of een deel van je archief en/of je collectie al eerder werd opgenomen door een (professionele) bewaarplaats, particulier of vereniging. In dat geval adviseren we om het archief ook in de toekomst over te dragen aan deze bewaarplaats. Je archief wordt immers bij voorkeur samen bewaard.
Tip: Weet je niet zeker of er al eerder een deel van je archief werd opgenomen door een professionele bewaarplaats, door particulieren of door verenigingen? Surf dan eens naar de website van Archiefbank Vlaanderen. Niet alle archieven zijn hier geregistreerd, maar het is mogelijk dat het archief van jouw organisatie hier terug te vinden is.

Je kunt je archief schenken aan familie, vrienden, een opvolger, een instelling of een organisatie waaraan je verbonden bent. Op die manier blijft je archief in je professionele of persoonlijke levenssfeer. Zo blijft het ook in handen van mensen met wie je een stevige of vertrouwensband hebt en die het beste voor hebben met je archief. Vanuit een persoonlijke bekommernis en vanuit een cultuurhistorisch besef zullen zij de zorg voor je archief wellicht graag op zich nemen.

Je kunt je archief ook overdragen aan een professionele bewaarinstelling: archiefinstellingen (waaronder stads- en gemeentearchieven), erfgoedbibliotheken (waaronder de conservatoriumbibliotheken en een aantal universiteitsbibliotheken) of musea. Hun primaire opdracht bestaat er tenslotte in om ‘erfgoed’ in goede omstandigheden te bewaren, het toegankelijk te maken en het gebruik ervan te stimuleren. Ze hebben daartoe geschoold personeel in dienst en beschikken over de nodige expertise. Met deze instellingen heb je weliswaar geen persoonlijke band, maar ze verdienen niettemin je volle vertrouwen wat betreft de zorg voor je archief.

In het geval je geen geëigende archiefinstelling vindt, kan je altijd terecht bij Archiefpunt. Deze bemiddelende instantie streeft ernaar om voor elk relevant archief een geschikte bewaarplaats te vinden. Door overleg en dialoog met alle betrokken actoren tracht Archiefpunt ervoor te zorgen dat er geen collecties door de mazen van het net glippen en onherroepelijk verloren gaan.

Je kunt met je archief en collectie tot slot misschien ook terecht bij een heemkundige kring. Een heemkundige kring in je buurt vind je op de website van Heemkunde Vlaanderen.
Bekijk dit schema voor de voor- en nadelen voor een 'professionele bewaarinstelling' vs. 'particulieren en verenigingen' af te wegen.
Kies je voor een professionele bewaarplaats? Bekijk dan deze tool om na te gaan welke professionele bewaarplaatsen er in België te vinden zijn en die misschien interesse hebben in jouw archiefcollectie.
Tip: Twijfel je welke nieuwe locatie voor jouw archief in aanmerking komt? Stel een werkgroep samen met mensen die je archief en collectie(s) goed kennen en er het beste mee voorhebben. Contacteer een erfgoedorganisatie voor ondersteuning.
De door Vlaanderen erkende expertisecentra voor cultureel erfgoed kunnen ondersteuning bieden en bemiddelen bij het zoeken naar een geschikte bewaarplaats van je archief(-collectie).

In Vlaanderen zijn er een aantal expertisecentra tot wie je je als kunstenaar of organisatie kan wenden:
Vlaams Architectuur Instituut - aanspreekpunt voor architectuur in Vlaanderen en Brussel
CEMPER - centrum voor muziek- en podiumerfgoed in Vlaanderen en Brussel
meemoo - erkend landelijk expertisecentrum voor digitaal erfgoed (Gent)
Histories - is erkend als landelijke dienstverlenende organisatie m.b.t. genealogie, heemkunde, lokaal erfgoed en cultuur van alledag. (Mechelen)
WIE (Werkplaats Immaterieel Erfgoed) - organisatie voor immaterieel cultureel erfgoed

Hiernaast zijn er tevens steunpunten voor diverse kunstdisciplines:
Kunstenpunt
Forum voor Amateurkunsten

Bij de musea en culturele archieven kan je terecht voor diverse soorten ondersteuning:
Amsab-ISG
AMVB
ADVN
Archiefbank Vlaanderen
CKV / M HKA
KADOC - KU Leuven
Letterenhuis
S.M.A.K.
Rijksarchief, provinciale archieven en gemeentearchieven
Diverse overheden bieden je zowel inhoudelijke als financiële ondersteuning:
Agentschap Kunsten en Erfgoed
Vlaamse Gemeenschapscommissie
Op de Erfgoedkaart van Faro vind je alle erfgoedorganisaties in Vlaanderen en Brussel. Hier kan je vinden welke organisaties zich in jouw buurt bevinden.

<h2>‘SCHENKING’ OF ‘IN BEWAARGEVING’</h2>
Voor de overdracht van particuliere archieven bestaan er twee mogelijkheden. Je kan je archief in bewaring geven, maar de eigendomsrechten behouden met een overeenkomst van opneming ter bewaring/bewaargeving of je kan je archief schenken en je eigendomsrechten afgeven met een overeenkomst van schenking ( via notariële akte ) of een overeenkomst van handgift.
TIPS:
Documenteer een archief(stuk) dat je schenkt of in bewaring geeft, altijd goed. Een overdracht naar een bewaarinstelling of particulier/organisatie moet worden vastgelegd in een overeenkomst die beide partijen ondertekenen. (lees daarover meer in aandachtspunten bij het overdragen van je archief en collectie).
Maak de keuze voor een ‘schenking’ of ‘bewaargeving’ niet alleen. Stel een werkgroep samen met mensen die het archief en de collectie goed kennen en er het beste mee voorhebben. Contacteer een erfgoedorganisatie voor ondersteuning.

<h2>OVERDRACHT</h2>
Hoe een overdracht precies afgehandeld wordt, verschilt per instelling. Elke instelling heeft immers eigen ‘gewoontes’. Ga na of de bewaarinstelling van jouw keuze richtlijnen op de website publiceerde in verband met het verwerven van particuliere archieven. Maak een afspraak met de organisatieverantwoordelijke en bespreek het volledige proces zodat je weet wat je mag verwachten. Houd daarbij ook rekening met de mogelijkheden van de instelling zelf. Leg afspraken vast in een contract. Spreek een concrete datum af waarop het archief overgedragen kan worden.

<h3>ACTIEPUNTEN BIJ HET OVERDRAGEN VAN EEN ARCHIEF</h3>

'''STAP 1''': Maak afspraken over wat de archiefinstelling van jou verwacht
In welke toestand moet het archief overgedragen worden (geordend, geschoond, …)? Moet er een grondige selectie of inventarisatie plaatsvinden voor de overdracht?

'''STAP 2''': Vraag meer duidelijkheid over hoe je archief bewaard en ontsloten zal worden
Zal de instelling een inventaris opmaken? Zal er ruimte zijn voor valorisatie of waardering van je archief en collectie? Bespreek wat je graag en liever niet ziet gebeuren. Maak ook duidelijke afspraken over de openbaarheid van de stukken.

'''STAP 3''': Denk op voorhand goed na over vertrouwelijke of persoonlijk informatie in je archief die je liever niet openbaar maakt
In overleg met de archiefbewaarplaats kunnen beperkingen op openbaarheid vastgelegd worden. Archiefbewaarplaatsen zijn hoe dan ook gebonden aan de wetgeving inzake privacy. Auteursrechtelijk materiaal mag enkel onder bepaalde voorwaarden ter beschikking gesteld worden aan het publiek. Ga dus op voorhand of samen met de archiefbewaarplaats goed na welke documenten en objecten auteursrechtelijk beschermd zijn en maak ook daarover goede afspraken.

'''STAP 4''': Neem tijdig contact op met de nieuwe beheerder die je voorkeur wegdraagt
De komst van een nieuw archief vraagt enige voorbereidingstijd, ook voor een professionele instelling. Contacteer de verantwoordelijke, maak je intenties kenbaar en vraag of jouw archief er een plaats kan krijgen.

'''STAP 5''': Maak een overdrachtslijst aan
Op die lijst beschrijf je welke stukken worden overgedragen om latere betwisting uit te sluiten. Bovendien geeft zo’n overdrachtslijst een handig overzicht van het archief, zowel voor de nieuwe eigenaars als voor toekomstige onderzoekers en kunstenaars. Welke informatie deze overdrachtslijst precies moet bevatten en hoe gedetailleerd die moet zijn, spreek je af met de instellingsverantwoordelijke. Vaak volstaat het om grote gehelen aan te duiden, eventueel gekoppeld aan de precieze (genummerde) dozen waarin je het archief zal verhuizen. Documenteerde je ooit de structuur van je archief of maakte je een archiefbeschrijving, dan kun je dat overzicht als basis gebruiken. Een overdrachtslijst komt overeen met een plaatsingslijst, maar dan zonder exacte omschrijving van de locatie. Bekijk de richtlijn ‘Maak een beschrijving’ (scenario 1) voor meer informatie over deze plaatsingslijst.

'''STAP 6''':Schoon je archief
Draag je je archief over dan kan het zijn dat er verwacht wordt dat je je archief schoont. Schonen is het verwijderen van schadelijke elementen.
Verwijder elementen die de documenten kunnen beschadigen : paperclips, elastieken, plastieken mapjes, ringmappen, overbodige papieren mappen, vloeipapier, … Documenten die werden samengehouden met schadelijke materialen zoals plastieken mapjes, paperclips en elastieken moeten fysiek verbonden blijven. Neem daarom een groot vel papier (A3), vouw het dubbel en berg de documenten daarin op. Ringmappen vervang je door dozen. Controleer wel altijd of de oorspronkelijke verpakking geen informatie bevat die nuttig kan zijn voor de beschrijving van documenten.1
Verwijder ook dubbels, korte notities zonder veel belang en kladversies van documenten die weinig verschillen van de eindversies.2 Bekijk de tools Verwijder dubbels en versies zonder toegevoegde waarde, Opschonen van het digitaal archief, Materiële bewaring van je fysiek archief voor meer info.

'''STAP 7''': Pak het archief in stevige dozen vooraleer je het verhuist.
Hou daarbij dezelfde ordening aan als de ordening die je al hanteert. Haal m.a.w. de archiefstukken niet nodeloos door elkaar. Weersta aan de verleiding om materiaal dat niet bij elkaar hoort toch samen op te bergen, enkel om verhuisdozen goed gevuld te krijgen. Om te vermijden dat door lege ruimte in de dozen het opgeborgen materiaal begint te schuiven, kun je ze opvullen met bijvoorbeeld losse proppen papier. Archiefinstellingen krijgen liever een paar dozen meer met daarin een geordend archief, dan een compact verpakt maar ongeordend geheel. Zorg er dus voor dat de nieuwe eigenaar niet alle stukken moet uitpakken en de ordening moet reconstrueren, want dat kan een hele klus zijn. Pak alles in alsof jij diegene bent die het archief ontvangt.
Tip: Professionele bewaarinstellingen krijgen meters archief per jaar te verwerken. Daardoor kan het zijn dat het een tijdje duurt vooraleer ze toekomen aan de verwerking van jouw archief. Hoe meer informatie over het archief jij hen al kunt bezorgen en hoe meer richtlijnen van deze website jij hebt opgevolgd, hoe sneller je archief klaar zal zijn voor blijvende bewaring.

Een nieuwe bewaarplaats voor je archief en collectie(s)

2020-09-07T21:12:09Z

Evibert:

[[Categorie: 4. Materieel bewaren]]
[[Categorie: Primaire Tools]]

<h2>EIGENDOMSRECHT</h2>

Het eigendomsrecht is het recht dat berust op het archief of collectie en heeft betrekking op het ‘stoffelijke deel’ van het archief of collectie waarover je de feitelijk eigendom uitoefent.
Het auteursrecht heeft betrekking op het ‘niet stoffelijke’ deel van het archief; de creatie, en valt eenvoudig gesteld als volgt uiteen. Het recht ontstaat bij vervaardiging van een ‘creatief’ werk waarbij uitsluitend aan de maker van dit werk de ‘exploitatierechten’ en de ‘persoonlijkheidsrechten’ berustend op dit werk toekomen. Dit recht ontstaat bij creatie zonder dat enige nadere handeling vereist is.
Zorg ervoor dat de eigendomsrechten goed uitgeklaard zijn en duidelijk op papier staan. Zijn alle betrokken partijen het eens met een eventuele overdracht?

<h2>ARCHIEFBESTEMMING</h2>

Ga na of een deel van je archief en/of je collectie al eerder werd opgenomen door een (professionele) bewaarplaats, particulier of vereniging. In dat geval adviseren we om het archief ook in de toekomst over te dragen aan deze bewaarplaats. Je archief wordt immers bij voorkeur samen bewaard.
Tip: Weet je niet zeker of er al eerder een deel van je archief werd opgenomen door een professionele bewaarplaats, door particulieren of door verenigingen? Surf dan eens naar de website van Archiefbank Vlaanderen. Niet alle archieven zijn hier geregistreerd, maar het is mogelijk dat het archief van jouw organisatie hier terug te vinden is.

Je kunt je archief schenken aan familie, vrienden, een opvolger, een instelling of een organisatie waaraan je verbonden bent. Op die manier blijft je archief in je professionele of persoonlijke levenssfeer. Zo blijft het ook in handen van mensen met wie je een stevige of vertrouwensband hebt en die het beste voor hebben met je archief. Vanuit een persoonlijke bekommernis en vanuit een cultuurhistorisch besef zullen zij de zorg voor je archief wellicht graag op zich nemen.

Je kunt je archief ook overdragen aan een professionele bewaarinstelling: archiefinstellingen (waaronder stads- en gemeentearchieven), erfgoedbibliotheken (waaronder de conservatoriumbibliotheken en een aantal universiteitsbibliotheken) of musea. Hun primaire opdracht bestaat er tenslotte in om ‘erfgoed’ in goede omstandigheden te bewaren, het toegankelijk te maken en het gebruik ervan te stimuleren. Ze hebben daartoe geschoold personeel in dienst en beschikken over de nodige expertise. Met deze instellingen heb je weliswaar geen persoonlijke band, maar ze verdienen niettemin je volle vertrouwen wat betreft de zorg voor je archief.

In het geval je geen geëigende archiefinstelling vindt, kan je altijd terecht bij Archiefpunt. Deze bemiddelende instantie streeft ernaar om voor elk relevant archief een geschikte bewaarplaats te vinden. Door overleg en dialoog met alle betrokken actoren tracht Archiefpunt ervoor te zorgen dat er geen collecties door de mazen van het net glippen en onherroepelijk verloren gaan.

Je kunt met je archief en collectie tot slot misschien ook terecht bij een heemkundige kring. Een heemkundige kring in je buurt vind je op de website van Heemkunde Vlaanderen.
Bekijk dit schema voor de voor- en nadelen voor een 'professionele bewaarinstelling' vs. 'particulieren en verenigingen' af te wegen.
Kies je voor een professionele bewaarplaats? Bekijk dan deze tool om na te gaan welke professionele bewaarplaatsen er in België te vinden zijn en die misschien interesse hebben in jouw archiefcollectie.
Tip: Twijfel je welke nieuwe locatie voor jouw archief in aanmerking komt? Stel een werkgroep samen met mensen die je archief en collectie(s) goed kennen en er het beste mee voorhebben. Contacteer een erfgoedorganisatie voor ondersteuning.
De door Vlaanderen erkende expertisecentra voor cultureel erfgoed kunnen ondersteuning bieden en bemiddelen bij het zoeken naar een geschikte bewaarplaats van je archief(-collectie).

In Vlaanderen zijn er een aantal expertisecentra tot wie je je als kunstenaar of organisatie kan wenden:
Vlaams Architectuur Instituut - aanspreekpunt voor architectuur in Vlaanderen en Brussel
CEMPER - centrum voor muziek- en podiumerfgoed in Vlaanderen en Brussel
meemoo - erkend landelijk expertisecentrum voor digitaal erfgoed (Gent)
Histories - is erkend als landelijke dienstverlenende organisatie m.b.t. genealogie, heemkunde, lokaal erfgoed en cultuur van alledag. (Mechelen)
WIE (Werkplaats Immaterieel Erfgoed) - organisatie voor immaterieel cultureel erfgoed

Hiernaast zijn er tevens steunpunten voor diverse kunstdisciplines:
Kunstenpunt
Forum voor Amateurkunsten

Bij de musea en culturele archieven kan je terecht voor diverse soorten ondersteuning:
Amsab-ISG
AMVB
ADVN
Archiefbank Vlaanderen
CKV / M HKA
KADOC - KU Leuven
Letterenhuis
S.M.A.K.
Rijksarchief, provinciale archieven en gemeentearchieven
Diverse overheden bieden je zowel inhoudelijke als financiële ondersteuning:
Agentschap Kunsten en Erfgoed
Vlaamse Gemeenschapscommissie
Op de Erfgoedkaart van Faro vind je alle erfgoedorganisaties in Vlaanderen en Brussel. Hier kan je vinden welke organisaties zich in jouw buurt bevinden.

<h2>‘SCHENKING’ OF ‘IN BEWAARGEVING’</h2>
Voor de overdracht van particuliere archieven bestaan er twee mogelijkheden. Je kan je archief in bewaring geven, maar de eigendomsrechten behouden met een overeenkomst van opneming ter bewaring/bewaargeving of je kan je archief schenken en je eigendomsrechten afgeven met een overeenkomst van schenking ( via notariële akte ) of een overeenkomst van handgift.
TIPS:
Documenteer een archief(stuk) dat je schenkt of in bewaring geeft, altijd goed. Een overdracht naar een bewaarinstelling of particulier/organisatie moet worden vastgelegd in een overeenkomst die beide partijen ondertekenen. (lees daarover meer in aandachtspunten bij het overdragen van je archief en collectie).
Maak de keuze voor een ‘schenking’ of ‘bewaargeving’ niet alleen. Stel een werkgroep samen met mensen die het archief en de collectie goed kennen en er het beste mee voorhebben. Contacteer een erfgoedorganisatie voor ondersteuning.

<h2>OVERDRACHT</h2>
Hoe een overdracht precies afgehandeld wordt, verschilt per instelling. Elke instelling heeft immers eigen ‘gewoontes’. Ga na of de bewaarinstelling van jouw keuze richtlijnen op de website publiceerde in verband met het verwerven van particuliere archieven. Maak een afspraak met de organisatieverantwoordelijke en bespreek het volledige proces zodat je weet wat je mag verwachten. Houd daarbij ook rekening met de mogelijkheden van de instelling zelf. Leg afspraken vast in een contract. Spreek een concrete datum af waarop het archief overgedragen kan worden.

<h3>ACTIEPUNTEN BIJ HET OVERDRAGEN VAN EEN ARCHIEF</h3>

STAP 1: Maak afspraken over wat de archiefinstelling van jou verwacht
In welke toestand moet het archief overgedragen worden (geordend, geschoond, …)? Moet er een grondige selectie of inventarisatie plaatsvinden voor de overdracht?

STAP 2: Vraag meer duidelijkheid over hoe je archief bewaard en ontsloten zal worden
Zal de instelling een inventaris opmaken? Zal er ruimte zijn voor valorisatie of waardering van je archief en collectie? Bespreek wat je graag en liever niet ziet gebeuren. Maak ook duidelijke afspraken over de openbaarheid van de stukken.

STAP 3: Denk op voorhand goed na over vertrouwelijke of persoonlijk informatie in je archief die je liever niet openbaar maakt
In overleg met de archiefbewaarplaats kunnen beperkingen op openbaarheid vastgelegd worden. Archiefbewaarplaatsen zijn hoe dan ook gebonden aan de wetgeving inzake privacy. Auteursrechtelijk materiaal mag enkel onder bepaalde voorwaarden ter beschikking gesteld worden aan het publiek. Ga dus op voorhand of samen met de archiefbewaarplaats goed na welke documenten en objecten auteursrechtelijk beschermd zijn en maak ook daarover goede afspraken.

STAP 4: Neem tijdig contact op met de nieuwe beheerder die je voorkeur wegdraagt
De komst van een nieuw archief vraagt enige voorbereidingstijd, ook voor een professionele instelling. Contacteer de verantwoordelijke, maak je intenties kenbaar en vraag of jouw archief er een plaats kan krijgen.

STAP 5: Maak een overdrachtslijst aan
Op die lijst beschrijf je welke stukken worden overgedragen om latere betwisting uit te sluiten. Bovendien geeft zo’n overdrachtslijst een handig overzicht van het archief, zowel voor de nieuwe eigenaars als voor toekomstige onderzoekers en kunstenaars. Welke informatie deze overdrachtslijst precies moet bevatten en hoe gedetailleerd die moet zijn, spreek je af met de instellingsverantwoordelijke. Vaak volstaat het om grote gehelen aan te duiden, eventueel gekoppeld aan de precieze (genummerde) dozen waarin je het archief zal verhuizen. Documenteerde je ooit de structuur van je archief of maakte je een archiefbeschrijving, dan kun je dat overzicht als basis gebruiken. Een overdrachtslijst komt overeen met een plaatsingslijst, maar dan zonder exacte omschrijving van de locatie. Bekijk de richtlijn ‘Maak een beschrijving’ (scenario 1) voor meer informatie over deze plaatsingslijst.

STAP 6:Schoon je archief
Draag je je archief over dan kan het zijn dat er verwacht wordt dat je je archief schoont. Schonen is het verwijderen van schadelijke elementen.
Verwijder elementen die de documenten kunnen beschadigen : paperclips, elastieken, plastieken mapjes, ringmappen, overbodige papieren mappen, vloeipapier, … Documenten die werden samengehouden met schadelijke materialen zoals plastieken mapjes, paperclips en elastieken moeten fysiek verbonden blijven. Neem daarom een groot vel papier (A3), vouw het dubbel en berg de documenten daarin op. Ringmappen vervang je door dozen. Controleer wel altijd of de oorspronkelijke verpakking geen informatie bevat die nuttig kan zijn voor de beschrijving van documenten.1
Verwijder ook dubbels, korte notities zonder veel belang en kladversies van documenten die weinig verschillen van de eindversies.2 Bekijk de tools Verwijder dubbels en versies zonder toegevoegde waarde, Opschonen van het digitaal archief, Materiële bewaring van je fysiek archief voor meer info.

STAP 7: Pak het archief in stevige dozen vooraleer je het verhuist.
Hou daarbij dezelfde ordening aan als de ordening die je al hanteert. Haal m.a.w. de archiefstukken niet nodeloos door elkaar. Weersta aan de verleiding om materiaal dat niet bij elkaar hoort toch samen op te bergen, enkel om verhuisdozen goed gevuld te krijgen. Om te vermijden dat door lege ruimte in de dozen het opgeborgen materiaal begint te schuiven, kun je ze opvullen met bijvoorbeeld losse proppen papier. Archiefinstellingen krijgen liever een paar dozen meer met daarin een geordend archief, dan een compact verpakt maar ongeordend geheel. Zorg er dus voor dat de nieuwe eigenaar niet alle stukken moet uitpakken en de ordening moet reconstrueren, want dat kan een hele klus zijn. Pak alles in alsof jij diegene bent die het archief ontvangt.
Tip: Professionele bewaarinstellingen krijgen meters archief per jaar te verwerken. Daardoor kan het zijn dat het een tijdje duurt vooraleer ze toekomen aan de verwerking van jouw archief. Hoe meer informatie over het archief jij hen al kunt bezorgen en hoe meer richtlijnen van deze website jij hebt opgevolgd, hoe sneller je archief klaar zal zijn voor blijvende bewaring.

Materiële bewaring van je fysiek archief

2020-09-07T21:09:46Z

Evibert:

[[Categorie: 4. Materieel bewaren]]
[[Categorie: Primaire Tools]]

Als je een archief en/of collectie(s) zodanig wil bewaren zodat de gegevens en informatie niet verloren gaan, is het van belang dit op een duurzame manier te doen. Verschillende types van documenten en objecten moeten ook op een verschillende manier worden bewaard. Archieven en collecties van kunstenaars en kunstenorganisaties bevatten immers vaak verschillende soorten materiaal zoals papier, textiel, hout, metaal en plastic. Dit zijn materialen die specifieke aandacht vereisen. Het correct verpakken van archiefstukken – of documenten is een essentieel onderdeel.
Ook voor je archief en/of collectie(s) geldt dat voorkomen beter is dan genezen. Ze worden meestal bewaard waar er plaats is en waar ze gemakkelijk toegankelijk zijn. Toch is het belangrijk dat je de risico's kent die eigen zijn aan de bewaarruimte. Door risico’s waar mogelijk uit te sluiten, beperk je de te voorziene schade.

[[Bestand:Bewaren 1.jpg|600px|class=align-left]]

<h2>HOE DOCUMENTEN, KRANTENKNIPSELS OF TEKENINGEN BEWAREN ?</h2>
Verwijder alle elementen die de documenten kunnen beschadigen, zoals paperclips, nietjes, elastieken, plastieken mapjes, ringmappen, ... maar ook overbodige papieren mappen, vloeipapier, …
De documenten die werden samengehouden met schadelijke materialen zoals paperclips, nietjes en elastieken moeten wel fysiek verbonden blijven. Gebruik daarvoor een groot vel (zuurvrij) papier (A3), vouw het dubbel en berg de documenten daarin op. Ringmappen vervang je door (zuurvrije) dozen.
Vooraleer je de oorspronkelijke verpakking verwijdert, controleer je of ze geen informatie bevat die nuttig kan zijn voor de beschrijving van de documenten. In dat geval, neem je deze gegevens over op de nieuwe verpakking.
Papier bewaar je bij voorkeur vlak in een kartonnen doos. Indien er niet genoeg ruimte is om grote formaten plat te bewaren, rol ze dan op. Vermijd in elk geval vouwen!
Wil je de papieren stukken labelen, doe dit dan met een zacht potlood op de rugzijde van het papier.

Meer info is beschikbaar via onderstaande links;

Boeken
*Depotwijzer, ''Boeken en boekbanden''
*FARO, ''Aflevering boeken en boekbanden''

Krantenknipsels
*Library of Congress, ''Preservation Measures for Newspapers''
*State Library of Victoria, Storing newspapers.
Papier (inclusief programma's, brochure)
*FARO, Aflevering Papier in Verzeker de bewaring.
*Gemeentearchief Rotterdam, Papier bewaren.
*Library of Congress, Handling, and Storage of Works on Paper.
*MOYSON, H. (RESONANT), Zorg dragen voor je archief. Leidraad voor beiaardiers, Leuven, 2012, 40.

<h2>WAT TE DOEN MET GROTE FORMATEN ?</h2>
*Grote papierformaten zoals affiches, tekeningen, lichtplannen, ... kan je bewaren in specifiek daarvoor ontwikkelde ladekasten (planladekast of tekeningkast). Zij bestaan tot A0+ formaat (1600mm x 841mm).Kies bij voorkeur voor metalen kasten met een poederlak coating die op hoge temperatuur is gedroogd.
Er kunnen meerdere papieren documenten bewaard worden in één lade, maar prop deze zeker niet te vol om te veel druk op de onderste documenten te vermijden.
*Hou er rekening mee dat de documenten vlot in en uit de kast moeten kunnen gehaald worden.
*Bewaar je stukken van verschillende formaten in één lade samen, leg dan de grootste documenten onderaan.
*Delicate documenten worden het beste nog eens extra in een (zuurvrije) omslag beschermd.

Planladekasten vind je onder meer bij:
*Bruynzeel Storage Systems, https://bruynzeel-storage.nl/archief/
*Magista, https://www.magista.com

Zuurvrije dozen en omslagen:
Wanneer de aankoop van ladekasten niet mogelijk of wenselijk is, dan kunnen zuurvrije prentendozen of omslagen een oplossing bieden.
In één omslag bewaar je beter niet meer dan 10 documenten.

Zuurvrije archiefdozen en omslagen vind je onder meer bij:
*Het Algemeen Rijksarchief, http://arch.be/
*CAMI https://www.cami-nv.com/
*JANSSEN WIJSMULLER https://www.jwb.nl/
*LA ROUTE DU PAPIER https://laroutedupapier.com/nl/welkom/

Meer info is beschikbaar via onderstaande links;
*Northeast Document Conservation Centre, Storage Solutions for Oversized Paper Artifacts.
*Provincie West-Vlaanderen, Provinciale Bibliotheek Tolhuis en Provinciale Archiefdienst West-Vlaanderen, Handleiding inventarisatie tekstaffiches WOI, West-Vlaanderen, 2013.

<h2>HOE FILM EN VIDEO BEWAREN ?</h2>
Bewaar audiovisueel materiaal rechtopstaand (zoals boeken op een boekenplank) in koele en stabiele omstandigheden. Een temperatuur van 18°C is geschikt voor zowel optische schijven als magnetische tapes.
Bewaar het materiaal steeds in hun doos. Zorg dat de dozen vrij van vuil en stof blijven.
Stapel nooit optische schijven op elkaar of verpak ze niet samen en vermijd dat ze tegen elkaar kunnen leunen.
Hou magnetische tapes uit de buurt van sterke magnetische velden zoals luidsprekers en andere beeldbuisschermen.
Hou de bewaarplaats vrij van stof en direct zonlicht.
Spoel magnetische tapes volledig terug vooraleer hem op te bergen en schakel de record tab uit om ongewenste uitwissing in de toekomst te vermijden.
Gebruik bij het labelen een stift met zachte punt. Bij optische schijven is het aan te raden om enkel te schrijven in de doorzichtige binnencirkel waar geen data worden opgeslagen.

Vermijd het gebruik van kleeflabels bij optische schijven.
Meer info is beschikbaar via onderstaande links:
*BOUDREZ, F., Magnetische dragers voor het archief, Antwerpen, 2002.
*FARO, 'Inhoud aflevering: Audiovisueel Materiaal', Verzeker De Bewaring, 2016.
*Gemeentearchief Rotterdam, Audio bewaren.
*Gemeentearchief Rotterdam, Films en video's bewaren.
*MOYSON, H. (RESONANT), Zorg dragen voor je archief. Leidraad voor beiaardiers, Leuven, 2012, 42.
*National Library of New Zealand, Sound Recordings.
*http://www.kenjedrager.be

<h2>HOE FOTO’S BEWAREN ?</h2>
Bewaar je foto's donker (vermijd licht), plat in dozen en vermijd lijm, fotoalbums, nietjes, elastiekjes, ...
Wil je een foto labelen, doe dit dan met een potlood achteraan op de foto.

Meer info is beschikbaar via onderstaande links:
*BOON, B. en LELOUP, G., Fotoarchief. Praktische aanbevelingen voor bewaring en beheer, Brussel, 2011 .
*Depotwijzer, Fotografisch materiaal.
*Foto Museum Antwerpen, E.H.B.O. voor uw foto’s, Antwerpen, 2005.
*Gemeentearchief Rotterdam, Foto's bewaren.
*MOYSON, H. (RESONANT), Zorg dragen voor je archief. Leidraad voor beiaardiers, Leuven, 2012, 40.
*National Library of New Zealand, Caring for your collections. Photographs.
*ROOSA, M. (Library of Congress), Care, handling, and storage of photographs, Washington, 2002.

<h2>HOE (GROTE) OBJECTEN BEWAREN ?</h2>
Naast het opbouwen van een archief, verzamel je als kunstenaar of organisatie ook objecten zoals props, hardware, werktuigen of maquettes. Het is belangrijk dit erfgoed ook in kaart te brengen en goed te beheren als afzonderlijke collecties.

Meer info is beschikbaar via onderstaande links:

Diverse materialen (Steen, Hout, Plastic …)
*FARO, Verzeker de Bewaring.

Maquettes
*VAN GOETHEM, J. en WALLEMACQ, S. (Koninklijke Muntschouwburg), Decormaquettes in het theater: van werkinstrument tot ontsluiting van cultureel erfgoed, 2013, Brussel.
*QUINTENS, P., De conservering en betekenis van de maquettecollectie van de KVS in het AMVB, in Arduin, 2 (december 2007), pp. 38-47.

Theaterpoppen
*KOCKELKOREN, G. (2010), Behoud de beheerte. Workshop behoud en beheer van theaterpoppen. Wat met 'stof' & plastics [PowerPoint slides].
*SMETS, L. (2010), Behoud en beheer van figurentheaterelementen. Hoe garandeer ik mijn figuren, rekwisieten, decors en documenten een lang leven? [PowerPoint slides].

Performance Props
*Borggreen, G. en Gade R. , Performing Archives/Archives of Performance (In Between States), 2013

<h2>HOE TEXTIEL BEWAREN ?</h2>
Bewaar je textiel plat in een doos of indien niet voldoende ruimte in opgerolde toestand (m.u.v. kostuums). Vermijd vouwen!
Berg geen vuil textiel op, dit trekt ongedierte aan.
Bescherm kostuums tegen direct zonlicht of ander sterk licht. Anders worden de vezels broos en breken ze af, en verdwijnen de kleuren.
Bewaar textiel nooit in een plastic hoes of zak zonder verluchting, plastic laat geen lucht door. Bij temperatuurwissel kan er binnenin condens ontstaan. Het vocht kan niet weg, waardoor er schimmel ontstaat die het weefsel kan beschadigen.
Rol kostuums op zuurvrije rollen of leg ze vlak wanneer er voldoende ruimte is. Dek steeds af of pak in. Vul vouwen op met rolletjes zijdepapier om breuken te voorkomen. Als je de kledingstukken aan kleerhangers of een kledingrek hangt, voorzie dan een degelijke ondersteuning voor elk stuk. Het rek of de kast moet ook voldoende ruim zijn zodat je kreuken en vouwen vermijdt.
Hang alle kostuums aan identieke kapstokken. Je zal verbaasd zijn hoeveel ruimte je hiermee wint!
Inpakken kan met proper gewassen oude witte katoenen lakens, zuurvrij papier of dozen of zuiver en ademend materiaal als Tyvek. Operahuis De Munt maakte een handig patroon om zelf een hoes uit Tyvek te maken. Dit kan je opvragen via contact@cemper.be.
Hou kasten stofvrij en zorg voor een regelmatige beweging in de kast. Eventuele aanwezige motjes worden gestoord en verplaatsen zich dan.
Hang cederhouten blokjes tussen de kostuums in plaats van mottenballen. Dit is goedkoper en milieuvriendelijk. In plaats van jaarlijks de blokjes te vervangen, kan je ze om de drie à vier maanden behandelen met een mix van ceder- en lavendelolie. Spelen in kostuums die lekker ruiken en niet naar mottenballen is aangenamer!
Stop bij het ontdekken van motten het textiel in een plastic zak, pers er zoveel mogelijk lucht uit en sluit goed af. Stop het vervolgens twee weken in de diepvries. Laat het daarna langzaam op temperatuur komen, neem de plastic zak onmiddellijk weg en laat verder gewoon opdrogen. Gebruik nooit een haardroger om het proces te versnellen!

Meer info:
*FARO, 'Inhoud aflevering: Textiel', Verzeker De Bewaring, 2016.
*Instituut Collectie Nederland, Opgeruimd staat netjes: liggend en opgerold, ICN-Informatie, 14, 2005.
*Net Nebraska, Saving Your Treasures: How To Fold & Roll Textiles For Storage.
*AUBAGNAC, G., CHAMPEAUX, A., CHEVALLIER, D., VILLA, A. [et al.], Réflexions sur la présentation de collection textiles, de costumes et d'uniformes, Lyon; Aix-en-Provence: *Association générale des conservateurs des collections publiques de France, Section Provence-Alpes-Côte d'Azur, 2006.
*BOERSMA, F., e.a., Preservation of textile collections, Londen, 2007.
*CORBIN, G., Les caoutchoucs dans les collections d'art contemporain. Identification et processus de dégradation. Recherche menée dans le
cadre d'une bourse attribuée par le CNAP et en collaboration avec le CICRP, 2010 - 2011.
*CORBIN, G., Recherche sur la conservation et la restauration de Foot Soldier (Godzilla) de Kenji Yanobe. Complétée d'une étude sur les mousses polyuréthanes souples, France: ESAA (mémoire), 2007.
*CORBIN, G., Recherche sur les altérations d’une couche peinte composée de latex, in CRBC, ed. ARAAFU, 2008.
*CORBIN, G.; COLOMBINI, A.; LEAL, V., Les matériaux en polyuréthane dans les oeuvres d’art: des fortunes diverses. Le cas de la sculpture «Foot Soldier» de Kenji Yanobe, in CeROArt revue électronique, n°2, 2008.
*GARCIN, E., Roméo et Juliette" de Jean Cocteau. Restauration du costume peint de Juliette, conçu par Jean Hugo, France: INP (mémoire), 2004. X, Conservation du patrimoine et des biens culturels, La Plaine-Saint-Denis: AFNOR, 2011.
*Instituut Collectie Nederland, Kostuumscollecties. Richtlijnen voor beheer en behoud, Amsterdam, 1999.
*QUINTENS, P., Een representatieve selectie theaterkostuums van het theatercollectief Dito’Dito, in Arduin, 9 (mei 2011), pp. 40-53.
Gebaseerd op tips van restauratrice Maria Springael en An De Mol, kostuumverantwoordelijke van NTGent.

Vlaggen
*Erfgoedcel CO7, ''Wat en hoe-boekje: Vlaggen'', Ieper, 2010, .
*Erfgoedcel WAASLAND, Verschillende bewaarwijzen voor vlaggen.

Materiële bewaring van je fysiek archief

2020-09-07T21:08:39Z

Evibert:

[[Categorie: 4. Materieel bewaren]]
[[Categorie: Primaire Tools]]

Als je een archief en/of collectie(s) zodanig wil bewaren zodat de gegevens en informatie niet verloren gaan, is het van belang dit op een duurzame manier te doen. Verschillende types van documenten en objecten moeten ook op een verschillende manier worden bewaard. Archieven en collecties van kunstenaars en kunstenorganisaties bevatten immers vaak verschillende soorten materiaal zoals papier, textiel, hout, metaal en plastic. Dit zijn materialen die specifieke aandacht vereisen. Het correct verpakken van archiefstukken – of documenten is een essentieel onderdeel.
Ook voor je archief en/of collectie(s) geldt dat voorkomen beter is dan genezen. Ze worden meestal bewaard waar er plaats is en waar ze gemakkelijk toegankelijk zijn. Toch is het belangrijk dat je de risico's kent die eigen zijn aan de bewaarruimte. Door risico’s waar mogelijk uit te sluiten, beperk je de te voorziene schade.

[[Bestand:Bewaren 1.jpg|600px|class=align-left]]

<h2>HOE DOCUMENTEN, KRANTENKNIPSELS OF TEKENINGEN BEWAREN ?</h2>
Verwijder alle elementen die de documenten kunnen beschadigen, zoals paperclips, nietjes, elastieken, plastieken mapjes, ringmappen, ... maar ook overbodige papieren mappen, vloeipapier, …
De documenten die werden samengehouden met schadelijke materialen zoals paperclips, nietjes en elastieken moeten wel fysiek verbonden blijven. Gebruik daarvoor een groot vel (zuurvrij) papier (A3), vouw het dubbel en berg de documenten daarin op. Ringmappen vervang je door (zuurvrije) dozen.
Vooraleer je de oorspronkelijke verpakking verwijdert, controleer je of ze geen informatie bevat die nuttig kan zijn voor de beschrijving van de documenten. In dat geval, neem je deze gegevens over op de nieuwe verpakking.
Papier bewaar je bij voorkeur vlak in een kartonnen doos. Indien er niet genoeg ruimte is om grote formaten plat te bewaren, rol ze dan op. Vermijd in elk geval vouwen!
Wil je de papieren stukken labelen, doe dit dan met een zacht potlood op de rugzijde van het papier.

Meer info is beschikbaar via onderstaande links;

Boeken
*Depotwijzer, ''Boeken en boekbanden''
*FARO, ''Aflevering boeken en boekbanden''

Krantenknipsels
*Library of Congress, ''Preservation Measures for Newspapers''
*State Library of Victoria, Storing newspapers.
Papier (inclusief programma's, brochure)
*FARO, Aflevering Papier in Verzeker de bewaring.
*Gemeentearchief Rotterdam, Papier bewaren.
*Library of Congress, Handling, and Storage of Works on Paper.
*MOYSON, H. (RESONANT), Zorg dragen voor je archief. Leidraad voor beiaardiers, Leuven, 2012, 40.

<h2>WAT TE DOEN MET GROTE FORMATEN ?</h2>
Grote papierformaten zoals affiches, tekeningen, lichtplannen, ... kan je bewaren in specifiek daarvoor ontwikkelde ladekasten (planladekast of tekeningkast).
Zij bestaan tot A0+ formaat (1600mm x 841mm).Kies bij voorkeur voor metalen kasten met een poederlak coating die op hoge temperatuur is gedroogd.
Er kunnen meerdere papieren documenten bewaard worden in één lade, maar prop deze zeker niet te vol om te veel druk op de onderste documenten te vermijden.
Hou er rekening mee dat de documenten vlot in en uit de kast moeten kunnen gehaald worden.
Bewaar je stukken van verschillende formaten in één lade samen, leg dan de grootste documenten onderaan.
Delicate documenten worden het beste nog eens extra in een (zuurvrije) omslag beschermd.

Planladekasten vind je onder meer bij:
*Bruynzeel Storage Systems, https://bruynzeel-storage.nl/archief/
*Magista, https://www.magista.com

Zuurvrije dozen en omslagen:
Wanneer de aankoop van ladekasten niet mogelijk of wenselijk is, dan kunnen zuurvrije prentendozen of omslagen een oplossing bieden.
In één omslag bewaar je beter niet meer dan 10 documenten.

Zuurvrije archiefdozen en omslagen vind je onder meer bij:
*Het Algemeen Rijksarchief, http://arch.be/
*CAMI https://www.cami-nv.com/
*JANSSEN WIJSMULLER https://www.jwb.nl/
*LA ROUTE DU PAPIER https://laroutedupapier.com/nl/welkom/

Meer info is beschikbaar via onderstaande links;
*Northeast Document Conservation Centre, Storage Solutions for Oversized Paper Artifacts.
*Provincie West-Vlaanderen, Provinciale Bibliotheek Tolhuis en Provinciale Archiefdienst West-Vlaanderen, Handleiding inventarisatie tekstaffiches WOI, West-Vlaanderen, 2013.

<h2>HOE FILM EN VIDEO BEWAREN ?</h2>
Bewaar audiovisueel materiaal rechtopstaand (zoals boeken op een boekenplank) in koele en stabiele omstandigheden. Een temperatuur van 18°C is geschikt voor zowel optische schijven als magnetische tapes.
Bewaar het materiaal steeds in hun doos. Zorg dat de dozen vrij van vuil en stof blijven.
Stapel nooit optische schijven op elkaar of verpak ze niet samen en vermijd dat ze tegen elkaar kunnen leunen.
Hou magnetische tapes uit de buurt van sterke magnetische velden zoals luidsprekers en andere beeldbuisschermen.
Hou de bewaarplaats vrij van stof en direct zonlicht.
Spoel magnetische tapes volledig terug vooraleer hem op te bergen en schakel de record tab uit om ongewenste uitwissing in de toekomst te vermijden.
Gebruik bij het labelen een stift met zachte punt. Bij optische schijven is het aan te raden om enkel te schrijven in de doorzichtige binnencirkel waar geen data worden opgeslagen.

Vermijd het gebruik van kleeflabels bij optische schijven.
Meer info is beschikbaar via onderstaande links:
*BOUDREZ, F., Magnetische dragers voor het archief, Antwerpen, 2002.
*FARO, 'Inhoud aflevering: Audiovisueel Materiaal', Verzeker De Bewaring, 2016.
*Gemeentearchief Rotterdam, Audio bewaren.
*Gemeentearchief Rotterdam, Films en video's bewaren.
*MOYSON, H. (RESONANT), Zorg dragen voor je archief. Leidraad voor beiaardiers, Leuven, 2012, 42.
*National Library of New Zealand, Sound Recordings.
*http://www.kenjedrager.be

<h2>HOE FOTO’S BEWAREN ?</h2>
Bewaar je foto's donker (vermijd licht), plat in dozen en vermijd lijm, fotoalbums, nietjes, elastiekjes, ...
Wil je een foto labelen, doe dit dan met een potlood achteraan op de foto.

Meer info is beschikbaar via onderstaande links:
*BOON, B. en LELOUP, G., Fotoarchief. Praktische aanbevelingen voor bewaring en beheer, Brussel, 2011 .
*Depotwijzer, Fotografisch materiaal.
*Foto Museum Antwerpen, E.H.B.O. voor uw foto’s, Antwerpen, 2005.
*Gemeentearchief Rotterdam, Foto's bewaren.
*MOYSON, H. (RESONANT), Zorg dragen voor je archief. Leidraad voor beiaardiers, Leuven, 2012, 40.
*National Library of New Zealand, Caring for your collections. Photographs.
*ROOSA, M. (Library of Congress), Care, handling, and storage of photographs, Washington, 2002.

<h2>HOE (GROTE) OBJECTEN BEWAREN ?</h2>
Naast het opbouwen van een archief, verzamel je als kunstenaar of organisatie ook objecten zoals props, hardware, werktuigen of maquettes. Het is belangrijk dit erfgoed ook in kaart te brengen en goed te beheren als afzonderlijke collecties.

Meer info is beschikbaar via onderstaande links:

Diverse materialen (Steen, Hout, Plastic …)
*FARO, Verzeker de Bewaring.

Maquettes
*VAN GOETHEM, J. en WALLEMACQ, S. (Koninklijke Muntschouwburg), Decormaquettes in het theater: van werkinstrument tot ontsluiting van cultureel erfgoed, 2013, Brussel.
*QUINTENS, P., De conservering en betekenis van de maquettecollectie van de KVS in het AMVB, in Arduin, 2 (december 2007), pp. 38-47.

Theaterpoppen
*KOCKELKOREN, G. (2010), Behoud de beheerte. Workshop behoud en beheer van theaterpoppen. Wat met 'stof' & plastics [PowerPoint slides].
*SMETS, L. (2010), Behoud en beheer van figurentheaterelementen. Hoe garandeer ik mijn figuren, rekwisieten, decors en documenten een lang leven? [PowerPoint slides].

Performance Props
*Borggreen, G. en Gade R. , Performing Archives/Archives of Performance (In Between States), 2013

<h2>HOE TEXTIEL BEWAREN ?</h2>
Bewaar je textiel plat in een doos of indien niet voldoende ruimte in opgerolde toestand (m.u.v. kostuums). Vermijd vouwen!
Berg geen vuil textiel op, dit trekt ongedierte aan.
Bescherm kostuums tegen direct zonlicht of ander sterk licht. Anders worden de vezels broos en breken ze af, en verdwijnen de kleuren.
Bewaar textiel nooit in een plastic hoes of zak zonder verluchting, plastic laat geen lucht door. Bij temperatuurwissel kan er binnenin condens ontstaan. Het vocht kan niet weg, waardoor er schimmel ontstaat die het weefsel kan beschadigen.
Rol kostuums op zuurvrije rollen of leg ze vlak wanneer er voldoende ruimte is. Dek steeds af of pak in. Vul vouwen op met rolletjes zijdepapier om breuken te voorkomen. Als je de kledingstukken aan kleerhangers of een kledingrek hangt, voorzie dan een degelijke ondersteuning voor elk stuk. Het rek of de kast moet ook voldoende ruim zijn zodat je kreuken en vouwen vermijdt.
Hang alle kostuums aan identieke kapstokken. Je zal verbaasd zijn hoeveel ruimte je hiermee wint!
Inpakken kan met proper gewassen oude witte katoenen lakens, zuurvrij papier of dozen of zuiver en ademend materiaal als Tyvek. Operahuis De Munt maakte een handig patroon om zelf een hoes uit Tyvek te maken. Dit kan je opvragen via contact@cemper.be.
Hou kasten stofvrij en zorg voor een regelmatige beweging in de kast. Eventuele aanwezige motjes worden gestoord en verplaatsen zich dan.
Hang cederhouten blokjes tussen de kostuums in plaats van mottenballen. Dit is goedkoper en milieuvriendelijk. In plaats van jaarlijks de blokjes te vervangen, kan je ze om de drie à vier maanden behandelen met een mix van ceder- en lavendelolie. Spelen in kostuums die lekker ruiken en niet naar mottenballen is aangenamer!
Stop bij het ontdekken van motten het textiel in een plastic zak, pers er zoveel mogelijk lucht uit en sluit goed af. Stop het vervolgens twee weken in de diepvries. Laat het daarna langzaam op temperatuur komen, neem de plastic zak onmiddellijk weg en laat verder gewoon opdrogen. Gebruik nooit een haardroger om het proces te versnellen!

Meer info:
*FARO, 'Inhoud aflevering: Textiel', Verzeker De Bewaring, 2016.
*Instituut Collectie Nederland, Opgeruimd staat netjes: liggend en opgerold, ICN-Informatie, 14, 2005.
*Net Nebraska, Saving Your Treasures: How To Fold & Roll Textiles For Storage.
*AUBAGNAC, G., CHAMPEAUX, A., CHEVALLIER, D., VILLA, A. [et al.], Réflexions sur la présentation de collection textiles, de costumes et d'uniformes, Lyon; Aix-en-Provence: *Association générale des conservateurs des collections publiques de France, Section Provence-Alpes-Côte d'Azur, 2006.
*BOERSMA, F., e.a., Preservation of textile collections, Londen, 2007.
*CORBIN, G., Les caoutchoucs dans les collections d'art contemporain. Identification et processus de dégradation. Recherche menée dans le
cadre d'une bourse attribuée par le CNAP et en collaboration avec le CICRP, 2010 - 2011.
*CORBIN, G., Recherche sur la conservation et la restauration de Foot Soldier (Godzilla) de Kenji Yanobe. Complétée d'une étude sur les mousses polyuréthanes souples, France: ESAA (mémoire), 2007.
*CORBIN, G., Recherche sur les altérations d’une couche peinte composée de latex, in CRBC, ed. ARAAFU, 2008.
*CORBIN, G.; COLOMBINI, A.; LEAL, V., Les matériaux en polyuréthane dans les oeuvres d’art: des fortunes diverses. Le cas de la sculpture «Foot Soldier» de Kenji Yanobe, in CeROArt revue électronique, n°2, 2008.
*GARCIN, E., Roméo et Juliette" de Jean Cocteau. Restauration du costume peint de Juliette, conçu par Jean Hugo, France: INP (mémoire), 2004. X, Conservation du patrimoine et des biens culturels, La Plaine-Saint-Denis: AFNOR, 2011.
*Instituut Collectie Nederland, Kostuumscollecties. Richtlijnen voor beheer en behoud, Amsterdam, 1999.
*QUINTENS, P., Een representatieve selectie theaterkostuums van het theatercollectief Dito’Dito, in Arduin, 9 (mei 2011), pp. 40-53.
Gebaseerd op tips van restauratrice Maria Springael en An De Mol, kostuumverantwoordelijke van NTGent.

Vlaggen
*Erfgoedcel CO7, ''Wat en hoe-boekje: Vlaggen'', Ieper, 2010, .
*Erfgoedcel WAASLAND, Verschillende bewaarwijzen voor vlaggen.

Materiële bewaring van je fysiek archief

2020-09-07T21:06:11Z

Evibert:

[[Categorie: 4. Materieel bewaren]]
[[Categorie: Primaire Tools]]

Als je een archief en/of collectie(s) zodanig wil bewaren zodat de gegevens en informatie niet verloren gaan, is het van belang dit op een duurzame manier te doen. Verschillende types van documenten en objecten moeten ook op een verschillende manier worden bewaard. Archieven en collecties van kunstenaars en kunstenorganisaties bevatten immers vaak verschillende soorten materiaal zoals papier, textiel, hout, metaal en plastic. Dit zijn materialen die specifieke aandacht vereisen. Het correct verpakken van archiefstukken – of documenten is een essentieel onderdeel.
Ook voor je archief en/of collectie(s) geldt dat voorkomen beter is dan genezen. Ze worden meestal bewaard waar er plaats is en waar ze gemakkelijk toegankelijk zijn. Toch is het belangrijk dat je de risico's kent die eigen zijn aan de bewaarruimte. Door risico’s waar mogelijk uit te sluiten, beperk je de te voorziene schade.

[[Bestand:Bewaren 1.jpg|600px|class=align-left]]

<h2>HOE DOCUMENTEN, KRANTENKNIPSELS OF TEKENINGEN BEWAREN ?</h2>
Verwijder alle elementen die de documenten kunnen beschadigen, zoals paperclips, nietjes, elastieken, plastieken mapjes, ringmappen, ... maar ook overbodige papieren mappen, vloeipapier, …
De documenten die werden samengehouden met schadelijke materialen zoals paperclips, nietjes en elastieken moeten wel fysiek verbonden blijven. Gebruik daarvoor een groot vel (zuurvrij) papier (A3), vouw het dubbel en berg de documenten daarin op. Ringmappen vervang je door (zuurvrije) dozen.
Vooraleer je de oorspronkelijke verpakking verwijdert, controleer je of ze geen informatie bevat die nuttig kan zijn voor de beschrijving van de documenten. In dat geval, neem je deze gegevens over op de nieuwe verpakking.
Papier bewaar je bij voorkeur vlak in een kartonnen doos. Indien er niet genoeg ruimte is om grote formaten plat te bewaren, rol ze dan op. Vermijd in elk geval vouwen!
Wil je de papieren stukken labelen, doe dit dan met een zacht potlood op de rugzijde van het papier.

Meer info is beschikbaar via onderstaande links;

Boeken
*Depotwijzer, ''Boeken en boekbanden''
*FARO, ''Aflevering boeken en boekbanden''

Krantenknipsels
*Library of Congress, ''Preservation Measures for Newspapers''
*State Library of Victoria, Storing newspapers.
Papier (inclusief programma's, brochure)
*FARO, Aflevering Papier in Verzeker de bewaring.
*Gemeentearchief Rotterdam, Papier bewaren.
*Library of Congress, Handling, and Storage of Works on Paper.
*MOYSON, H. (RESONANT), Zorg dragen voor je archief. Leidraad voor beiaardiers, Leuven, 2012, 40.

<h2>WAT TE DOEN MET GROTE FORMATEN ?</h2>
*Grote papierformaten zoals affiches, tekeningen, lichtplannen, ... kan je bewaren in specifiek daarvoor ontwikkelde ladekasten (planladekast of tekeningkast). Zij bestaan tot A0+ formaat (1600mm x 841mm).Kies bij voorkeur voor metalen kasten met een poederlak coating die op hoge temperatuur is gedroogd.
Er kunnen meerdere papieren documenten bewaard worden in één lade, maar prop deze zeker niet te vol om te veel druk op de onderste documenten te vermijden.
*Hou er rekening mee dat de documenten vlot in en uit de kast moeten kunnen gehaald worden.
*Bewaar je stukken van verschillende formaten in één lade samen, leg dan de grootste documenten onderaan.
*Delicate documenten worden het beste nog eens extra in een (zuurvrije) omslag beschermd.

Planladekasten vind je onder meer bij:
*Bruynzeel Storage Systems, https://bruynzeel-storage.nl/archief/
*Magista, https://www.magista.com

Zuurvrije dozen en omslagen:
Wanneer de aankoop van ladekasten niet mogelijk of wenselijk is, dan kunnen zuurvrije prentendozen of omslagen een oplossing bieden.
In één omslag bewaar je beter niet meer dan 10 documenten.

Zuurvrije archiefdozen en omslagen vind je onder meer bij:
*Het Algemeen Rijksarchief, http://arch.be/
*CAMI https://www.cami-nv.com/
*JANSSEN WIJSMULLER https://www.jwb.nl/
*LA ROUTE DU PAPIER https://laroutedupapier.com/nl/welkom/

Meer info is beschikbaar via onderstaande links;
*Northeast Document Conservation Centre, Storage Solutions for Oversized Paper Artifacts.
*Provincie West-Vlaanderen, Provinciale Bibliotheek Tolhuis en Provinciale Archiefdienst West-Vlaanderen, Handleiding inventarisatie tekstaffiches WOI, West-Vlaanderen, 2013.

<h2>HOE FILM EN VIDEO BEWAREN ?</h2>
Bewaar audiovisueel materiaal rechtopstaand (zoals boeken op een boekenplank) in koele en stabiele omstandigheden. Een temperatuur van 18°C is geschikt voor zowel optische schijven als magnetische tapes.
Bewaar het materiaal steeds in hun doos. Zorg dat de dozen vrij van vuil en stof blijven.
Stapel nooit optische schijven op elkaar of verpak ze niet samen en vermijd dat ze tegen elkaar kunnen leunen.
Hou magnetische tapes uit de buurt van sterke magnetische velden zoals luidsprekers en andere beeldbuisschermen.
Hou de bewaarplaats vrij van stof en direct zonlicht.
Spoel magnetische tapes volledig terug vooraleer hem op te bergen en schakel de record tab uit om ongewenste uitwissing in de toekomst te vermijden.
Gebruik bij het labelen een stift met zachte punt. Bij optische schijven is het aan te raden om enkel te schrijven in de doorzichtige binnencirkel waar geen data worden opgeslagen.

Vermijd het gebruik van kleeflabels bij optische schijven.
Meer info is beschikbaar via onderstaande links:
*BOUDREZ, F., Magnetische dragers voor het archief, Antwerpen, 2002.
*FARO, 'Inhoud aflevering: Audiovisueel Materiaal', Verzeker De Bewaring, 2016.
*Gemeentearchief Rotterdam, Audio bewaren.
*Gemeentearchief Rotterdam, Films en video's bewaren.
*MOYSON, H. (RESONANT), Zorg dragen voor je archief. Leidraad voor beiaardiers, Leuven, 2012, 42.
*National Library of New Zealand, Sound Recordings.
*http://www.kenjedrager.be

<h2>HOE FOTO’S BEWAREN ?</h2>
Bewaar je foto's donker (vermijd licht), plat in dozen en vermijd lijm, fotoalbums, nietjes, elastiekjes, ...
Wil je een foto labelen, doe dit dan met een potlood achteraan op de foto.

Meer info is beschikbaar via onderstaande links:
*BOON, B. en LELOUP, G., Fotoarchief. Praktische aanbevelingen voor bewaring en beheer, Brussel, 2011 .
*Depotwijzer, Fotografisch materiaal.
*Foto Museum Antwerpen, E.H.B.O. voor uw foto’s, Antwerpen, 2005.
*Gemeentearchief Rotterdam, Foto's bewaren.
*MOYSON, H. (RESONANT), Zorg dragen voor je archief. Leidraad voor beiaardiers, Leuven, 2012, 40.
*National Library of New Zealand, Caring for your collections. Photographs.
*ROOSA, M. (Library of Congress), Care, handling, and storage of photographs, Washington, 2002.

<h2>HOE (GROTE) OBJECTEN BEWAREN ?</h2>
Naast het opbouwen van een archief, verzamel je als kunstenaar of organisatie ook objecten zoals props, hardware, werktuigen of maquettes. Het is belangrijk dit erfgoed ook in kaart te brengen en goed te beheren als afzonderlijke collecties.

Meer info is beschikbaar via onderstaande links:

Diverse materialen (Steen, Hout, Plastic …)
*FARO, Verzeker de Bewaring.

Maquettes
*VAN GOETHEM, J. en WALLEMACQ, S. (Koninklijke Muntschouwburg), Decormaquettes in het theater: van werkinstrument tot ontsluiting van cultureel erfgoed, 2013, Brussel.
*QUINTENS, P., De conservering en betekenis van de maquettecollectie van de KVS in het AMVB, in Arduin, 2 (december 2007), pp. 38-47.

Theaterpoppen
*KOCKELKOREN, G. (2010), Behoud de beheerte. Workshop behoud en beheer van theaterpoppen. Wat met 'stof' & plastics [PowerPoint slides].
*SMETS, L. (2010), Behoud en beheer van figurentheaterelementen. Hoe garandeer ik mijn figuren, rekwisieten, decors en documenten een lang leven? [PowerPoint slides].

Performance Props
*Borggreen, G. en Gade R. , Performing Archives/Archives of Performance (In Between States), 2013

<h2>HOE TEXTIEL BEWAREN ?</h2>
Bewaar je textiel plat in een doos of indien niet voldoende ruimte in opgerolde toestand (m.u.v. kostuums). Vermijd vouwen!
Berg geen vuil textiel op, dit trekt ongedierte aan.
Bescherm kostuums tegen direct zonlicht of ander sterk licht. Anders worden de vezels broos en breken ze af, en verdwijnen de kleuren.
Bewaar textiel nooit in een plastic hoes of zak zonder verluchting, plastic laat geen lucht door. Bij temperatuurwissel kan er binnenin condens ontstaan. Het vocht kan niet weg, waardoor er schimmel ontstaat die het weefsel kan beschadigen.
Rol kostuums op zuurvrije rollen of leg ze vlak wanneer er voldoende ruimte is. Dek steeds af of pak in. Vul vouwen op met rolletjes zijdepapier om breuken te voorkomen. Als je de kledingstukken aan kleerhangers of een kledingrek hangt, voorzie dan een degelijke ondersteuning voor elk stuk. Het rek of de kast moet ook voldoende ruim zijn zodat je kreuken en vouwen vermijdt.
Hang alle kostuums aan identieke kapstokken. Je zal verbaasd zijn hoeveel ruimte je hiermee wint!
Inpakken kan met proper gewassen oude witte katoenen lakens, zuurvrij papier of dozen of zuiver en ademend materiaal als Tyvek. Operahuis De Munt maakte een handig patroon om zelf een hoes uit Tyvek te maken. Dit kan je opvragen via contact@cemper.be.
Hou kasten stofvrij en zorg voor een regelmatige beweging in de kast. Eventuele aanwezige motjes worden gestoord en verplaatsen zich dan.
Hang cederhouten blokjes tussen de kostuums in plaats van mottenballen. Dit is goedkoper en milieuvriendelijk. In plaats van jaarlijks de blokjes te vervangen, kan je ze om de drie à vier maanden behandelen met een mix van ceder- en lavendelolie. Spelen in kostuums die lekker ruiken en niet naar mottenballen is aangenamer!
Stop bij het ontdekken van motten het textiel in een plastic zak, pers er zoveel mogelijk lucht uit en sluit goed af. Stop het vervolgens twee weken in de diepvries. Laat het daarna langzaam op temperatuur komen, neem de plastic zak onmiddellijk weg en laat verder gewoon opdrogen. Gebruik nooit een haardroger om het proces te versnellen!

Meer info:
*FARO, 'Inhoud aflevering: Textiel', Verzeker De Bewaring, 2016.
*Instituut Collectie Nederland, Opgeruimd staat netjes: liggend en opgerold, ICN-Informatie, 14, 2005.
*Net Nebraska, Saving Your Treasures: How To Fold & Roll Textiles For Storage.
*AUBAGNAC, G., CHAMPEAUX, A., CHEVALLIER, D., VILLA, A. [et al.], Réflexions sur la présentation de collection textiles, de costumes et d'uniformes, Lyon; Aix-en-Provence: *Association générale des conservateurs des collections publiques de France, Section Provence-Alpes-Côte d'Azur, 2006.
*BOERSMA, F., e.a., Preservation of textile collections, Londen, 2007.
*CORBIN, G., Les caoutchoucs dans les collections d'art contemporain. Identification et processus de dégradation. Recherche menée dans le
cadre d'une bourse attribuée par le CNAP et en collaboration avec le CICRP, 2010 - 2011.
*CORBIN, G., Recherche sur la conservation et la restauration de Foot Soldier (Godzilla) de Kenji Yanobe. Complétée d'une étude sur les mousses polyuréthanes souples, France: ESAA (mémoire), 2007.
*CORBIN, G., Recherche sur les altérations d’une couche peinte composée de latex, in CRBC, ed. ARAAFU, 2008.
*CORBIN, G.; COLOMBINI, A.; LEAL, V., Les matériaux en polyuréthane dans les oeuvres d’art: des fortunes diverses. Le cas de la sculpture «Foot Soldier» de Kenji Yanobe, in CeROArt revue électronique, n°2, 2008.
*GARCIN, E., Roméo et Juliette" de Jean Cocteau. Restauration du costume peint de Juliette, conçu par Jean Hugo, France: INP (mémoire), 2004. X, Conservation du patrimoine et des biens culturels, La Plaine-Saint-Denis: AFNOR, 2011.
*Instituut Collectie Nederland, Kostuumscollecties. Richtlijnen voor beheer en behoud, Amsterdam, 1999.
*QUINTENS, P., Een representatieve selectie theaterkostuums van het theatercollectief Dito’Dito, in Arduin, 9 (mei 2011), pp. 40-53.
Gebaseerd op tips van restauratrice Maria Springael en An De Mol, kostuumverantwoordelijke van NTGent.

Vlaggen
*Erfgoedcel CO7, ''Wat en hoe-boekje: Vlaggen'', Ieper, 2010, .
*Erfgoedcel WAASLAND, Verschillende bewaarwijzen voor vlaggen.

Materiële bewaring van je fysiek archief

2020-09-07T21:05:42Z

Evibert:

[[Categorie: 4. Materieel bewaren]]
[[Categorie: Primaire Tools]]

Als je een archief en/of collectie(s) zodanig wil bewaren zodat de gegevens en informatie niet verloren gaan, is het van belang dit op een duurzame manier te doen. Verschillende types van documenten en objecten moeten ook op een verschillende manier worden bewaard. Archieven en collecties van kunstenaars en kunstenorganisaties bevatten immers vaak verschillende soorten materiaal zoals papier, textiel, hout, metaal en plastic. Dit zijn materialen die specifieke aandacht vereisen. Het correct verpakken van archiefstukken – of documenten is een essentieel onderdeel.
Ook voor je archief en/of collectie(s) geldt dat voorkomen beter is dan genezen. Ze worden meestal bewaard waar er plaats is en waar ze gemakkelijk toegankelijk zijn. Toch is het belangrijk dat je de risico's kent die eigen zijn aan de bewaarruimte. Door risico’s waar mogelijk uit te sluiten, beperk je de te voorziene schade.

[[Bestand:Bewaren 1.jpg|600px|class=align-left]]

<h2>HOE DOCUMENTEN, KRANTENKNIPSELS OF TEKENINGEN BEWAREN ?</h2>
Verwijder alle elementen die de documenten kunnen beschadigen, zoals paperclips, nietjes, elastieken, plastieken mapjes, ringmappen, ... maar ook overbodige papieren mappen, vloeipapier, …
De documenten die werden samengehouden met schadelijke materialen zoals paperclips, nietjes en elastieken moeten wel fysiek verbonden blijven. Gebruik daarvoor een groot vel (zuurvrij) papier (A3), vouw het dubbel en berg de documenten daarin op. Ringmappen vervang je door (zuurvrije) dozen.
Vooraleer je de oorspronkelijke verpakking verwijdert, controleer je of ze geen informatie bevat die nuttig kan zijn voor de beschrijving van de documenten. In dat geval, neem je deze gegevens over op de nieuwe verpakking.
Papier bewaar je bij voorkeur vlak in een kartonnen doos. Indien er niet genoeg ruimte is om grote formaten plat te bewaren, rol ze dan op. Vermijd in elk geval vouwen!
Wil je de papieren stukken labelen, doe dit dan met een zacht potlood op de rugzijde van het papier.

Meer info is beschikbaar via onderstaande links;

Boeken
*Depotwijzer, ''Boeken en boekbanden''
*FARO, ''Aflevering boeken en boekbanden''

Krantenknipsels
*Library of Congress, ''Preservation Measures for Newspapers''
*State Library of Victoria, Storing newspapers.
Papier (inclusief programma's, brochure)
*FARO, Aflevering Papier in Verzeker de bewaring.
*Gemeentearchief Rotterdam, Papier bewaren.
*Library of Congress, Handling, and Storage of Works on Paper.
*MOYSON, H. (RESONANT), Zorg dragen voor je archief. Leidraad voor beiaardiers, Leuven, 2012, 40.

<h2>WAT TE DOEN MET GROTE FORMATEN ?</h2>
*Grote papierformaten zoals affiches, tekeningen, lichtplannen, ... kan je bewaren in specifiek daarvoor ontwikkelde ladekasten (planladekast of tekeningkast). Zij bestaan tot A0+ formaat (1600mm x 841mm).Kies bij voorkeur voor metalen kasten met een poederlak coating die op hoge temperatuur is gedroogd.
Er kunnen meerdere papieren documenten bewaard worden in één lade, maar prop deze zeker niet te vol om te veel druk op de onderste documenten te vermijden.
*Hou er rekening mee dat de documenten vlot in en uit de kast moeten kunnen gehaald worden.
*Bewaar je stukken van verschillende formaten in één lade samen, leg dan de grootste documenten onderaan.
*Delicate documenten worden het beste nog eens extra in een (zuurvrije) omslag beschermd.

Planladekasten vind je onder meer bij:
*Bruynzeel Storage Systems, https://bruynzeel-storage.nl/archief/
*Magista, https://www.magista.com

Zuurvrije dozen en omslagen:
Wanneer de aankoop van ladekasten niet mogelijk of wenselijk is, dan kunnen zuurvrije prentendozen of omslagen een oplossing bieden.
In één omslag bewaar je beter niet meer dan 10 documenten.

Zuurvrije archiefdozen en omslagen vind je onder meer bij:
*Het Algemeen Rijksarchief, http://arch.be/
*CAMI https://www.cami-nv.com/
*JANSSEN WIJSMULLER https://www.jwb.nl/
*LA ROUTE DU PAPIER https://laroutedupapier.com/nl/welkom/

Meer info is beschikbaar via onderstaande links;
*Northeast Document Conservation Centre, Storage Solutions for Oversized Paper Artifacts.
*Provincie West-Vlaanderen, Provinciale Bibliotheek Tolhuis en Provinciale Archiefdienst West-Vlaanderen, Handleiding inventarisatie tekstaffiches WOI, West-Vlaanderen, 2013.

<h2>HOE FILM EN VIDEO BEWAREN ?</h2>
Bewaar audiovisueel materiaal rechtopstaand (zoals boeken op een boekenplank) in koele en stabiele omstandigheden. Een temperatuur van 18°C is geschikt voor zowel optische schijven als magnetische tapes.
Bewaar het materiaal steeds in hun doos. Zorg dat de dozen vrij van vuil en stof blijven.
Stapel nooit optische schijven op elkaar of verpak ze niet samen en vermijd dat ze tegen elkaar kunnen leunen.
Hou magnetische tapes uit de buurt van sterke magnetische velden zoals luidsprekers en andere beeldbuisschermen.
Hou de bewaarplaats vrij van stof en direct zonlicht.
Spoel magnetische tapes volledig terug vooraleer hem op te bergen en schakel de record tab uit om ongewenste uitwissing in de toekomst te vermijden.
Gebruik bij het labelen een stift met zachte punt. Bij optische schijven is het aan te raden om enkel te schrijven in de doorzichtige binnencirkel waar geen data worden opgeslagen.

Vermijd het gebruik van kleeflabels bij optische schijven.
Meer info is beschikbaar via onderstaande links:
*BOUDREZ, F., Magnetische dragers voor het archief, Antwerpen, 2002.
*FARO, 'Inhoud aflevering: Audiovisueel Materiaal', Verzeker De Bewaring, 2016.
*Gemeentearchief Rotterdam, Audio bewaren.
*Gemeentearchief Rotterdam, Films en video's bewaren.
*MOYSON, H. (RESONANT), Zorg dragen voor je archief. Leidraad voor beiaardiers, Leuven, 2012, 42.
*National Library of New Zealand, Sound Recordings.
*http://www.kenjedrager.be

<h2>HOE FOTO’S BEWAREN ?</h2>
Bewaar je foto's donker (vermijd licht), plat in dozen en vermijd lijm, fotoalbums, nietjes, elastiekjes, ...
Wil je een foto labelen, doe dit dan met een potlood achteraan op de foto.

Meer info is beschikbaar via onderstaande links:
*BOON, B. en LELOUP, G., Fotoarchief. Praktische aanbevelingen voor bewaring en beheer, Brussel, 2011 .
*Depotwijzer, Fotografisch materiaal.
*Foto Museum Antwerpen, E.H.B.O. voor uw foto’s, Antwerpen, 2005.
*Gemeentearchief Rotterdam, Foto's bewaren.
*MOYSON, H. (RESONANT), Zorg dragen voor je archief. Leidraad voor beiaardiers, Leuven, 2012, 40.
*National Library of New Zealand, Caring for your collections. Photographs.
*ROOSA, M. (Library of Congress), Care, handling, and storage of photographs, Washington, 2002.

<h2>HOE (GROTE) OBJECTEN BEWAREN ?</h2>
Naast het opbouwen van een archief, verzamel je als kunstenaar of organisatie ook objecten zoals props, hardware, werktuigen of maquettes. Het is belangrijk dit erfgoed ook in kaart te brengen en goed te beheren als afzonderlijke collecties.

Meer info is beschikbaar via onderstaande links:

Diverse materialen (Steen, Hout, Plastic …)
*FARO, Verzeker de Bewaring.

Maquettes
*VAN GOETHEM, J. en WALLEMACQ, S. (Koninklijke Muntschouwburg), Decormaquettes in het theater: van werkinstrument tot ontsluiting van cultureel erfgoed, 2013, Brussel.
*QUINTENS, P., De conservering en betekenis van de maquettecollectie van de KVS in het AMVB, in Arduin, 2 (december 2007), pp. 38-47.

Theaterpoppen
*KOCKELKOREN, G. (2010), Behoud de beheerte. Workshop behoud en beheer van theaterpoppen. Wat met 'stof' & plastics [PowerPoint slides].
*SMETS, L. (2010), Behoud en beheer van figurentheaterelementen. Hoe garandeer ik mijn figuren, rekwisieten, decors en documenten een lang leven? [PowerPoint slides].

Performance Props
*Borggreen, G. en Gade R. , Performing Archives/Archives of Performance (In Between States), 2013

<h2>HOE TEXTIEL BEWAREN ?</h2>
Bewaar je textiel plat in een doos of indien niet voldoende ruimte in opgerolde toestand (m.u.v. kostuums). Vermijd vouwen!
Berg geen vuil textiel op, dit trekt ongedierte aan.
Bescherm kostuums tegen direct zonlicht of ander sterk licht. Anders worden de vezels broos en breken ze af, en verdwijnen de kleuren.
Bewaar textiel nooit in een plastic hoes of zak zonder verluchting, plastic laat geen lucht door. Bij temperatuurwissel kan er binnenin condens ontstaan. Het vocht kan niet weg, waardoor er schimmel ontstaat die het weefsel kan beschadigen.
Rol kostuums op zuurvrije rollen of leg ze vlak wanneer er voldoende ruimte is. Dek steeds af of pak in. Vul vouwen op met rolletjes zijdepapier om breuken te voorkomen. Als je de kledingstukken aan kleerhangers of een kledingrek hangt, voorzie dan een degelijke ondersteuning voor elk stuk. Het rek of de kast moet ook voldoende ruim zijn zodat je kreuken en vouwen vermijdt.
Hang alle kostuums aan identieke kapstokken. Je zal verbaasd zijn hoeveel ruimte je hiermee wint!
Inpakken kan met proper gewassen oude witte katoenen lakens, zuurvrij papier of dozen of zuiver en ademend materiaal als Tyvek. Operahuis De Munt maakte een handig patroon om zelf een hoes uit Tyvek te maken. Dit kan je opvragen via contact@cemper.be.
Hou kasten stofvrij en zorg voor een regelmatige beweging in de kast. Eventuele aanwezige motjes worden gestoord en verplaatsen zich dan.
Hang cederhouten blokjes tussen de kostuums in plaats van mottenballen. Dit is goedkoper en milieuvriendelijk. In plaats van jaarlijks de blokjes te vervangen, kan je ze om de drie à vier maanden behandelen met een mix van ceder- en lavendelolie. Spelen in kostuums die lekker ruiken en niet naar mottenballen is aangenamer!
Stop bij het ontdekken van motten het textiel in een plastic zak, pers er zoveel mogelijk lucht uit en sluit goed af. Stop het vervolgens twee weken in de diepvries. Laat het daarna langzaam op temperatuur komen, neem de plastic zak onmiddellijk weg en laat verder gewoon opdrogen. Gebruik nooit een haardroger om het proces te versnellen!

Meer info:
*FARO, 'Inhoud aflevering: Textiel', Verzeker De Bewaring, 2016.
*Instituut Collectie Nederland, Opgeruimd staat netjes: liggend en opgerold, ICN-Informatie, 14, 2005.
*Net Nebraska, Saving Your Treasures: How To Fold & Roll Textiles For Storage.
*AUBAGNAC, G., CHAMPEAUX, A., CHEVALLIER, D., VILLA, A. [et al.], Réflexions sur la présentation de collection textiles, de costumes et d'uniformes, Lyon; Aix-en-Provence: *Association générale des conservateurs des collections publiques de France, Section Provence-Alpes-Côte d'Azur, 2006.
*BOERSMA, F., e.a., Preservation of textile collections, Londen, 2007.
*CORBIN, G., Les caoutchoucs dans les collections d'art contemporain. Identification et processus de dégradation. Recherche menée dans le
cadre d'une bourse attribuée par le CNAP et en collaboration avec le CICRP, 2010 - 2011.
*CORBIN, G., Recherche sur la conservation et la restauration de Foot Soldier (Godzilla) de Kenji Yanobe. Complétée d'une étude sur les mousses polyuréthanes souples, France: ESAA (mémoire), 2007.
*CORBIN, G., Recherche sur les altérations d’une couche peinte composée de latex, in CRBC, ed. ARAAFU, 2008.
*CORBIN, G.; COLOMBINI, A.; LEAL, V., Les matériaux en polyuréthane dans les oeuvres d’art: des fortunes diverses. Le cas de la sculpture «Foot Soldier» de Kenji Yanobe, in CeROArt revue électronique, n°2, 2008.
*GARCIN, E., Roméo et Juliette" de Jean Cocteau. Restauration du costume peint de Juliette, conçu par Jean Hugo, France: INP (mémoire), 2004. X, Conservation du patrimoine et des biens culturels, La Plaine-Saint-Denis: AFNOR, 2011.
*Instituut Collectie Nederland, Kostuumscollecties. Richtlijnen voor beheer en behoud, Amsterdam, 1999.
*QUINTENS, P., Een representatieve selectie theaterkostuums van het theatercollectief Dito’Dito, in Arduin, 9 (mei 2011), pp. 40-53.
Gebaseerd op tips van restauratrice Maria Springael en An De Mol, kostuumverantwoordelijke van NTGent.

Vlaggen
*Erfgoedcel CO7, ''Wat en hoe-boekje: Vlaggen'', Ieper, 2010, .
*Erfgoedcel WAASLAND, Verschillende bewaarwijzen voor vlaggen.

Materiële bewaring van je fysiek archief

2020-09-07T21:04:51Z

Evibert:

[[Categorie: 4. Materieel bewaren]]
[[Categorie: Primaire Tools]]

Als je een archief en/of collectie(s) zodanig wil bewaren zodat de gegevens en informatie niet verloren gaan, is het van belang dit op een duurzame manier te doen. Verschillende types van documenten en objecten moeten ook op een verschillende manier worden bewaard. Archieven en collecties van kunstenaars en kunstenorganisaties bevatten immers vaak verschillende soorten materiaal zoals papier, textiel, hout, metaal en plastic. Dit zijn materialen die specifieke aandacht vereisen. Het correct verpakken van archiefstukken – of documenten is een essentieel onderdeel.
Ook voor je archief en/of collectie(s) geldt dat voorkomen beter is dan genezen. Ze worden meestal bewaard waar er plaats is en waar ze gemakkelijk toegankelijk zijn. Toch is het belangrijk dat je de risico's kent die eigen zijn aan de bewaarruimte. Door risico’s waar mogelijk uit te sluiten, beperk je de te voorziene schade.

[[Bestand:Bewaren 1.jpg]]

<h2>HOE DOCUMENTEN, KRANTENKNIPSELS OF TEKENINGEN BEWAREN ?</h2>
Verwijder alle elementen die de documenten kunnen beschadigen, zoals paperclips, nietjes, elastieken, plastieken mapjes, ringmappen, ... maar ook overbodige papieren mappen, vloeipapier, …
De documenten die werden samengehouden met schadelijke materialen zoals paperclips, nietjes en elastieken moeten wel fysiek verbonden blijven. Gebruik daarvoor een groot vel (zuurvrij) papier (A3), vouw het dubbel en berg de documenten daarin op. Ringmappen vervang je door (zuurvrije) dozen.
Vooraleer je de oorspronkelijke verpakking verwijdert, controleer je of ze geen informatie bevat die nuttig kan zijn voor de beschrijving van de documenten. In dat geval, neem je deze gegevens over op de nieuwe verpakking.
Papier bewaar je bij voorkeur vlak in een kartonnen doos. Indien er niet genoeg ruimte is om grote formaten plat te bewaren, rol ze dan op. Vermijd in elk geval vouwen!
Wil je de papieren stukken labelen, doe dit dan met een zacht potlood op de rugzijde van het papier.

Meer info is beschikbaar via onderstaande links;

Boeken
*Depotwijzer, ''Boeken en boekbanden''
*FARO, ''Aflevering boeken en boekbanden''

Krantenknipsels
*Library of Congress, ''Preservation Measures for Newspapers''
*State Library of Victoria, Storing newspapers.
Papier (inclusief programma's, brochure)
*FARO, Aflevering Papier in Verzeker de bewaring.
*Gemeentearchief Rotterdam, Papier bewaren.
*Library of Congress, Handling, and Storage of Works on Paper.
*MOYSON, H. (RESONANT), Zorg dragen voor je archief. Leidraad voor beiaardiers, Leuven, 2012, 40.

<h2>WAT TE DOEN MET GROTE FORMATEN ?</h2>
*Grote papierformaten zoals affiches, tekeningen, lichtplannen, ... kan je bewaren in specifiek daarvoor ontwikkelde ladekasten (planladekast of tekeningkast). Zij bestaan tot A0+ formaat (1600mm x 841mm).Kies bij voorkeur voor metalen kasten met een poederlak coating die op hoge temperatuur is gedroogd.
Er kunnen meerdere papieren documenten bewaard worden in één lade, maar prop deze zeker niet te vol om te veel druk op de onderste documenten te vermijden.
*Hou er rekening mee dat de documenten vlot in en uit de kast moeten kunnen gehaald worden.
*Bewaar je stukken van verschillende formaten in één lade samen, leg dan de grootste documenten onderaan.
*Delicate documenten worden het beste nog eens extra in een (zuurvrije) omslag beschermd.

Planladekasten vind je onder meer bij:
*Bruynzeel Storage Systems, https://bruynzeel-storage.nl/archief/
*Magista, https://www.magista.com

Zuurvrije dozen en omslagen:
Wanneer de aankoop van ladekasten niet mogelijk of wenselijk is, dan kunnen zuurvrije prentendozen of omslagen een oplossing bieden.
In één omslag bewaar je beter niet meer dan 10 documenten.

Zuurvrije archiefdozen en omslagen vind je onder meer bij:
*Het Algemeen Rijksarchief, http://arch.be/
*CAMI https://www.cami-nv.com/
*JANSSEN WIJSMULLER https://www.jwb.nl/
*LA ROUTE DU PAPIER https://laroutedupapier.com/nl/welkom/

Meer info is beschikbaar via onderstaande links;
*Northeast Document Conservation Centre, Storage Solutions for Oversized Paper Artifacts.
*Provincie West-Vlaanderen, Provinciale Bibliotheek Tolhuis en Provinciale Archiefdienst West-Vlaanderen, Handleiding inventarisatie tekstaffiches WOI, West-Vlaanderen, 2013.

<h2>HOE FILM EN VIDEO BEWAREN ?</h2>
Bewaar audiovisueel materiaal rechtopstaand (zoals boeken op een boekenplank) in koele en stabiele omstandigheden. Een temperatuur van 18°C is geschikt voor zowel optische schijven als magnetische tapes.
Bewaar het materiaal steeds in hun doos. Zorg dat de dozen vrij van vuil en stof blijven.
Stapel nooit optische schijven op elkaar of verpak ze niet samen en vermijd dat ze tegen elkaar kunnen leunen.
Hou magnetische tapes uit de buurt van sterke magnetische velden zoals luidsprekers en andere beeldbuisschermen.
Hou de bewaarplaats vrij van stof en direct zonlicht.
Spoel magnetische tapes volledig terug vooraleer hem op te bergen en schakel de record tab uit om ongewenste uitwissing in de toekomst te vermijden.
Gebruik bij het labelen een stift met zachte punt. Bij optische schijven is het aan te raden om enkel te schrijven in de doorzichtige binnencirkel waar geen data worden opgeslagen.

Vermijd het gebruik van kleeflabels bij optische schijven.
Meer info is beschikbaar via onderstaande links:
*BOUDREZ, F., Magnetische dragers voor het archief, Antwerpen, 2002.
*FARO, 'Inhoud aflevering: Audiovisueel Materiaal', Verzeker De Bewaring, 2016.
*Gemeentearchief Rotterdam, Audio bewaren.
*Gemeentearchief Rotterdam, Films en video's bewaren.
*MOYSON, H. (RESONANT), Zorg dragen voor je archief. Leidraad voor beiaardiers, Leuven, 2012, 42.
*National Library of New Zealand, Sound Recordings.
*http://www.kenjedrager.be

<h2>HOE FOTO’S BEWAREN ?</h2>
Bewaar je foto's donker (vermijd licht), plat in dozen en vermijd lijm, fotoalbums, nietjes, elastiekjes, ...
Wil je een foto labelen, doe dit dan met een potlood achteraan op de foto.

Meer info is beschikbaar via onderstaande links:
*BOON, B. en LELOUP, G., Fotoarchief. Praktische aanbevelingen voor bewaring en beheer, Brussel, 2011 .
*Depotwijzer, Fotografisch materiaal.
*Foto Museum Antwerpen, E.H.B.O. voor uw foto’s, Antwerpen, 2005.
*Gemeentearchief Rotterdam, Foto's bewaren.
*MOYSON, H. (RESONANT), Zorg dragen voor je archief. Leidraad voor beiaardiers, Leuven, 2012, 40.
*National Library of New Zealand, Caring for your collections. Photographs.
*ROOSA, M. (Library of Congress), Care, handling, and storage of photographs, Washington, 2002.

<h2>HOE (GROTE) OBJECTEN BEWAREN ?</h2>
Naast het opbouwen van een archief, verzamel je als kunstenaar of organisatie ook objecten zoals props, hardware, werktuigen of maquettes. Het is belangrijk dit erfgoed ook in kaart te brengen en goed te beheren als afzonderlijke collecties.

Meer info is beschikbaar via onderstaande links:

Diverse materialen (Steen, Hout, Plastic …)
*FARO, Verzeker de Bewaring.

Maquettes
*VAN GOETHEM, J. en WALLEMACQ, S. (Koninklijke Muntschouwburg), Decormaquettes in het theater: van werkinstrument tot ontsluiting van cultureel erfgoed, 2013, Brussel.
*QUINTENS, P., De conservering en betekenis van de maquettecollectie van de KVS in het AMVB, in Arduin, 2 (december 2007), pp. 38-47.

Theaterpoppen
*KOCKELKOREN, G. (2010), Behoud de beheerte. Workshop behoud en beheer van theaterpoppen. Wat met 'stof' & plastics [PowerPoint slides].
*SMETS, L. (2010), Behoud en beheer van figurentheaterelementen. Hoe garandeer ik mijn figuren, rekwisieten, decors en documenten een lang leven? [PowerPoint slides].

Performance Props
*Borggreen, G. en Gade R. , Performing Archives/Archives of Performance (In Between States), 2013

<h2>HOE TEXTIEL BEWAREN ?</h2>
Bewaar je textiel plat in een doos of indien niet voldoende ruimte in opgerolde toestand (m.u.v. kostuums). Vermijd vouwen!
Berg geen vuil textiel op, dit trekt ongedierte aan.
Bescherm kostuums tegen direct zonlicht of ander sterk licht. Anders worden de vezels broos en breken ze af, en verdwijnen de kleuren.
Bewaar textiel nooit in een plastic hoes of zak zonder verluchting, plastic laat geen lucht door. Bij temperatuurwissel kan er binnenin condens ontstaan. Het vocht kan niet weg, waardoor er schimmel ontstaat die het weefsel kan beschadigen.
Rol kostuums op zuurvrije rollen of leg ze vlak wanneer er voldoende ruimte is. Dek steeds af of pak in. Vul vouwen op met rolletjes zijdepapier om breuken te voorkomen. Als je de kledingstukken aan kleerhangers of een kledingrek hangt, voorzie dan een degelijke ondersteuning voor elk stuk. Het rek of de kast moet ook voldoende ruim zijn zodat je kreuken en vouwen vermijdt.
Hang alle kostuums aan identieke kapstokken. Je zal verbaasd zijn hoeveel ruimte je hiermee wint!
Inpakken kan met proper gewassen oude witte katoenen lakens, zuurvrij papier of dozen of zuiver en ademend materiaal als Tyvek. Operahuis De Munt maakte een handig patroon om zelf een hoes uit Tyvek te maken. Dit kan je opvragen via contact@cemper.be.
Hou kasten stofvrij en zorg voor een regelmatige beweging in de kast. Eventuele aanwezige motjes worden gestoord en verplaatsen zich dan.
Hang cederhouten blokjes tussen de kostuums in plaats van mottenballen. Dit is goedkoper en milieuvriendelijk. In plaats van jaarlijks de blokjes te vervangen, kan je ze om de drie à vier maanden behandelen met een mix van ceder- en lavendelolie. Spelen in kostuums die lekker ruiken en niet naar mottenballen is aangenamer!
Stop bij het ontdekken van motten het textiel in een plastic zak, pers er zoveel mogelijk lucht uit en sluit goed af. Stop het vervolgens twee weken in de diepvries. Laat het daarna langzaam op temperatuur komen, neem de plastic zak onmiddellijk weg en laat verder gewoon opdrogen. Gebruik nooit een haardroger om het proces te versnellen!

Meer info:
*FARO, 'Inhoud aflevering: Textiel', Verzeker De Bewaring, 2016.
*Instituut Collectie Nederland, Opgeruimd staat netjes: liggend en opgerold, ICN-Informatie, 14, 2005.
*Net Nebraska, Saving Your Treasures: How To Fold & Roll Textiles For Storage.
*AUBAGNAC, G., CHAMPEAUX, A., CHEVALLIER, D., VILLA, A. [et al.], Réflexions sur la présentation de collection textiles, de costumes et d'uniformes, Lyon; Aix-en-Provence: *Association générale des conservateurs des collections publiques de France, Section Provence-Alpes-Côte d'Azur, 2006.
*BOERSMA, F., e.a., Preservation of textile collections, Londen, 2007.
*CORBIN, G., Les caoutchoucs dans les collections d'art contemporain. Identification et processus de dégradation. Recherche menée dans le
cadre d'une bourse attribuée par le CNAP et en collaboration avec le CICRP, 2010 - 2011.
*CORBIN, G., Recherche sur la conservation et la restauration de Foot Soldier (Godzilla) de Kenji Yanobe. Complétée d'une étude sur les mousses polyuréthanes souples, France: ESAA (mémoire), 2007.
*CORBIN, G., Recherche sur les altérations d’une couche peinte composée de latex, in CRBC, ed. ARAAFU, 2008.
*CORBIN, G.; COLOMBINI, A.; LEAL, V., Les matériaux en polyuréthane dans les oeuvres d’art: des fortunes diverses. Le cas de la sculpture «Foot Soldier» de Kenji Yanobe, in CeROArt revue électronique, n°2, 2008.
*GARCIN, E., Roméo et Juliette" de Jean Cocteau. Restauration du costume peint de Juliette, conçu par Jean Hugo, France: INP (mémoire), 2004. X, Conservation du patrimoine et des biens culturels, La Plaine-Saint-Denis: AFNOR, 2011.
*Instituut Collectie Nederland, Kostuumscollecties. Richtlijnen voor beheer en behoud, Amsterdam, 1999.
*QUINTENS, P., Een representatieve selectie theaterkostuums van het theatercollectief Dito’Dito, in Arduin, 9 (mei 2011), pp. 40-53.
Gebaseerd op tips van restauratrice Maria Springael en An De Mol, kostuumverantwoordelijke van NTGent.

Vlaggen
*Erfgoedcel CO7, ''Wat en hoe-boekje: Vlaggen'', Ieper, 2010, .
*Erfgoedcel WAASLAND, Verschillende bewaarwijzen voor vlaggen.

Bestand:Bewaren 1.jpg

2020-09-07T21:03:04Z

Evibert:

== Licentie ==
{{self}}

Verpakkingsmaterialen

2020-09-07T21:00:37Z

Evibert:

[[Categorie: 4. Materieel bewaren]]
[[Categorie: Primaire Tools]]

<h2>WAT?</h2>
Archieven of collecties worden meestal verpakt in materialen vervaardigd uit papier, karton of kunststof. Een belangrijke eigenschap van verpakkingen is de zuurtegraad (pH-gehalte) van het gebruikte materiaal.
Hierbij kan een onderscheid worden gemaakt tussen:
*Zuurvrij: papier of karton dat geen zuur of zuurreagerende stoffen bevat. Dit wil zeggen dat de pH of zuurtegraad hoger is dan 7.
*Gebufferd: zuurvrij papier of karton waaraan een alkalische reserve is toegevoegd. Daardoor zal de externe verzuring minder gemakkelijk kunnen binnendringen.
*Inert: verpakkingsmateriaal dat een neutrale pH heeft. Meestal gaat het om speciaal vervaardigde conservatiekunststof.
De ideale zuurtegraad van het verpakkingsmateriaal varieert naargelang de stukken in je archief en collectie. Voor het gros van het archiefmateriaal is het aangewezen om zuurvrij materiaal te gebruiken voor de omslagen en dozen.

<h2>WAAROM?</h2>
Verpakkingsmateriaal beschermt je archief en collecties tegen externe schadelijke invloeden zoals licht, luchtvervuiling en vocht. De kwaliteit van het verpakkingsmateriaal bepaalt in sterke mate de levensduur van je archief en collectie.
Omdat papier op termijn altijd te lijden heeft onder verzuring (te zien als vergeling en verbruining, in een later stadium ook een toenemende broosheid van het papier), dient over het algemeen zuurvrij materiaal te worden gebruikt. Dit vertraagt het verzuringsproces aanzienlijk.
Let wel, er zijn uitzonderingen! Blauwdrukken vereisen bv. opslag in inert materiaal. Ook foto’s, die het resultaat zijn van intense chemische processen, worden beter in inert materiaal bewaard. Een voorbeeld van inert plastic is polypropyleen zonder weekmakers.
Bij twijfel kan je steeds een gespecialiseerde organisatie contacteren.

<h2>HOE?</h2>
Zuurvrije archiefdozen en omslagen kan je bestellen bij het economaat van het Algemeen Rijksarchief, Ruisbroekstraat 2-6, 1000 Brussel (tel: 02/513.76.80; fax: 02/513.76.81; e-mail: economaat@arch.be).

Opgelet: het minimum voor een bestelling is 50 archiefdozen of 250 archiefomslagen.

Hieronder vind je een lijst van leveranciers van conservatie- en restauratiematerialen:
*Cami nv (Belgische verdeler van o.a. Stouls, zuurvrije balgenenveloppen, zuurvrije stofmappen)
*GMW (voorheen Gabi Kleindorfer, Duitse firma met materiaal voor papierbewaring en -restauratie)
*Jansen-Wijsmuller & Beuns (o.a. Melinexmappen van Secol, zuurvrije stofmappen, zuurvrij fotoarchiefpapier, fourflaps, melinexstrookjes)
*La Route du Papier (restauratiematerialen, Smoke Spons, zuurvrije materialen bijv. zijdepapier)
*Monochrom (o.a. verpakkingen voor fotomateriaal)
*Antalis (o.a. houtvrije enveloppen, houtvrij gegomd offset papier, zuurvrij karton, verdeler van o.a. Canson, bijv. barrièrepapier)
*Schrijen (o.a. zuurvrije fasedozen Pyxis)
*Eurolijsten (o.a. diverse soorten zuurvrij karton, lijsten en materiaal voor inlijsten)
*Schleiper (Antwerpen, Brussel, Gent, Hasselt; o.a. zuurvrije lijmen)
*Serac France (melinexmappen in verschillende afmetingen)
*Atlantis France (duur)
*Preservation Equipment (o.a. Smoke Spons)
*Veha Barneveld b.v. (o.a. zuurvrije archiefdozen)
*BCCM/IHEM Scientific Institute of Public Health (Brussel, schimmelonderzoek – mycology section, kiemgetalmetingen bij schimmelexplosie)
*'t Kaderke Inlijstatelier - Leopoldlei 9, 2220 Heist-op-den-Berg, 015 24 89 09 (professioneel inlijsten en inlijstmateriaal)
*Delcorde & Wilberz boekbinderijbenodigdheden - Sleeckxlaan 44, 1030 Schaarbeek, 02 242 74 00

Materiële bewaring van je fysiek archief

2020-09-07T20:59:18Z

Evibert:

[[Categorie: 4. Materieel bewaren]]
[[Categorie: Primaire Tools]]

Als je een archief en/of collectie(s) zodanig wil bewaren zodat de gegevens en informatie niet verloren gaan, is het van belang dit op een duurzame manier te doen. Verschillende types van documenten en objecten moeten ook op een verschillende manier worden bewaard. Archieven en collecties van kunstenaars en kunstenorganisaties bevatten immers vaak verschillende soorten materiaal zoals papier, textiel, hout, metaal en plastic. Dit zijn materialen die specifieke aandacht vereisen. Het correct verpakken van archiefstukken – of documenten is een essentieel onderdeel.
Ook voor je archief en/of collectie(s) geldt dat voorkomen beter is dan genezen. Ze worden meestal bewaard waar er plaats is en waar ze gemakkelijk toegankelijk zijn. Toch is het belangrijk dat je de risico's kent die eigen zijn aan de bewaarruimte. Door risico’s waar mogelijk uit te sluiten, beperk je de te voorziene schade.

<h2>HOE DOCUMENTEN, KRANTENKNIPSELS OF TEKENINGEN BEWAREN ?</h2>
Verwijder alle elementen die de documenten kunnen beschadigen, zoals paperclips, nietjes, elastieken, plastieken mapjes, ringmappen, ... maar ook overbodige papieren mappen, vloeipapier, …
De documenten die werden samengehouden met schadelijke materialen zoals paperclips, nietjes en elastieken moeten wel fysiek verbonden blijven. Gebruik daarvoor een groot vel (zuurvrij) papier (A3), vouw het dubbel en berg de documenten daarin op. Ringmappen vervang je door (zuurvrije) dozen.
Vooraleer je de oorspronkelijke verpakking verwijdert, controleer je of ze geen informatie bevat die nuttig kan zijn voor de beschrijving van de documenten. In dat geval, neem je deze gegevens over op de nieuwe verpakking.
Papier bewaar je bij voorkeur vlak in een kartonnen doos. Indien er niet genoeg ruimte is om grote formaten plat te bewaren, rol ze dan op. Vermijd in elk geval vouwen!
Wil je de papieren stukken labelen, doe dit dan met een zacht potlood op de rugzijde van het papier.

Meer info is beschikbaar via onderstaande links;

Boeken
*Depotwijzer, ''Boeken en boekbanden''
*FARO, ''Aflevering boeken en boekbanden''

Krantenknipsels
*Library of Congress, ''Preservation Measures for Newspapers''
*State Library of Victoria, Storing newspapers.
Papier (inclusief programma's, brochure)
*FARO, Aflevering Papier in Verzeker de bewaring.
*Gemeentearchief Rotterdam, Papier bewaren.
*Library of Congress, Handling, and Storage of Works on Paper.
*MOYSON, H. (RESONANT), Zorg dragen voor je archief. Leidraad voor beiaardiers, Leuven, 2012, 40.

<h2>WAT TE DOEN MET GROTE FORMATEN ?</h2>
*Grote papierformaten zoals affiches, tekeningen, lichtplannen, ... kan je bewaren in specifiek daarvoor ontwikkelde ladekasten (planladekast of tekeningkast). Zij bestaan tot A0+ formaat (1600mm x 841mm).Kies bij voorkeur voor metalen kasten met een poederlak coating die op hoge temperatuur is gedroogd.
Er kunnen meerdere papieren documenten bewaard worden in één lade, maar prop deze zeker niet te vol om te veel druk op de onderste documenten te vermijden.
*Hou er rekening mee dat de documenten vlot in en uit de kast moeten kunnen gehaald worden.
*Bewaar je stukken van verschillende formaten in één lade samen, leg dan de grootste documenten onderaan.
*Delicate documenten worden het beste nog eens extra in een (zuurvrije) omslag beschermd.

Planladekasten vind je onder meer bij:
*Bruynzeel Storage Systems, https://bruynzeel-storage.nl/archief/
*Magista, https://www.magista.com

Zuurvrije dozen en omslagen:
Wanneer de aankoop van ladekasten niet mogelijk of wenselijk is, dan kunnen zuurvrije prentendozen of omslagen een oplossing bieden.
In één omslag bewaar je beter niet meer dan 10 documenten.

Zuurvrije archiefdozen en omslagen vind je onder meer bij:
*Het Algemeen Rijksarchief, http://arch.be/
*CAMI https://www.cami-nv.com/
*JANSSEN WIJSMULLER https://www.jwb.nl/
*LA ROUTE DU PAPIER https://laroutedupapier.com/nl/welkom/

Meer info is beschikbaar via onderstaande links;
*Northeast Document Conservation Centre, Storage Solutions for Oversized Paper Artifacts.
*Provincie West-Vlaanderen, Provinciale Bibliotheek Tolhuis en Provinciale Archiefdienst West-Vlaanderen, Handleiding inventarisatie tekstaffiches WOI, West-Vlaanderen, 2013.

<h2>HOE FILM EN VIDEO BEWAREN ?</h2>
Bewaar audiovisueel materiaal rechtopstaand (zoals boeken op een boekenplank) in koele en stabiele omstandigheden. Een temperatuur van 18°C is geschikt voor zowel optische schijven als magnetische tapes.
Bewaar het materiaal steeds in hun doos. Zorg dat de dozen vrij van vuil en stof blijven.
Stapel nooit optische schijven op elkaar of verpak ze niet samen en vermijd dat ze tegen elkaar kunnen leunen.
Hou magnetische tapes uit de buurt van sterke magnetische velden zoals luidsprekers en andere beeldbuisschermen.
Hou de bewaarplaats vrij van stof en direct zonlicht.
Spoel magnetische tapes volledig terug vooraleer hem op te bergen en schakel de record tab uit om ongewenste uitwissing in de toekomst te vermijden.
Gebruik bij het labelen een stift met zachte punt. Bij optische schijven is het aan te raden om enkel te schrijven in de doorzichtige binnencirkel waar geen data worden opgeslagen.

Vermijd het gebruik van kleeflabels bij optische schijven.
Meer info is beschikbaar via onderstaande links:
*BOUDREZ, F., Magnetische dragers voor het archief, Antwerpen, 2002.
*FARO, 'Inhoud aflevering: Audiovisueel Materiaal', Verzeker De Bewaring, 2016.
*Gemeentearchief Rotterdam, Audio bewaren.
*Gemeentearchief Rotterdam, Films en video's bewaren.
*MOYSON, H. (RESONANT), Zorg dragen voor je archief. Leidraad voor beiaardiers, Leuven, 2012, 42.
*National Library of New Zealand, Sound Recordings.
*http://www.kenjedrager.be

<h2>HOE FOTO’S BEWAREN ?</h2>
Bewaar je foto's donker (vermijd licht), plat in dozen en vermijd lijm, fotoalbums, nietjes, elastiekjes, ...
Wil je een foto labelen, doe dit dan met een potlood achteraan op de foto.

Meer info is beschikbaar via onderstaande links:
*BOON, B. en LELOUP, G., Fotoarchief. Praktische aanbevelingen voor bewaring en beheer, Brussel, 2011 .
*Depotwijzer, Fotografisch materiaal.
*Foto Museum Antwerpen, E.H.B.O. voor uw foto’s, Antwerpen, 2005.
*Gemeentearchief Rotterdam, Foto's bewaren.
*MOYSON, H. (RESONANT), Zorg dragen voor je archief. Leidraad voor beiaardiers, Leuven, 2012, 40.
*National Library of New Zealand, Caring for your collections. Photographs.
*ROOSA, M. (Library of Congress), Care, handling, and storage of photographs, Washington, 2002.

<h2>HOE (GROTE) OBJECTEN BEWAREN ?</h2>
Naast het opbouwen van een archief, verzamel je als kunstenaar of organisatie ook objecten zoals props, hardware, werktuigen of maquettes. Het is belangrijk dit erfgoed ook in kaart te brengen en goed te beheren als afzonderlijke collecties.

Meer info is beschikbaar via onderstaande links:

Diverse materialen (Steen, Hout, Plastic …)
*FARO, Verzeker de Bewaring.

Maquettes
*VAN GOETHEM, J. en WALLEMACQ, S. (Koninklijke Muntschouwburg), Decormaquettes in het theater: van werkinstrument tot ontsluiting van cultureel erfgoed, 2013, Brussel.
*QUINTENS, P., De conservering en betekenis van de maquettecollectie van de KVS in het AMVB, in Arduin, 2 (december 2007), pp. 38-47.

Theaterpoppen
*KOCKELKOREN, G. (2010), Behoud de beheerte. Workshop behoud en beheer van theaterpoppen. Wat met 'stof' & plastics [PowerPoint slides].
*SMETS, L. (2010), Behoud en beheer van figurentheaterelementen. Hoe garandeer ik mijn figuren, rekwisieten, decors en documenten een lang leven? [PowerPoint slides].

Performance Props
*Borggreen, G. en Gade R. , Performing Archives/Archives of Performance (In Between States), 2013

<h2>HOE TEXTIEL BEWAREN ?</h2>
Bewaar je textiel plat in een doos of indien niet voldoende ruimte in opgerolde toestand (m.u.v. kostuums). Vermijd vouwen!
Berg geen vuil textiel op, dit trekt ongedierte aan.
Bescherm kostuums tegen direct zonlicht of ander sterk licht. Anders worden de vezels broos en breken ze af, en verdwijnen de kleuren.
Bewaar textiel nooit in een plastic hoes of zak zonder verluchting, plastic laat geen lucht door. Bij temperatuurwissel kan er binnenin condens ontstaan. Het vocht kan niet weg, waardoor er schimmel ontstaat die het weefsel kan beschadigen.
Rol kostuums op zuurvrije rollen of leg ze vlak wanneer er voldoende ruimte is. Dek steeds af of pak in. Vul vouwen op met rolletjes zijdepapier om breuken te voorkomen. Als je de kledingstukken aan kleerhangers of een kledingrek hangt, voorzie dan een degelijke ondersteuning voor elk stuk. Het rek of de kast moet ook voldoende ruim zijn zodat je kreuken en vouwen vermijdt.
Hang alle kostuums aan identieke kapstokken. Je zal verbaasd zijn hoeveel ruimte je hiermee wint!
Inpakken kan met proper gewassen oude witte katoenen lakens, zuurvrij papier of dozen of zuiver en ademend materiaal als Tyvek. Operahuis De Munt maakte een handig patroon om zelf een hoes uit Tyvek te maken. Dit kan je opvragen via contact@cemper.be.
Hou kasten stofvrij en zorg voor een regelmatige beweging in de kast. Eventuele aanwezige motjes worden gestoord en verplaatsen zich dan.
Hang cederhouten blokjes tussen de kostuums in plaats van mottenballen. Dit is goedkoper en milieuvriendelijk. In plaats van jaarlijks de blokjes te vervangen, kan je ze om de drie à vier maanden behandelen met een mix van ceder- en lavendelolie. Spelen in kostuums die lekker ruiken en niet naar mottenballen is aangenamer!
Stop bij het ontdekken van motten het textiel in een plastic zak, pers er zoveel mogelijk lucht uit en sluit goed af. Stop het vervolgens twee weken in de diepvries. Laat het daarna langzaam op temperatuur komen, neem de plastic zak onmiddellijk weg en laat verder gewoon opdrogen. Gebruik nooit een haardroger om het proces te versnellen!

Meer info:
*FARO, 'Inhoud aflevering: Textiel', Verzeker De Bewaring, 2016.
*Instituut Collectie Nederland, Opgeruimd staat netjes: liggend en opgerold, ICN-Informatie, 14, 2005.
*Net Nebraska, Saving Your Treasures: How To Fold & Roll Textiles For Storage.
*AUBAGNAC, G., CHAMPEAUX, A., CHEVALLIER, D., VILLA, A. [et al.], Réflexions sur la présentation de collection textiles, de costumes et d'uniformes, Lyon; Aix-en-Provence: *Association générale des conservateurs des collections publiques de France, Section Provence-Alpes-Côte d'Azur, 2006.
*BOERSMA, F., e.a., Preservation of textile collections, Londen, 2007.
*CORBIN, G., Les caoutchoucs dans les collections d'art contemporain. Identification et processus de dégradation. Recherche menée dans le
cadre d'une bourse attribuée par le CNAP et en collaboration avec le CICRP, 2010 - 2011.
*CORBIN, G., Recherche sur la conservation et la restauration de Foot Soldier (Godzilla) de Kenji Yanobe. Complétée d'une étude sur les mousses polyuréthanes souples, France: ESAA (mémoire), 2007.
*CORBIN, G., Recherche sur les altérations d’une couche peinte composée de latex, in CRBC, ed. ARAAFU, 2008.
*CORBIN, G.; COLOMBINI, A.; LEAL, V., Les matériaux en polyuréthane dans les oeuvres d’art: des fortunes diverses. Le cas de la sculpture «Foot Soldier» de Kenji Yanobe, in CeROArt revue électronique, n°2, 2008.
*GARCIN, E., Roméo et Juliette" de Jean Cocteau. Restauration du costume peint de Juliette, conçu par Jean Hugo, France: INP (mémoire), 2004. X, Conservation du patrimoine et des biens culturels, La Plaine-Saint-Denis: AFNOR, 2011.
*Instituut Collectie Nederland, Kostuumscollecties. Richtlijnen voor beheer en behoud, Amsterdam, 1999.
*QUINTENS, P., Een representatieve selectie theaterkostuums van het theatercollectief Dito’Dito, in Arduin, 9 (mei 2011), pp. 40-53.
Gebaseerd op tips van restauratrice Maria Springael en An De Mol, kostuumverantwoordelijke van NTGent.

Vlaggen
*Erfgoedcel CO7, ''Wat en hoe-boekje: Vlaggen'', Ieper, 2010, .
*Erfgoedcel WAASLAND, Verschillende bewaarwijzen voor vlaggen.

Materiële bewaring van je fysiek archief

2020-09-07T10:32:42Z

Evibert:

Als je een archief en/of collectie(s) zodanig wil bewaren zodat de gegevens en informatie niet verloren gaan, is het van belang dit op een duurzame manier te doen. Verschillende types van documenten en objecten moeten ook op een verschillende manier worden bewaard. Archieven en collecties van kunstenaars en kunstenorganisaties bevatten immers vaak verschillende soorten materiaal zoals papier, textiel, hout, metaal en plastic. Dit zijn materialen die specifieke aandacht vereisen. Het correct verpakken van archiefstukken – of documenten is een essentieel onderdeel.
Ook voor je archief en/of collectie(s) geldt dat voorkomen beter is dan genezen. Ze worden meestal bewaard waar er plaats is en waar ze gemakkelijk toegankelijk zijn. Toch is het belangrijk dat je de risico's kent die eigen zijn aan de bewaarruimte. Door risico’s waar mogelijk uit te sluiten, beperk je de te voorziene schade.

<h2>HOE DOCUMENTEN, KRANTENKNIPSELS OF TEKENINGEN BEWAREN ?</h2>
Verwijder alle elementen die de documenten kunnen beschadigen, zoals paperclips, nietjes, elastieken, plastieken mapjes, ringmappen, ... maar ook overbodige papieren mappen, vloeipapier, …
De documenten die werden samengehouden met schadelijke materialen zoals paperclips, nietjes en elastieken moeten wel fysiek verbonden blijven. Gebruik daarvoor een groot vel (zuurvrij) papier (A3), vouw het dubbel en berg de documenten daarin op. Ringmappen vervang je door (zuurvrije) dozen.
Vooraleer je de oorspronkelijke verpakking verwijdert, controleer je of ze geen informatie bevat die nuttig kan zijn voor de beschrijving van de documenten. In dat geval, neem je deze gegevens over op de nieuwe verpakking.
Papier bewaar je bij voorkeur vlak in een kartonnen doos. Indien er niet genoeg ruimte is om grote formaten plat te bewaren, rol ze dan op. Vermijd in elk geval vouwen!
Wil je de papieren stukken labelen, doe dit dan met een zacht potlood op de rugzijde van het papier.

Meer info is beschikbaar via onderstaande links;

Boeken
*Depotwijzer, ''Boeken en boekbanden''
*FARO, ''Aflevering boeken en boekbanden''

Krantenknipsels
*Library of Congress, ''Preservation Measures for Newspapers''
*State Library of Victoria, Storing newspapers.
Papier (inclusief programma's, brochure)
*FARO, Aflevering Papier in Verzeker de bewaring.
*Gemeentearchief Rotterdam, Papier bewaren.
*Library of Congress, Handling, and Storage of Works on Paper.
*MOYSON, H. (RESONANT), Zorg dragen voor je archief. Leidraad voor beiaardiers, Leuven, 2012, 40.

<h2>WAT TE DOEN MET GROTE FORMATEN ?</h2>
*Grote papierformaten zoals affiches, tekeningen, lichtplannen, ... kan je bewaren in specifiek daarvoor ontwikkelde ladekasten (planladekast of tekeningkast). Zij bestaan tot A0+ formaat (1600mm x 841mm).Kies bij voorkeur voor metalen kasten met een poederlak coating die op hoge temperatuur is gedroogd.
Er kunnen meerdere papieren documenten bewaard worden in één lade, maar prop deze zeker niet te vol om te veel druk op de onderste documenten te vermijden.
*Hou er rekening mee dat de documenten vlot in en uit de kast moeten kunnen gehaald worden.
*Bewaar je stukken van verschillende formaten in één lade samen, leg dan de grootste documenten onderaan.
*Delicate documenten worden het beste nog eens extra in een (zuurvrije) omslag beschermd.

Planladekasten vind je onder meer bij:
*Bruynzeel Storage Systems, https://bruynzeel-storage.nl/archief/
*Magista, https://www.magista.com

Zuurvrije dozen en omslagen:
Wanneer de aankoop van ladekasten niet mogelijk of wenselijk is, dan kunnen zuurvrije prentendozen of omslagen een oplossing bieden.
In één omslag bewaar je beter niet meer dan 10 documenten.

Zuurvrije archiefdozen en omslagen vind je onder meer bij:
*Het Algemeen Rijksarchief, http://arch.be/
*CAMI https://www.cami-nv.com/
*JANSSEN WIJSMULLER https://www.jwb.nl/
*LA ROUTE DU PAPIER https://laroutedupapier.com/nl/welkom/

Meer info is beschikbaar via onderstaande links;
*Northeast Document Conservation Centre, Storage Solutions for Oversized Paper Artifacts.
*Provincie West-Vlaanderen, Provinciale Bibliotheek Tolhuis en Provinciale Archiefdienst West-Vlaanderen, Handleiding inventarisatie tekstaffiches WOI, West-Vlaanderen, 2013.

<h2>HOE FILM EN VIDEO BEWAREN ?</h2>
Bewaar audiovisueel materiaal rechtopstaand (zoals boeken op een boekenplank) in koele en stabiele omstandigheden. Een temperatuur van 18°C is geschikt voor zowel optische schijven als magnetische tapes.
Bewaar het materiaal steeds in hun doos. Zorg dat de dozen vrij van vuil en stof blijven.
Stapel nooit optische schijven op elkaar of verpak ze niet samen en vermijd dat ze tegen elkaar kunnen leunen.
Hou magnetische tapes uit de buurt van sterke magnetische velden zoals luidsprekers en andere beeldbuisschermen.
Hou de bewaarplaats vrij van stof en direct zonlicht.
Spoel magnetische tapes volledig terug vooraleer hem op te bergen en schakel de record tab uit om ongewenste uitwissing in de toekomst te vermijden.
Gebruik bij het labelen een stift met zachte punt. Bij optische schijven is het aan te raden om enkel te schrijven in de doorzichtige binnencirkel waar geen data worden opgeslagen.

Vermijd het gebruik van kleeflabels bij optische schijven.
Meer info is beschikbaar via onderstaande links:
*BOUDREZ, F., Magnetische dragers voor het archief, Antwerpen, 2002.
*FARO, 'Inhoud aflevering: Audiovisueel Materiaal', Verzeker De Bewaring, 2016.
*Gemeentearchief Rotterdam, Audio bewaren.
*Gemeentearchief Rotterdam, Films en video's bewaren.
*MOYSON, H. (RESONANT), Zorg dragen voor je archief. Leidraad voor beiaardiers, Leuven, 2012, 42.
*National Library of New Zealand, Sound Recordings.
*http://www.kenjedrager.be

<h2>HOE FOTO’S BEWAREN ?</h2>
Bewaar je foto's donker (vermijd licht), plat in dozen en vermijd lijm, fotoalbums, nietjes, elastiekjes, ...
Wil je een foto labelen, doe dit dan met een potlood achteraan op de foto.

Meer info is beschikbaar via onderstaande links:
*BOON, B. en LELOUP, G., Fotoarchief. Praktische aanbevelingen voor bewaring en beheer, Brussel, 2011 .
*Depotwijzer, Fotografisch materiaal.
*Foto Museum Antwerpen, E.H.B.O. voor uw foto’s, Antwerpen, 2005.
*Gemeentearchief Rotterdam, Foto's bewaren.
*MOYSON, H. (RESONANT), Zorg dragen voor je archief. Leidraad voor beiaardiers, Leuven, 2012, 40.
*National Library of New Zealand, Caring for your collections. Photographs.
*ROOSA, M. (Library of Congress), Care, handling, and storage of photographs, Washington, 2002.

<h2>HOE (GROTE) OBJECTEN BEWAREN ?</h2>
Naast het opbouwen van een archief, verzamel je als kunstenaar of organisatie ook objecten zoals props, hardware, werktuigen of maquettes. Het is belangrijk dit erfgoed ook in kaart te brengen en goed te beheren als afzonderlijke collecties.

Meer info is beschikbaar via onderstaande links:

Diverse materialen (Steen, Hout, Plastic …)
*FARO, Verzeker de Bewaring.

Maquettes
*VAN GOETHEM, J. en WALLEMACQ, S. (Koninklijke Muntschouwburg), Decormaquettes in het theater: van werkinstrument tot ontsluiting van cultureel erfgoed, 2013, Brussel.
*QUINTENS, P., De conservering en betekenis van de maquettecollectie van de KVS in het AMVB, in Arduin, 2 (december 2007), pp. 38-47.

Theaterpoppen
*KOCKELKOREN, G. (2010), Behoud de beheerte. Workshop behoud en beheer van theaterpoppen. Wat met 'stof' & plastics [PowerPoint slides].
*SMETS, L. (2010), Behoud en beheer van figurentheaterelementen. Hoe garandeer ik mijn figuren, rekwisieten, decors en documenten een lang leven? [PowerPoint slides].

Performance Props
*Borggreen, G. en Gade R. , Performing Archives/Archives of Performance (In Between States), 2013

<h2>HOE TEXTIEL BEWAREN ?</h2>
Bewaar je textiel plat in een doos of indien niet voldoende ruimte in opgerolde toestand (m.u.v. kostuums). Vermijd vouwen!
Berg geen vuil textiel op, dit trekt ongedierte aan.
Bescherm kostuums tegen direct zonlicht of ander sterk licht. Anders worden de vezels broos en breken ze af, en verdwijnen de kleuren.
Bewaar textiel nooit in een plastic hoes of zak zonder verluchting, plastic laat geen lucht door. Bij temperatuurwissel kan er binnenin condens ontstaan. Het vocht kan niet weg, waardoor er schimmel ontstaat die het weefsel kan beschadigen.
Rol kostuums op zuurvrije rollen of leg ze vlak wanneer er voldoende ruimte is. Dek steeds af of pak in. Vul vouwen op met rolletjes zijdepapier om breuken te voorkomen. Als je de kledingstukken aan kleerhangers of een kledingrek hangt, voorzie dan een degelijke ondersteuning voor elk stuk. Het rek of de kast moet ook voldoende ruim zijn zodat je kreuken en vouwen vermijdt.
Hang alle kostuums aan identieke kapstokken. Je zal verbaasd zijn hoeveel ruimte je hiermee wint!
Inpakken kan met proper gewassen oude witte katoenen lakens, zuurvrij papier of dozen of zuiver en ademend materiaal als Tyvek. Operahuis De Munt maakte een handig patroon om zelf een hoes uit Tyvek te maken. Dit kan je opvragen via contact@cemper.be.
Hou kasten stofvrij en zorg voor een regelmatige beweging in de kast. Eventuele aanwezige motjes worden gestoord en verplaatsen zich dan.
Hang cederhouten blokjes tussen de kostuums in plaats van mottenballen. Dit is goedkoper en milieuvriendelijk. In plaats van jaarlijks de blokjes te vervangen, kan je ze om de drie à vier maanden behandelen met een mix van ceder- en lavendelolie. Spelen in kostuums die lekker ruiken en niet naar mottenballen is aangenamer!
Stop bij het ontdekken van motten het textiel in een plastic zak, pers er zoveel mogelijk lucht uit en sluit goed af. Stop het vervolgens twee weken in de diepvries. Laat het daarna langzaam op temperatuur komen, neem de plastic zak onmiddellijk weg en laat verder gewoon opdrogen. Gebruik nooit een haardroger om het proces te versnellen!

Meer info:
*FARO, 'Inhoud aflevering: Textiel', Verzeker De Bewaring, 2016.
*Instituut Collectie Nederland, Opgeruimd staat netjes: liggend en opgerold, ICN-Informatie, 14, 2005.
*Net Nebraska, Saving Your Treasures: How To Fold & Roll Textiles For Storage.
*AUBAGNAC, G., CHAMPEAUX, A., CHEVALLIER, D., VILLA, A. [et al.], Réflexions sur la présentation de collection textiles, de costumes et d'uniformes, Lyon; Aix-en-Provence: *Association générale des conservateurs des collections publiques de France, Section Provence-Alpes-Côte d'Azur, 2006.
*BOERSMA, F., e.a., Preservation of textile collections, Londen, 2007.
*CORBIN, G., Les caoutchoucs dans les collections d'art contemporain. Identification et processus de dégradation. Recherche menée dans le
cadre d'une bourse attribuée par le CNAP et en collaboration avec le CICRP, 2010 - 2011.
*CORBIN, G., Recherche sur la conservation et la restauration de Foot Soldier (Godzilla) de Kenji Yanobe. Complétée d'une étude sur les mousses polyuréthanes souples, France: ESAA (mémoire), 2007.
*CORBIN, G., Recherche sur les altérations d’une couche peinte composée de latex, in CRBC, ed. ARAAFU, 2008.
*CORBIN, G.; COLOMBINI, A.; LEAL, V., Les matériaux en polyuréthane dans les oeuvres d’art: des fortunes diverses. Le cas de la sculpture «Foot Soldier» de Kenji Yanobe, in CeROArt revue électronique, n°2, 2008.
*GARCIN, E., Roméo et Juliette" de Jean Cocteau. Restauration du costume peint de Juliette, conçu par Jean Hugo, France: INP (mémoire), 2004. X, Conservation du patrimoine et des biens culturels, La Plaine-Saint-Denis: AFNOR, 2011.
*Instituut Collectie Nederland, Kostuumscollecties. Richtlijnen voor beheer en behoud, Amsterdam, 1999.
*QUINTENS, P., Een representatieve selectie theaterkostuums van het theatercollectief Dito’Dito, in Arduin, 9 (mei 2011), pp. 40-53.
Gebaseerd op tips van restauratrice Maria Springael en An De Mol, kostuumverantwoordelijke van NTGent.

Vlaggen
*Erfgoedcel CO7, ''Wat en hoe-boekje: Vlaggen'', Ieper, 2010, .
*Erfgoedcel WAASLAND, Verschillende bewaarwijzen voor vlaggen.

Materiële bewaring van je fysiek archief

2020-09-07T10:32:01Z

Evibert: