Tracks - Gebruikersbijdragen [nl]

Waardebepaling/fr

2026-10-02T10:04:13Z

FuzzyBot: Bijgewerkt vanwege een nieuwe basisversie van de bronpagina

<languages /><blockquote>
Un aspect important d'une bonne gestion des archives ou collections est de savoir pourquoi vos documents ou pièces ont de la valeur. Plusieurs aspects jouent un rôle plus ou moins important dans la détermination de la valeur.<br>
Grâce à cet outil, vous apprendrez :
* Qu'est-ce que la détermination de la valeur ?
* Pourquoi est-il important de déterminer la valeur de vos documents ou pièces ?
* Quelle valeur peuvent avoir les pièces de vos archives ou collections ?
* Comment évaluer la valeur ?
</blockquote>

<div class="mw-translate-fuzzy">
L'évaluation consiste à déterminer la valeur d'un document, d'un ensemble de documents, d'un dossier ou d'un objet. Le choix entre la conservation et la destruction, puis l'application de ce choix, s'appelle la "sélection". Pour faire une bonne sélection de documents et d'objets, il faut d'abord connaître leur valeur et leur importance. [[File:Alles van waarde is weerloos - Lucebert - light artwork by Toni Burgering (cropped).jpg|thumb|Sandra Fauconnier, [https://creativecommons.org/licenses/by/2.0 CC BY 2.0], via Wikimedia Commons]]
</div>

Les documents et les objets peuvent avoir une valeur :
* d'usage ou une utilité pratique
* administrative
* juridique
* culturelle et historique
* patrimoniale
* en tant qu'outil de promotion
* émotionnelle
* symbolique
* esthétique
* économique
* artistique

Les points ci-dessous vous aideront à déterminer la valeur de (certaines parties de) vos archives et collections, ainsi qu'à décider si vous devez ou non conserver quelque chose (de manière permanente).

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Een inleiding tot waardebepaling binnen de muziek en podiumkunsten, vind je terug in de video [https://www.youtube.com/watch?v=bQLHMmfOfWc| Leren archiveren: Wat bewaar je wel en niet?] van CEMPER en Podiumkunst.net.
</div>

==Comment déterminer la valeur ?==
Répondez aux questions suivantes :
* Ces documents ou objets protègent-ils les droits légaux de votre organisation, de ses employés ou de ses successeurs légaux ?
* La perte du document ou de l'objet nuit-elle à une représentation fidèle de votre travail ? En d'autres termes, a-t-il une valeur historique pour vous ou votre organisation ?
* Le document ou l'objet a-t-il une valeur émotionnelle pour vous ou votre organisation ?

Vous répondez à ces questions une ou plusieurs fois par "oui" ? Si c'est le cas, le document ou l'objet peut faire l'objet d'une conservation temporaire ou permanente. Vous trouverez ci-dessous une liste indicative de ces documents ou objets.

===Qu'est-ce qui peut être conservé de façon permanente ?===
* Les documents ou objets représentatifs de la fondation, des objectifs et des méthodes de fonctionnement de l'organisation (ex. les rapports du conseil d'administration).
* Les documents ou objets qui protègent les droits légaux de votre organisation, de ses employés ou de ses successeurs (ex. le contrat de location du bâtiment ou les dossiers d'emploi concernant les droits à la retraite des employés, etc.).
* Les documents et objets importants pour une représentation correcte de votre travail artistique.
* Les documents et objets montrant les principales activités (ex. les plans d'action).
* Les documents et objets que l'organisation produit et conserve, qui sont essentiellement la raison d'être de l'organisation (ex. les dossiers de production).

<div class="mw-translate-fuzzy">
===Qu'est-ce qui peut être détruit ?===
* Les documents dont les délais légaux de conservation sont expirés.
* Tous les documents et objets de faible valeur administrative, juridique, artistique ou scientifique, qui ont perdu presque immédiatement leur importance pratique (ex. les offres spontanées de fournisseurs, les invitations à des réunions, les épreuves, etc.).
* Les documents qui peuvent être conservés ailleurs. Les revues spécialisées, par exemple, sont conservées par les bibliothèques (patrimoniales) et/ou l'organisation qui a publié les revues (spécialisées).
</div>

Attention : pour certains documents ou fichiers, vous devez conserver une copie physique et une copie numérique. Vous trouverez des informations à ce sujet dans la catégorie [[:Categorie:4. Materieel bewaren/fr|''Conservation matérielle'']].

===Les listes de sélection comme source d'inspiration===
Les listes de sélection (en néerlandais) ci-dessous, spécifiquement destinées aux organisations artistiques, peuvent peut-être vous inspirer.

<div class="mw-translate-fuzzy">
* [[:Bestand:VerbelenC_SelectielijstDienstDramaturgie.pdf|Verbelen, C., De kunst van het bewaren, vernietigen is de kunst - Hedendaags documentbeheer in de Vlaamse Opera. Richtlijnen en advies voor de dienst dramaturgie. Niet-gepubliceerde scriptie VUB, Brussel, 2010, pp. 170-203]].
* [[:Bestand:MichielsenE_SelectielijstTheater.pdf | Stadsarchief Antwerpen, Michielsen, E. Rapport: Theaterarchieven achter de schermen. Tussen bewaren en vernietigen, Antwerpen, 2004]]
</div>

<div class="mw-translate-fuzzy">
==Délais légaux de conservation==
Les ASBL, les indépendants et les SRL sont tenus de respecter les délais légaux de conservation. Vous trouverez une liste récapitulative (en néerlandais) des délais de conservation sur le site web des [https://www.vlaanderen.be/economie-en-ondernemen/boekhouding-en-fiscaliteit/hoe-lang-moet-ik-documenten-bewaren autorités flamandes].
</div>

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[https://www.cultuurloket.be/sites/default/files/2022-02/Wettelijke%20verplichtingen%20vzw.pdf Cultuurloket stelde een handig lijstje op met verplichtingen voor vzw’s]. Zoals je hierin kan zien, moet een vzw een intern verenigingsdossier opstellen en (permanent) bewaren. Dit bevat:
</div>

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
* Ledenregister
</div>

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
* Notulen van de algemene vergadering en het bestuursorgaan (ook de uitnodiging en agenda bewaar je best; hiermee kan je aantonen dat je deze organen tijdig hebt samengeroepen)
</div>

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
* Boekhoudkundige stukken:
** Begroting
** Dagboeken
** Inventaris
** Jaarrekening
</div>

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
* Jaarverslag (voor grotere vzw’s)
</div>

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
* Intern reglement (als je dit hebt; dat zou in de statuten moeten staan)
</div>

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
* [https://www.cultuurloket.be/kennisbank/administratieve-verplichtingen-van-je-organisatie/ubo-register UBO-register]
</div>

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Ook van documenten die je neerlegt bij de griffie van de ondernemingsrechtbank (zoals een oprichtingsakte en (wijzigingen van) statuten) bewaar je best zelf nog een kopie. Zo hoef je niet te vertrouwen op de goede werking van de griffie. Een lijstje van deze documenten kan je terugvinden in [https://www.sbb.be/nl/magazine/checklist-welke-documenten-moeten-vzws-verplicht-bijhouden deze checklist] onder ‘extern verenigingsdossier’.
</div>

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Verder ben je verplicht om boekhoudkundige bewijsstukken (zoals kassabonnetjes, rekeningen, facturen, bankuittreksels, huurcontracten ...) te bewaren [https://financien.belgium.be/nl/ondernemingen/vennootschapsbelasting/boekhouding#q2). voor 10 jaar]. Deze moet je kunnen voorleggen bij controle. Na 10 jaar kan je deze met een gerust hart weggooien. Let wel op: begrotingen, dagboeken en jaarrekeningen bewaar je (zoals hierboven vermeld werd) wel zolang de vzw bestaat.
</div>

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Voor personeelsdossiers en sociale documenten gelden meerdere regels. De Algemene Verordening Gegevensbescherming (bekend als AVG of GDPR) vereist dat je persoonsgegevens niet langer bijhoudt dan strikt noodzakelijk. Volgens de [https://www.gegevensbeschermingsautoriteit.be/burger/thema-s/privacy-op-de-werkplek/gegevens-van-de-werknemers/professioneel-dossier Gegevensbeschermingsautoriteit] is een periode van maximum vijf jaar nadat een medewerker uit dienst is getreden voldoende om een vlotte administratie te garanderen. Daarna mag het dossier verwijderd worden.
</div>

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Hierop gelden enkele uitzonderingen. Een werkgever is verplicht om het personeelsregister, speciale personeelsregister, de individuele rekening en eventuele bijlagen [https://werk.belgie.be/nl/themas/arbeidsreglementering/sociale-documenten/de-sociale-documenten vijf jaar] bij te houden. Onkostennota’s moet je, net als andere boekhoudkundige stukken, 10 jaar bijhouden. Ook (maandelijkse) loonfiches en fiscale fiches hou je 10 jaar bij: medewerkers moeten hun eigen fiches voor diezelfde termijn bijhouden. Jaarlijkse loonoverzichten hou je best bij tot aan het pensioen van de werknemer. Als je deze datum niet kent, hou de documenten dan 50 jaar bij. Een overzicht van bewaartermijnen voor personeelsdocumenten vind je op de [https://www.attentia.be/nl/blog/bewaartermijnen-personeelsdocumenten-gdpr/ website van sociaal secretariaat Attentia].
</div>

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Let op: neem deze lijst niet blindelings over, maar gebruik je gezond verstand. Maak voor jezelf uit of er eventueel nog documenten of objecten zijn die naast een juridische of administratieve waarde ook artistieke of cultuurhistorische waarde hebben.
</div>

==Contacter une organisation patrimoniale==
Vous ne savez pas si vous pouvez détruire certains documents et/ou objets ou si vous devez les conserver définitivement ? Prenez alors contact avec une organisation patrimoniale. Elle peut vous conseiller et vous aider à trouver d'autres personnes intéressées par certaines parties de vos archives et/ou collections (ex. votre bibliothèque).

==Noter ce que vous détruisez==
Enfin, lors de la destruction (de parties) de vos archives et collections, il est important de toujours dresser une liste (avec justifications) des documents et objets qui seront détruits. Sur base de cette liste, vous pourrez vérifier ultérieurement si tel ou tel document ou objet introuvable a été détruit délibérément ou s'il a été perdu. En outre, il convient de déterminer qui est responsable en dernier ressort de la décision de détruire des pièces d'archives et de collections.

[[Categorie: 3. Weggooien en bijhouden/fr‎]]
[[Categorie:Primaire Tools/fr]]

Waardebepaling/nl

2026-10-02T10:04:04Z

FuzzyBot: Bijgewerkt vanwege een nieuwe basisversie van de bronpagina

<languages /><blockquote>
Een belangrijk aspect van een goed archief- of collectiebeheer is weten waarom je documenten of stukken waardevol zijn. Er zijn verschillende aspecten die in meer of mindere mate meespelen bij de waardebepaling.<br>
In deze tool leer je het volgende:
* Wat is een waardebepaling?
* Waarom is het van belang om de waarde van je documenten of stukken te bepalen?
* Welke mogelijke waarde kunnen stukken uit je archief of collectie hebben?
* Hoe voer je een waardebepaling uit?
</blockquote>

Waardebepaling houdt in dat je nagaat wat de waarde is van een bepaald document, een reeks archiefstukken, een dossier of een object. Het proces van kiezen tussen bewaring en vernietiging en het vervolgens uitvoeren, heet 'selectie'. Om een goede selectie van documenten en objecten te kunnen maken, moet je eerst de waarde en het belang ervan kennen. [[File:Alles van waarde is weerloos - Lucebert - light artwork by Toni Burgering (cropped).jpg|thumb|Sandra Fauconnier, [https://creativecommons.org/licenses/by/2.0 CC BY 2.0], via Wikimedia Commons]]

Documenten en objecten hebben mogelijks een:
* gebruikswaarde of praktisch nut
* administratieve waarde
* juridische waarde
* cultuurhistorische waarde
* erfgoedwaarde
* waarde als promotie-instrument
* emotionele waarde
* symbolische waarde
* esthetische waarde
* economische waarde
* artistieke waarde

Onderstaande punten helpen je om de waarde van (onderdelen van) je archief en collectie(s) te bepalen en te beslissen of je iets al dan niet (permanent) zal bewaren.

Een inleiding tot waardebepaling binnen de muziek en podiumkunsten, vind je terug in de video [https://www.youtube.com/watch?v=bQLHMmfOfWc| Leren archiveren: Wat bewaar je wel en niet?] van CEMPER en Podiumkunst.net.

==Hoe bepaal je waarde?==
Beantwoord de volgende vragen:
* Beschermen deze documenten of objecten de wettelijke rechten van je organisatie, haar medewerkers of haar rechtsopvolgers?
* Bemoeilijkt het verlies van het document of object een correcte weergave van jouw werk? Heeft het m.a.w. een historische waarde voor jou of je organisatie?
* Heeft het document of object een emotionele waarde voor jou of je organisatie?

Is het antwoord één of meerdere keren 'ja'? Dan komt het document of object in aanmerking voor tijdelijke of permanente bewaring. Hieronder vind je een indicatieve lijst van dergelijke documenten of objecten.

===Wat komt in aanmerking voor permanente bewaring?===
* Documenten of objecten die representatief zijn voor de oprichting, de doelstellingen en werkwijze van de organisatie (zoals de verslagen van de raad van bestuur).
* Documenten of objecten die de wettelijke rechten van je organisatie, haar medewerkers of erfgenamen beschermen (zoals de huurovereenkomst van het gebouw of de tewerkstellingsgegevens in functie van de pensioenrechten van werknemers, ...).
* Documenten en objecten die belangrijk zijn voor een correcte beeldvorming van jouw artistieke werk.
* Documenten en objecten die de hoofdlijnen van de activiteiten weergeven (zoals beleidsplannen).
* Documenten en objecten die de organisatie produceert en bewaart, en die in essentie de reden van het bestaan van de organisatie vormen (zoals productiedossiers).

===Wat komt in aanmerking voor vernietiging?===
* Documenten waarvan de wettelijke bewaartermijnen voorbij zijn.
* Alle documenten en objecten met een geringe administratieve, juridische, artistieke of wetenschappelijke waarde, die bijna onmiddellijk hun praktisch belang verloren hebben (zoals niet gevraagde aanbiedingen van leveranciers, uitnodigingen voor vergaderingen, drukproeven, ...).
* Documenten die wellicht elders bewaard worden. Vaktijdschriften bijvoorbeeld worden bewaard door (erfgoed)bibliotheken en/of de organisatie die de (vak)tijdschriften heeeft uitgegeven.

Opgelet: van sommige documenten of bestanden heb je zowel een fysiek als een digitaal exemplaar. Hoe je hiermee omgaat, lees je in het onderdeel [[:Categorie:4. Materieel bewaren|''Materieel bewaren'']].

===Selectielijsten als inspiratie===
Misschien kunnen onderstaande selectielijsten, specifiek voor kunstenorganisaties, je wel inspireren.

* [[:Bestand:VerbelenC_SelectielijstDienstDramaturgie.pdf|Verbelen, C., De kunst van het bewaren, vernietigen is de kunst - Hedendaags documentbeheer in de Vlaamse Opera. Richtlijnen en advies voor de dienst dramaturgie. Niet-gepubliceerde scriptie VUB, Brussel, 2010, pp. 170-203]].
* [[:Bestand:MichielsenE_SelectielijstTheater.pdf | Stadsarchief Antwerpen, Michielsen, E. Rapport: Theaterarchieven achter de schermen. Tussen bewaren en vernietigen, Antwerpen, 2004]]
* [[:Bestand:Podiumkunst.net QuickStartGuideArchiveren.pdf|Oorburg, S. en Jansen, G. (Podiumkunst.net), Quick Start Guide - Bewaarlijst, 2024]]

==Wettelijke bewaartermijnen==
Organisaties met een vzw-structuur, zelfstandigen en vennootschappen zijn verplicht zich te houden aan de wettelijke bewaartermijnen. Dit zijn de minimale termijnen voor verschillende types documenten zoals vzw-documenten, boekhoudkundige bewijsstukken en loonfiches.

[https://www.cultuurloket.be/sites/default/files/2022-02/Wettelijke%20verplichtingen%20vzw.pdf Cultuurloket stelde een handig lijstje op met verplichtingen voor vzw’s]. Zoals je hierin kan zien, moet een vzw een intern verenigingsdossier opstellen en (permanent) bewaren. Dit bevat:

* Ledenregister

* Notulen van de algemene vergadering en het bestuursorgaan (ook de uitnodiging en agenda bewaar je best; hiermee kan je aantonen dat je deze organen tijdig hebt samengeroepen)

* Boekhoudkundige stukken:
** Begroting
** Dagboeken
** Inventaris
** Jaarrekening

* Jaarverslag (voor grotere vzw’s)

* Intern reglement (als je dit hebt; dat zou in de statuten moeten staan)

* [https://www.cultuurloket.be/kennisbank/administratieve-verplichtingen-van-je-organisatie/ubo-register UBO-register]

Ook van documenten die je neerlegt bij de griffie van de ondernemingsrechtbank (zoals een oprichtingsakte en (wijzigingen van) statuten) bewaar je best zelf nog een kopie. Zo hoef je niet te vertrouwen op de goede werking van de griffie. Een lijstje van deze documenten kan je terugvinden in [https://www.sbb.be/nl/magazine/checklist-welke-documenten-moeten-vzws-verplicht-bijhouden deze checklist] onder ‘extern verenigingsdossier’.

Verder ben je verplicht om boekhoudkundige bewijsstukken (zoals kassabonnetjes, rekeningen, facturen, bankuittreksels, huurcontracten ...) te bewaren [https://financien.belgium.be/nl/ondernemingen/vennootschapsbelasting/boekhouding#q2). voor 10 jaar]. Deze moet je kunnen voorleggen bij controle. Na 10 jaar kan je deze met een gerust hart weggooien. Let wel op: begrotingen, dagboeken en jaarrekeningen bewaar je (zoals hierboven vermeld werd) wel zolang de vzw bestaat.

Voor personeelsdossiers en sociale documenten gelden meerdere regels. De Algemene Verordening Gegevensbescherming (bekend als AVG of GDPR) vereist dat je persoonsgegevens niet langer bijhoudt dan strikt noodzakelijk. Volgens de [https://www.gegevensbeschermingsautoriteit.be/burger/thema-s/privacy-op-de-werkplek/gegevens-van-de-werknemers/professioneel-dossier Gegevensbeschermingsautoriteit] is een periode van maximum vijf jaar nadat een medewerker uit dienst is getreden voldoende om een vlotte administratie te garanderen. Daarna mag het dossier verwijderd worden.

Hierop gelden enkele uitzonderingen. Een werkgever is verplicht om het personeelsregister, speciale personeelsregister, de individuele rekening en eventuele bijlagen [https://werk.belgie.be/nl/themas/arbeidsreglementering/sociale-documenten/de-sociale-documenten vijf jaar] bij te houden. Onkostennota’s moet je, net als andere boekhoudkundige stukken, 10 jaar bijhouden. Ook (maandelijkse) loonfiches en fiscale fiches hou je 10 jaar bij: medewerkers moeten hun eigen fiches voor diezelfde termijn bijhouden. Jaarlijkse loonoverzichten hou je best bij tot aan het pensioen van de werknemer. Als je deze datum niet kent, hou de documenten dan 50 jaar bij. Een overzicht van bewaartermijnen voor personeelsdocumenten vind je op de [https://www.attentia.be/nl/blog/bewaartermijnen-personeelsdocumenten-gdpr/ website van sociaal secretariaat Attentia].

Let op: neem deze lijst niet blindelings over, maar gebruik je gezond verstand. Maak voor jezelf uit of er eventueel nog documenten of objecten zijn die naast een juridische of administratieve waarde ook artistieke of cultuurhistorische waarde hebben.

==Contacteer een erfgoedorganisatie==
Twijfel je of je bepaalde documenten en/of objecten kan vernietigen of net permanent zou bewaren? Neem dan contact op met een erfgoedorganisatie. Zij kunnen je raad geven en je ook helpen met zoeken naar andere geïnteresseerden voor bepaalde delen van je archief en/of je collectie (zoals bv. je bibliotheek).

==Noteer wat je vernietigt==
Tot slot is het bij de vernietiging van (delen van) het archief en de collectie belangrijk dat er steeds een overzicht (met verantwoording) wordt gemaakt van de documenten en objecten die vernietigd zullen worden. Op basis van die lijst kun je later nagaan of een bepaald document of object dat je niet terugvindt, bewust werd vernietigd of is zoekgeraakt. Spreek bovendien goed af wie de eindverantwoordelijke is voor elke beslissing om archief- en collectiestukken te vernietigen.

[[Categorie: 3. Weggooien en bijhouden‎]]
[[Categorie:Primaire Tools]]

Waardebepaling/en

2026-10-02T10:04:02Z

FuzzyBot: Bijgewerkt vanwege een nieuwe basisversie van de bronpagina

<languages /><blockquote>
A crucial aspect of good archive or collection management is understanding why your documents or items are valuable. Various factors play a role in valuation to a greater or lesser degree.<br>
In this article, you’ll learn:
* What is a valuation?
* Why is it important to determine the value of your documents or items?
* What possible value can items from your archive or collection have?
* How do you carry out a valuation?
</blockquote>

<div class="mw-translate-fuzzy">
Valuation entails checking the value of a particular document, dossier, object or series of archive items. The process of choosing whether to store or destroy this item, and then implementing this decision, is called ‘selection’. In order to make a good selection of documents and objects, you first need to know their value and significance. [[File:Alles van waarde is weerloos - Lucebert - light artwork by Toni Burgering (cropped).jpg|thumb|Sandra Fauconnier, [https://creativecommons.org/licenses/by/2.0 CC BY 2.0], via Wikimedia Commons]]
</div>

Documents and objects can have:
* practical use or value
* administrative value
* legal value
* cultural and historical value
* heritage value
* value as a promotional tool
* emotional value
* symbolic value
* aesthetic value
* economic value
* artistic value

The points below can help you determine the value of (parts of) your archive and collections, and decide whether you want to store something (permanently) or not.

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Een inleiding tot waardebepaling binnen de muziek en podiumkunsten, vind je terug in de video [https://www.youtube.com/watch?v=bQLHMmfOfWc| Leren archiveren: Wat bewaar je wel en niet?] van CEMPER en Podiumkunst.net.
</div>

==How do you determine the value?==
Answer the following questions:
* Do these documents or objects protect the legal rights of your organisation, its employees or legal successors?
* Would losing the document or object make it difficult to represent your work correctly? In other words, does it have any historical value for you or your organisation?
* Does the document or object have emotional value for you or your organisation?

If the answer to one or more of these questions is ‘yes’, the document or object qualifies for temporary or permanent storage. You can find an indicative list of such documents or objects below.

===What qualifies for permanent preservation?===
* Documents or objects that represent the organisation’s creation, objectives and working methods (such as reports from the board of directors);
* Documents or objects that protect your organisation’s legal rights, its employees or inheritors (such as a rental agreement for the building or employment details with regard to pension rights, etc);
* Documents and objects that are significant for representing your artistic work correctly;
* Documents and objects that outline the organisation’s activities (such as policy plans);
* Documents and objects produced and saved by the organisation, which are essentially the reason for its existence (such as production records).

<div class="mw-translate-fuzzy">
===What qualifies for permanent destruction?===
* Documents with expired legal retention periods;
* All documents and objects with low administrative, legal, artistic or scientific value, which lose their practical importance almost immediately (such as unsolicited offers from suppliers, invitations to meetings, printing proofs, etc);
* Documents that may be stored elsewhere. Professional journals, for example, are preserved by (heritage) libraries and/or the organisation that published them.
</div>

Note: some documents or files are available in both physical and digital form. Read how to handle this in the section [[:Categorie:4. Materieel bewaren|''Physical storage'']].

===Selection lists as inspiration===
The selection lists below, produced specifically for arts organisations, may well inspire you.

<div class="mw-translate-fuzzy">
* [[:Bestand:VerbelenC_SelectielijstDienstDramaturgie.pdf|Verbelen, C., De kunst van het bewaren, vernietigen is de kunst - Hedendaags documentbeheer in de Vlaamse Opera. Richtlijnen en advies voor de dienst dramaturgie. (The art of preservation or destruction is an art in itself - Contemporary document management in Flemish Opera. Guidelines and advice for the dramaturgy service). VUB unpublished thesis, Brussels, 2010, pp. 170-203]].
* [[:Bestand:MichielsenE_SelectielijstTheater.pdf | Antwerp Municipal Archive, Michielsen, E. Rapport: Theaterarchieven achter de schermen. Tussen bewaren en vernietigen, (Report: Theatre archives behind the scenes. Between storage and destruction), Antwerp, 2004]]
</div>

<div class="mw-translate-fuzzy">
Organisations with a non-profit organisation structure, self-employed people and private limited liability companies are all obliged to comply with legal retention periods. You can find a summary list of retention periods on the [https://www.vlaanderen.be/economie-en-ondernemen/boekhouding-en-fiscaliteit/hoe-lang-moet-ik-documenten-bewaren Flemish government] website.
</div>

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[https://www.cultuurloket.be/sites/default/files/2022-02/Wettelijke%20verplichtingen%20vzw.pdf Cultuurloket stelde een handig lijstje op met verplichtingen voor vzw’s]. Zoals je hierin kan zien, moet een vzw een intern verenigingsdossier opstellen en (permanent) bewaren. Dit bevat:
</div>

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
* Ledenregister
</div>

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
* Notulen van de algemene vergadering en het bestuursorgaan (ook de uitnodiging en agenda bewaar je best; hiermee kan je aantonen dat je deze organen tijdig hebt samengeroepen)
</div>

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
* Boekhoudkundige stukken:
** Begroting
** Dagboeken
** Inventaris
** Jaarrekening
</div>

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
* Jaarverslag (voor grotere vzw’s)
</div>

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
* Intern reglement (als je dit hebt; dat zou in de statuten moeten staan)
</div>

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
* [https://www.cultuurloket.be/kennisbank/administratieve-verplichtingen-van-je-organisatie/ubo-register UBO-register]
</div>

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Ook van documenten die je neerlegt bij de griffie van de ondernemingsrechtbank (zoals een oprichtingsakte en (wijzigingen van) statuten) bewaar je best zelf nog een kopie. Zo hoef je niet te vertrouwen op de goede werking van de griffie. Een lijstje van deze documenten kan je terugvinden in [https://www.sbb.be/nl/magazine/checklist-welke-documenten-moeten-vzws-verplicht-bijhouden deze checklist] onder ‘extern verenigingsdossier’.
</div>

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Verder ben je verplicht om boekhoudkundige bewijsstukken (zoals kassabonnetjes, rekeningen, facturen, bankuittreksels, huurcontracten ...) te bewaren [https://financien.belgium.be/nl/ondernemingen/vennootschapsbelasting/boekhouding#q2). voor 10 jaar]. Deze moet je kunnen voorleggen bij controle. Na 10 jaar kan je deze met een gerust hart weggooien. Let wel op: begrotingen, dagboeken en jaarrekeningen bewaar je (zoals hierboven vermeld werd) wel zolang de vzw bestaat.
</div>

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Voor personeelsdossiers en sociale documenten gelden meerdere regels. De Algemene Verordening Gegevensbescherming (bekend als AVG of GDPR) vereist dat je persoonsgegevens niet langer bijhoudt dan strikt noodzakelijk. Volgens de [https://www.gegevensbeschermingsautoriteit.be/burger/thema-s/privacy-op-de-werkplek/gegevens-van-de-werknemers/professioneel-dossier Gegevensbeschermingsautoriteit] is een periode van maximum vijf jaar nadat een medewerker uit dienst is getreden voldoende om een vlotte administratie te garanderen. Daarna mag het dossier verwijderd worden.
</div>

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Hierop gelden enkele uitzonderingen. Een werkgever is verplicht om het personeelsregister, speciale personeelsregister, de individuele rekening en eventuele bijlagen [https://werk.belgie.be/nl/themas/arbeidsreglementering/sociale-documenten/de-sociale-documenten vijf jaar] bij te houden. Onkostennota’s moet je, net als andere boekhoudkundige stukken, 10 jaar bijhouden. Ook (maandelijkse) loonfiches en fiscale fiches hou je 10 jaar bij: medewerkers moeten hun eigen fiches voor diezelfde termijn bijhouden. Jaarlijkse loonoverzichten hou je best bij tot aan het pensioen van de werknemer. Als je deze datum niet kent, hou de documenten dan 50 jaar bij. Een overzicht van bewaartermijnen voor personeelsdocumenten vind je op de [https://www.attentia.be/nl/blog/bewaartermijnen-personeelsdocumenten-gdpr/ website van sociaal secretariaat Attentia].
</div>

<div lang="nl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Let op: neem deze lijst niet blindelings over, maar gebruik je gezond verstand. Maak voor jezelf uit of er eventueel nog documenten of objecten zijn die naast een juridische of administratieve waarde ook artistieke of cultuurhistorische waarde hebben.
</div>

==Contact a heritage organisation==
If you are wondering whether to destroy certain documents and/or objects or store them permanently, please contact a heritage organisation. They can provide advice and help you look for other parties that may be interested in (certain parts of) your archive and/or collections (e.g. your book collection).

==Make a note of what you destroy==
Finally, when destroying (parts of) your archive and collections, it’s important to keep an overview (with accountability) of the documents and objects in question. This means you can check at a later date whether a particular document or object, which you cannot find, has been destroyed intentionally or is simply missing. It’s also important to agree who is ultimately responsible for every decision to destroy archive and collection items.

[[Categorie: 3. Weggooien en bijhouden/en]]
[[Categorie:Primaire Tools/en]]

Translations:Waardebepaling/15/nl

2026-10-02T10:03:59Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

[[Categorie: 3. Weggooien en bijhouden‎]]
[[Categorie:Primaire Tools]]

Translations:Waardebepaling/14/nl

2026-10-02T10:03:59Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

==Noteer wat je vernietigt==
Tot slot is het bij de vernietiging van (delen van) het archief en de collectie belangrijk dat er steeds een overzicht (met verantwoording) wordt gemaakt van de documenten en objecten die vernietigd zullen worden. Op basis van die lijst kun je later nagaan of een bepaald document of object dat je niet terugvindt, bewust werd vernietigd of is zoekgeraakt. Spreek bovendien goed af wie de eindverantwoordelijke is voor elke beslissing om archief- en collectiestukken te vernietigen.

Translations:Waardebepaling/13/nl

2026-10-02T10:03:59Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

==Contacteer een erfgoedorganisatie==
Twijfel je of je bepaalde documenten en/of objecten kan vernietigen of net permanent zou bewaren? Neem dan contact op met een erfgoedorganisatie. Zij kunnen je raad geven en je ook helpen met zoeken naar andere geïnteresseerden voor bepaalde delen van je archief en/of je collectie (zoals bv. je bibliotheek).

Translations:Waardebepaling/30/nl

2026-10-02T10:03:59Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

Let op: neem deze lijst niet blindelings over, maar gebruik je gezond verstand. Maak voor jezelf uit of er eventueel nog documenten of objecten zijn die naast een juridische of administratieve waarde ook artistieke of cultuurhistorische waarde hebben.

Translations:Waardebepaling/29/nl

2026-10-02T10:03:59Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

Hierop gelden enkele uitzonderingen. Een werkgever is verplicht om het personeelsregister, speciale personeelsregister, de individuele rekening en eventuele bijlagen [https://werk.belgie.be/nl/themas/arbeidsreglementering/sociale-documenten/de-sociale-documenten vijf jaar] bij te houden. Onkostennota’s moet je, net als andere boekhoudkundige stukken, 10 jaar bijhouden. Ook (maandelijkse) loonfiches en fiscale fiches hou je 10 jaar bij: medewerkers moeten hun eigen fiches voor diezelfde termijn bijhouden. Jaarlijkse loonoverzichten hou je best bij tot aan het pensioen van de werknemer. Als je deze datum niet kent, hou de documenten dan 50 jaar bij. Een overzicht van bewaartermijnen voor personeelsdocumenten vind je op de [https://www.attentia.be/nl/blog/bewaartermijnen-personeelsdocumenten-gdpr/ website van sociaal secretariaat Attentia].

Translations:Waardebepaling/28/nl

2026-10-02T10:03:59Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

Voor personeelsdossiers en sociale documenten gelden meerdere regels. De Algemene Verordening Gegevensbescherming (bekend als AVG of GDPR) vereist dat je persoonsgegevens niet langer bijhoudt dan strikt noodzakelijk. Volgens de [https://www.gegevensbeschermingsautoriteit.be/burger/thema-s/privacy-op-de-werkplek/gegevens-van-de-werknemers/professioneel-dossier Gegevensbeschermingsautoriteit] is een periode van maximum vijf jaar nadat een medewerker uit dienst is getreden voldoende om een vlotte administratie te garanderen. Daarna mag het dossier verwijderd worden.

Translations:Waardebepaling/27/nl

2026-10-02T10:03:59Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

Verder ben je verplicht om boekhoudkundige bewijsstukken (zoals kassabonnetjes, rekeningen, facturen, bankuittreksels, huurcontracten ...) te bewaren [https://financien.belgium.be/nl/ondernemingen/vennootschapsbelasting/boekhouding#q2). voor 10 jaar]. Deze moet je kunnen voorleggen bij controle. Na 10 jaar kan je deze met een gerust hart weggooien. Let wel op: begrotingen, dagboeken en jaarrekeningen bewaar je (zoals hierboven vermeld werd) wel zolang de vzw bestaat.

Translations:Waardebepaling/26/nl

2026-10-02T10:03:59Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

Ook van documenten die je neerlegt bij de griffie van de ondernemingsrechtbank (zoals een oprichtingsakte en (wijzigingen van) statuten) bewaar je best zelf nog een kopie. Zo hoef je niet te vertrouwen op de goede werking van de griffie. Een lijstje van deze documenten kan je terugvinden in [https://www.sbb.be/nl/magazine/checklist-welke-documenten-moeten-vzws-verplicht-bijhouden deze checklist] onder ‘extern verenigingsdossier’.

Translations:Waardebepaling/25/nl

2026-10-02T10:03:59Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

* [https://www.cultuurloket.be/kennisbank/administratieve-verplichtingen-van-je-organisatie/ubo-register UBO-register]

Translations:Waardebepaling/24/nl

2026-10-02T10:03:59Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

* Intern reglement (als je dit hebt; dat zou in de statuten moeten staan)

Translations:Waardebepaling/23/nl

2026-10-02T10:03:59Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

* Jaarverslag (voor grotere vzw’s)

Translations:Waardebepaling/22/nl

2026-10-02T10:03:59Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

* Boekhoudkundige stukken:
** Begroting
** Dagboeken
** Inventaris
** Jaarrekening

Translations:Waardebepaling/21/nl

2026-10-02T10:03:59Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

* Notulen van de algemene vergadering en het bestuursorgaan (ook de uitnodiging en agenda bewaar je best; hiermee kan je aantonen dat je deze organen tijdig hebt samengeroepen)

Translations:Waardebepaling/20/nl

2026-10-02T10:03:59Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

* Ledenregister

Translations:Waardebepaling/19/nl

2026-10-02T10:03:59Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

[https://www.cultuurloket.be/sites/default/files/2022-02/Wettelijke%20verplichtingen%20vzw.pdf Cultuurloket stelde een handig lijstje op met verplichtingen voor vzw’s]. Zoals je hierin kan zien, moet een vzw een intern verenigingsdossier opstellen en (permanent) bewaren. Dit bevat:

Translations:Waardebepaling/11/nl

2026-10-02T10:03:59Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

==Wettelijke bewaartermijnen==
Organisaties met een vzw-structuur, zelfstandigen en vennootschappen zijn verplicht zich te houden aan de wettelijke bewaartermijnen. Dit zijn de minimale termijnen voor verschillende types documenten zoals vzw-documenten, boekhoudkundige bewijsstukken en loonfiches.

Translations:Waardebepaling/10/nl

2026-10-02T10:03:59Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

* [[:Bestand:VerbelenC_SelectielijstDienstDramaturgie.pdf|Verbelen, C., De kunst van het bewaren, vernietigen is de kunst - Hedendaags documentbeheer in de Vlaamse Opera. Richtlijnen en advies voor de dienst dramaturgie. Niet-gepubliceerde scriptie VUB, Brussel, 2010, pp. 170-203]].
* [[:Bestand:MichielsenE_SelectielijstTheater.pdf | Stadsarchief Antwerpen, Michielsen, E. Rapport: Theaterarchieven achter de schermen. Tussen bewaren en vernietigen, Antwerpen, 2004]]
* [[:Bestand:Podiumkunst.net QuickStartGuideArchiveren.pdf|Oorburg, S. en Jansen, G. (Podiumkunst.net), Quick Start Guide - Bewaarlijst, 2024]]

Translations:Waardebepaling/9/nl

2026-10-02T10:03:59Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

===Selectielijsten als inspiratie===
Misschien kunnen onderstaande selectielijsten, specifiek voor kunstenorganisaties, je wel inspireren.

Translations:Waardebepaling/8/nl

2026-10-02T10:03:59Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

Opgelet: van sommige documenten of bestanden heb je zowel een fysiek als een digitaal exemplaar. Hoe je hiermee omgaat, lees je in het onderdeel [[:Categorie:4. Materieel bewaren|''Materieel bewaren'']].

Translations:Waardebepaling/7/nl

2026-10-02T10:03:59Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

===Wat komt in aanmerking voor vernietiging?===
* Documenten waarvan de wettelijke bewaartermijnen voorbij zijn.
* Alle documenten en objecten met een geringe administratieve, juridische, artistieke of wetenschappelijke waarde, die bijna onmiddellijk hun praktisch belang verloren hebben (zoals niet gevraagde aanbiedingen van leveranciers, uitnodigingen voor vergaderingen, drukproeven, ...).
* Documenten die wellicht elders bewaard worden. Vaktijdschriften bijvoorbeeld worden bewaard door (erfgoed)bibliotheken en/of de organisatie die de (vak)tijdschriften heeeft uitgegeven.

Translations:Waardebepaling/6/nl

2026-10-02T10:03:59Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

===Wat komt in aanmerking voor permanente bewaring?===
* Documenten of objecten die representatief zijn voor de oprichting, de doelstellingen en werkwijze van de organisatie (zoals de verslagen van de raad van bestuur).
* Documenten of objecten die de wettelijke rechten van je organisatie, haar medewerkers of erfgenamen beschermen (zoals de huurovereenkomst van het gebouw of de tewerkstellingsgegevens in functie van de pensioenrechten van werknemers, ...).
* Documenten en objecten die belangrijk zijn voor een correcte beeldvorming van jouw artistieke werk.
* Documenten en objecten die de hoofdlijnen van de activiteiten weergeven (zoals beleidsplannen).
* Documenten en objecten die de organisatie produceert en bewaart, en die in essentie de reden van het bestaan van de organisatie vormen (zoals productiedossiers).

Translations:Waardebepaling/5/nl

2026-10-02T10:03:59Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

Is het antwoord één of meerdere keren 'ja'? Dan komt het document of object in aanmerking voor tijdelijke of permanente bewaring. Hieronder vind je een indicatieve lijst van dergelijke documenten of objecten.

Translations:Waardebepaling/4/nl

2026-10-02T10:03:59Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

==Hoe bepaal je waarde?==
Beantwoord de volgende vragen:
* Beschermen deze documenten of objecten de wettelijke rechten van je organisatie, haar medewerkers of haar rechtsopvolgers?
* Bemoeilijkt het verlies van het document of object een correcte weergave van jouw werk? Heeft het m.a.w. een historische waarde voor jou of je organisatie?
* Heeft het document of object een emotionele waarde voor jou of je organisatie?

Translations:Waardebepaling/18/nl

2026-10-02T10:03:59Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

Een inleiding tot waardebepaling binnen de muziek en podiumkunsten, vind je terug in de video [https://www.youtube.com/watch?v=bQLHMmfOfWc| Leren archiveren: Wat bewaar je wel en niet?] van CEMPER en Podiumkunst.net.

Translations:Waardebepaling/3/nl

2026-10-02T10:03:59Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

Onderstaande punten helpen je om de waarde van (onderdelen van) je archief en collectie(s) te bepalen en te beslissen of je iets al dan niet (permanent) zal bewaren.

Translations:Waardebepaling/2/nl

2026-10-02T10:03:59Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

Documenten en objecten hebben mogelijks een:
* gebruikswaarde of praktisch nut
* administratieve waarde
* juridische waarde
* cultuurhistorische waarde
* erfgoedwaarde
* waarde als promotie-instrument
* emotionele waarde
* symbolische waarde
* esthetische waarde
* economische waarde
* artistieke waarde

Translations:Waardebepaling/1/nl

2026-10-02T10:03:59Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

Waardebepaling houdt in dat je nagaat wat de waarde is van een bepaald document, een reeks archiefstukken, een dossier of een object. Het proces van kiezen tussen bewaring en vernietiging en het vervolgens uitvoeren, heet 'selectie'. Om een goede selectie van documenten en objecten te kunnen maken, moet je eerst de waarde en het belang ervan kennen. [[File:Alles van waarde is weerloos - Lucebert - light artwork by Toni Burgering (cropped).jpg|thumb|Sandra Fauconnier, [https://creativecommons.org/licenses/by/2.0 CC BY 2.0], via Wikimedia Commons]]

Translations:Waardebepaling/16/nl

2026-10-02T10:03:59Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

<blockquote>
Een belangrijk aspect van een goed archief- of collectiebeheer is weten waarom je documenten of stukken waardevol zijn. Er zijn verschillende aspecten die in meer of mindere mate meespelen bij de waardebepaling.<br>
In deze tool leer je het volgende:
* Wat is een waardebepaling?
* Waarom is het van belang om de waarde van je documenten of stukken te bepalen?
* Welke mogelijke waarde kunnen stukken uit je archief of collectie hebben?
* Hoe voer je een waardebepaling uit?
</blockquote>

Translations:Waardebepaling/Page display title/nl

2026-10-02T10:03:59Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

Waardebepaling

Z33: een praktijkvoorbeeld van strategische digitale transformatie in de kunstensector/nl

2026-10-02T10:01:29Z

FuzzyBot: Bijgewerkt vanwege een nieuwe basisversie van de bronpagina

<languages />Z33 is een huis voor actuele kunst, design en architectuur waar het tijdelijke en het experimentele
centraal staan. In die context kan archiveren gemakkelijk een randfenomeen lijken. Iets voor later. Iets
voor als er tijd is. Toch is precies in dat vluchtige karakter van het werk de noodzaak tot archivering
bijzonder scherp. Want wie werkt met tijdelijke tentoonstellingen, wisselende samenwerkingen en
projectmatige productie, bouwt voortdurend aan iets nieuws, zonder altijd de tijd te kunnen nemen
om te documenteren wat geweest is. En precies daarin ligt soms een gevaar. Bij Z33 groeide de
voorbije jaren het besef dat archiefzorg een noodzaak is. Niet om het verleden te bewaren als
monument, maar om het heden te kunnen begrijpen en de toekomst structureel te ondersteunen.
Die omslag begon met een analyse van de eigen werking. Wat wordt waar bewaard? Wie beslist
over mappenstructuren? Wat gebeurt er als iemand vertrekt? En hoe voorkomen we dat waardevolle
informatie verloren gaat in de wirwar van desktops, drives en gedeelde folders?

[[Bestand:Z33 archief c Frederic Busscher.jpg|miniatuur|(c) Frederic Busscher]]

De conclusie was helder: het bestaande digitale archief was versnipperd, deels onzichtbaar en
onvoldoende afgestemd op de realiteit van de werking. Maar belangrijker nog was het inzicht dat
archivering niet alleen over structuur en technologie gaat, maar ook over cultuur en gedrag.

Z33 besloot het thema archiefzorg niet enkel technisch aan te pakken, maar het te integreren in een
breder traject van digitale transformatie. Samen met een tijdelijke projectmedewerker digitale
archivering werd een intensief traject opgestart dat vertrok vanuit een gedeelde visie. Archivering
werd gedefinieerd als een actief werkinstrument dat de artistieke, zakelijke en educatieve werking
ondersteunt, verbindingen mogelijk maakt tussen teams en zelfs bijdraagt aan de professionele
uitstraling van de organisatie. Deze visie werd verankerd in drie strategische pijlers: helderheid,
toegankelijkheid en duurzaamheid.

Helderheid betekende het ontwikkelen van een centrale mappenstructuur die intuïtief werkt voor alle
medewerkers. Niet als een top-down opgelegd systeem, maar als een gedeeld kader gebaseerd op
de reële workflows binnen de organisatie. Toegankelijkheid kreeg vorm via afspraken rond
toegangsbeheer, verantwoordelijkheden en rollen, met bijzondere aandacht voor tijdelijke
medewerkers en externe partners. Duurzaamheid werd benaderd als een combinatie van technische
veiligheid, zoals de overstap naar een cloudomgeving via SharePoint, én organisatorische
verankering, onder meer door opleiding, sensibilisering en Trash Days.

Cruciaal in dit hele proces was de aansluiting bij de basiszorgrichtlijnen van TRACKS. Die gaven niet
alleen richting aan de inhoudelijke keuzes, maar boden ook een taal om het belang van archiefzorg
intern te verankeren en extern te communiceren. TRACKS fungeerde als toetssteen én als
legitimatie.

De implementatie van het nieuwe archiefbeleid verliep in fases. Eerst werd de centrale server
geherstructureerd, vervolgens werd een protocol voor naamgeving en documentering ontwikkeld en
getest op recente werkjaren. Daarna volgden opleidingen en interne coachingtrajecten, met
specifieke aandacht voor de noden van individuele medewerkers en teams. De migratie naar
SharePoint werd voorbereid als een volgende stap, waarbij het archief niet louter werd verplaatst,
maar fundamenteel herdacht.

Binnen Z33 werd tijdens het traject rond digitale transformatie al snel duidelijk dat het klassieke
onderscheid tussen “werkdocumenten” en “archief” niet meer volstond. In een organisatie waar
samenwerking dynamisch verloopt, waar projecten vaak iteratief worden opgebouwd, en waar
digitale bestanden voortdurend in beweging zijn, is er zelden een scherp moment waarop een
document klaar is om naar het archief te verhuizen. Die realiteit vroeg om een herdefiniëring van wat
archiveren voor ons betekent.

Z33 kiest er bewust voor om niet langer te spreken over archiveren in de enge zin van het woord,
maar over het documenteren van werkprocessen. Daarmee verschuift de focus van ‘bewaren wat
afgerond is’ naar ‘zichtbaar maken hoe we werken’. Deze benadering erkent dat veel documenten in
de culturele sector niet bedoeld zijn als eindproducten, maar als tussentijdse dragers van kennis,
overleg, reflectie of productie. Documenteren is dus geen eindpunt, maar een continue praktijk die
mee evolueert met het werk zelf. Door het werkproces zelf te documenteren, ontstaan er trouwens
twee voordelen. Enerzijds ontstaat er meer transparantie: teamleden, tijdelijke collega’s of opvolgers
kunnen vlot terugvinden hoe beslissingen tot stand kwamen, wat er al gedaan is, en welke stappen
nog moeten volgen. Anderzijds draagt het bij aan institutioneel geheugen: het zorgt ervoor dat
kennis, zelfs als die informeel of impliciet is, niet verloren gaat wanneer projecten worden afgerond.

De knip tussen actieve werkdocumenten en archief is er dus nog steeds, maar ze is minder binair.
Het digitale archief wordt eerder gezien als een levend geheugen, waarin documenten in
verschillende fasen kunnen bestaan. Sommige documenten zijn gearchiveerd omdat ze beleidsmatig
of juridisch belangrijk zijn, andere blijven ‘werkend’ omdat ze doorlopend geraadpleegd of
aangepast worden. De mappenstructuur en het protocol van Z33 houden expliciet rekening met dit
spanningsveld. Deze keuze vraagt ook om nieuwe omgangsvormen. Bestanden worden niet zomaar
gearchiveerd omdat ze ‘af’ zijn, maar omdat ze betekenisvol zijn binnen een werkproces. Dat
betekent ook dat we leren benoemen wat we bewaren en waarom, en dat die redenering deel
uitmaakt van het werk zelf. Medewerkers worden aangespoord om reflectief om te gaan met hun
digitale sporen: wat heeft waarde voor een collega, voor de organisatie, of voor later hergebruik?
Wat draagt bij aan collectief geheugen?

Zo schuift Z33 geleidelijk op van een archief als statische opslag naar een dynamisch instrument voor
werk- en leerprocessen. In die benadering is archiveren niet langer iets wat pas gebeurt na het werk,
maar iets wat in het werk verweven zit. Het hernoemen van archiveren naar documenteren van
werkprocessen is dan ook geen semantisch detail, maar een strategische keuze die vertrekt vanuit de
realiteit van artistieke, educatieve en organisatorische praktijken.

Wat dit traject bijzonder maakt, is de manier waarop archiefzorg werd benaderd als een collectief
leerproces. Niet vanuit een streven naar perfectie, maar vanuit het idee van gedeeld eigenaarschap.
Digitale archivering werd niet gezien als een bijkomende taak voor een enkeling, maar als een
gedeelde verantwoordelijkheid die alleen kan slagen als ze gedragen wordt door het hele team.
Deze benadering maakte het mogelijk om weerstand te erkennen, tijd te nemen voor dialoog, en
oplossingen te vinden die zowel technisch robuust als menselijk haalbaar zijn.

Digitale archiefzorg is niet enkel een administratieve verplichting, maar ook een kans om als
organisatie te groeien. Door te investeren in duidelijke structuren en gedragen protocollen, ontstaat
ruimte om het artistieke werk te versterken, de interne samenwerking te verbeteren en de
institutionele continuïteit te waarborgen. Het archief wordt zo geen eindpunt, maar een vertrekpunt.
Geen opslagplaats, maar een dynamisch geheugen.

''Auteur'': Frederic Busscher (Z33)
[[Categorie:Praktijkvoorbeelden]]

Translations:Z33: een praktijkvoorbeeld van strategische digitale transformatie in de kunstensector/14/nl

2026-10-02T10:01:20Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

''Auteur'': Frederic Busscher (Z33)
[[Categorie:Praktijkvoorbeelden]]

Translations:Z33: een praktijkvoorbeeld van strategische digitale transformatie in de kunstensector/13/nl

2026-10-02T10:01:20Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

Digitale archiefzorg is niet enkel een administratieve verplichting, maar ook een kans om als
organisatie te groeien. Door te investeren in duidelijke structuren en gedragen protocollen, ontstaat
ruimte om het artistieke werk te versterken, de interne samenwerking te verbeteren en de
institutionele continuïteit te waarborgen. Het archief wordt zo geen eindpunt, maar een vertrekpunt.
Geen opslagplaats, maar een dynamisch geheugen.

Translations:Z33: een praktijkvoorbeeld van strategische digitale transformatie in de kunstensector/12/nl

2026-10-02T10:01:20Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

Wat dit traject bijzonder maakt, is de manier waarop archiefzorg werd benaderd als een collectief
leerproces. Niet vanuit een streven naar perfectie, maar vanuit het idee van gedeeld eigenaarschap.
Digitale archivering werd niet gezien als een bijkomende taak voor een enkeling, maar als een
gedeelde verantwoordelijkheid die alleen kan slagen als ze gedragen wordt door het hele team.
Deze benadering maakte het mogelijk om weerstand te erkennen, tijd te nemen voor dialoog, en
oplossingen te vinden die zowel technisch robuust als menselijk haalbaar zijn.

Translations:Z33: een praktijkvoorbeeld van strategische digitale transformatie in de kunstensector/11/nl

2026-10-02T10:01:20Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

Zo schuift Z33 geleidelijk op van een archief als statische opslag naar een dynamisch instrument voor
werk- en leerprocessen. In die benadering is archiveren niet langer iets wat pas gebeurt na het werk,
maar iets wat in het werk verweven zit. Het hernoemen van archiveren naar documenteren van
werkprocessen is dan ook geen semantisch detail, maar een strategische keuze die vertrekt vanuit de
realiteit van artistieke, educatieve en organisatorische praktijken.

Translations:Z33: een praktijkvoorbeeld van strategische digitale transformatie in de kunstensector/10/nl

2026-10-02T10:01:20Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

De knip tussen actieve werkdocumenten en archief is er dus nog steeds, maar ze is minder binair.
Het digitale archief wordt eerder gezien als een levend geheugen, waarin documenten in
verschillende fasen kunnen bestaan. Sommige documenten zijn gearchiveerd omdat ze beleidsmatig
of juridisch belangrijk zijn, andere blijven ‘werkend’ omdat ze doorlopend geraadpleegd of
aangepast worden. De mappenstructuur en het protocol van Z33 houden expliciet rekening met dit
spanningsveld. Deze keuze vraagt ook om nieuwe omgangsvormen. Bestanden worden niet zomaar
gearchiveerd omdat ze ‘af’ zijn, maar omdat ze betekenisvol zijn binnen een werkproces. Dat
betekent ook dat we leren benoemen wat we bewaren en waarom, en dat die redenering deel
uitmaakt van het werk zelf. Medewerkers worden aangespoord om reflectief om te gaan met hun
digitale sporen: wat heeft waarde voor een collega, voor de organisatie, of voor later hergebruik?
Wat draagt bij aan collectief geheugen?

Translations:Z33: een praktijkvoorbeeld van strategische digitale transformatie in de kunstensector/9/nl

2026-10-02T10:01:20Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

Z33 kiest er bewust voor om niet langer te spreken over archiveren in de enge zin van het woord,
maar over het documenteren van werkprocessen. Daarmee verschuift de focus van ‘bewaren wat
afgerond is’ naar ‘zichtbaar maken hoe we werken’. Deze benadering erkent dat veel documenten in
de culturele sector niet bedoeld zijn als eindproducten, maar als tussentijdse dragers van kennis,
overleg, reflectie of productie. Documenteren is dus geen eindpunt, maar een continue praktijk die
mee evolueert met het werk zelf. Door het werkproces zelf te documenteren, ontstaan er trouwens
twee voordelen. Enerzijds ontstaat er meer transparantie: teamleden, tijdelijke collega’s of opvolgers
kunnen vlot terugvinden hoe beslissingen tot stand kwamen, wat er al gedaan is, en welke stappen
nog moeten volgen. Anderzijds draagt het bij aan institutioneel geheugen: het zorgt ervoor dat
kennis, zelfs als die informeel of impliciet is, niet verloren gaat wanneer projecten worden afgerond.

Translations:Z33: een praktijkvoorbeeld van strategische digitale transformatie in de kunstensector/8/nl

2026-10-02T10:01:20Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

Binnen Z33 werd tijdens het traject rond digitale transformatie al snel duidelijk dat het klassieke
onderscheid tussen “werkdocumenten” en “archief” niet meer volstond. In een organisatie waar
samenwerking dynamisch verloopt, waar projecten vaak iteratief worden opgebouwd, en waar
digitale bestanden voortdurend in beweging zijn, is er zelden een scherp moment waarop een
document klaar is om naar het archief te verhuizen. Die realiteit vroeg om een herdefiniëring van wat
archiveren voor ons betekent.

Translations:Z33: een praktijkvoorbeeld van strategische digitale transformatie in de kunstensector/7/nl

2026-10-02T10:01:20Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

De implementatie van het nieuwe archiefbeleid verliep in fases. Eerst werd de centrale server
geherstructureerd, vervolgens werd een protocol voor naamgeving en documentering ontwikkeld en
getest op recente werkjaren. Daarna volgden opleidingen en interne coachingtrajecten, met
specifieke aandacht voor de noden van individuele medewerkers en teams. De migratie naar
SharePoint werd voorbereid als een volgende stap, waarbij het archief niet louter werd verplaatst,
maar fundamenteel herdacht.

Translations:Z33: een praktijkvoorbeeld van strategische digitale transformatie in de kunstensector/6/nl

2026-10-02T10:01:20Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

Cruciaal in dit hele proces was de aansluiting bij de basiszorgrichtlijnen van TRACKS. Die gaven niet
alleen richting aan de inhoudelijke keuzes, maar boden ook een taal om het belang van archiefzorg
intern te verankeren en extern te communiceren. TRACKS fungeerde als toetssteen én als
legitimatie.

Translations:Z33: een praktijkvoorbeeld van strategische digitale transformatie in de kunstensector/5/nl

2026-10-02T10:01:20Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

Helderheid betekende het ontwikkelen van een centrale mappenstructuur die intuïtief werkt voor alle
medewerkers. Niet als een top-down opgelegd systeem, maar als een gedeeld kader gebaseerd op
de reële workflows binnen de organisatie. Toegankelijkheid kreeg vorm via afspraken rond
toegangsbeheer, verantwoordelijkheden en rollen, met bijzondere aandacht voor tijdelijke
medewerkers en externe partners. Duurzaamheid werd benaderd als een combinatie van technische
veiligheid, zoals de overstap naar een cloudomgeving via SharePoint, én organisatorische
verankering, onder meer door opleiding, sensibilisering en Trash Days.

Translations:Z33: een praktijkvoorbeeld van strategische digitale transformatie in de kunstensector/4/nl

2026-10-02T10:01:20Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

Z33 besloot het thema archiefzorg niet enkel technisch aan te pakken, maar het te integreren in een
breder traject van digitale transformatie. Samen met een tijdelijke projectmedewerker digitale
archivering werd een intensief traject opgestart dat vertrok vanuit een gedeelde visie. Archivering
werd gedefinieerd als een actief werkinstrument dat de artistieke, zakelijke en educatieve werking
ondersteunt, verbindingen mogelijk maakt tussen teams en zelfs bijdraagt aan de professionele
uitstraling van de organisatie. Deze visie werd verankerd in drie strategische pijlers: helderheid,
toegankelijkheid en duurzaamheid.

Translations:Z33: een praktijkvoorbeeld van strategische digitale transformatie in de kunstensector/3/nl

2026-10-02T10:01:20Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

De conclusie was helder: het bestaande digitale archief was versnipperd, deels onzichtbaar en
onvoldoende afgestemd op de realiteit van de werking. Maar belangrijker nog was het inzicht dat
archivering niet alleen over structuur en technologie gaat, maar ook over cultuur en gedrag.

Translations:Z33: een praktijkvoorbeeld van strategische digitale transformatie in de kunstensector/2/nl

2026-10-02T10:01:20Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

[[Bestand:Z33 archief c Frederic Busscher.jpg|miniatuur|(c) Frederic Busscher]]

Translations:Z33: een praktijkvoorbeeld van strategische digitale transformatie in de kunstensector/1/nl

2026-10-02T10:01:20Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

Z33 is een huis voor actuele kunst, design en architectuur waar het tijdelijke en het experimentele
centraal staan. In die context kan archiveren gemakkelijk een randfenomeen lijken. Iets voor later. Iets
voor als er tijd is. Toch is precies in dat vluchtige karakter van het werk de noodzaak tot archivering
bijzonder scherp. Want wie werkt met tijdelijke tentoonstellingen, wisselende samenwerkingen en
projectmatige productie, bouwt voortdurend aan iets nieuws, zonder altijd de tijd te kunnen nemen
om te documenteren wat geweest is. En precies daarin ligt soms een gevaar. Bij Z33 groeide de
voorbije jaren het besef dat archiefzorg een noodzaak is. Niet om het verleden te bewaren als
monument, maar om het heden te kunnen begrijpen en de toekomst structureel te ondersteunen.
Die omslag begon met een analyse van de eigen werking. Wat wordt waar bewaard? Wie beslist
over mappenstructuren? Wat gebeurt er als iemand vertrekt? En hoe voorkomen we dat waardevolle
informatie verloren gaat in de wirwar van desktops, drives en gedeelde folders?

Translations:Z33: een praktijkvoorbeeld van strategische digitale transformatie in de kunstensector/Page display title/nl

2026-10-02T10:01:20Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

Z33: een praktijkvoorbeeld van strategische digitale transformatie in de kunstensector

Welke rechten kunnen op archiefstukken rusten?/nl

2026-10-02T09:59:52Z

FuzzyBot: Bijgewerkt vanwege een nieuwe basisversie van de bronpagina

<languages />In een artistiek creatieproces ontstaat doorgaans auteursrechtelijke bescherming op wat gecreëerd wordt. Het materiaal dat als archief wordt bijgehouden kan bijgevolg ook auteursrechtelijk beschermd zijn. Het is immers een neerslag van dat creatieve, artistieke proces. Als iemand dat materiaal (nu of later) wil tonen of hergebruiken, is het dus belangrijk om te weten wanneer welke rechten ontstaan en wie de rechthebbenden zijn. Het beste moment om dit goed te documenteren is het moment waarop het archief ontstaat. Dan kunnen immers het vlotste duidelijke afspraken worden gemaakt.

[[Bestand:P1810156 VIAA.jpg|miniatuur|(c) Huis Van Alijn]]
De tool [[Soorten rechten]] biedt een overzicht van welke rechten allemaal kunnen spelen in het archief van een kunstenaar of kunstenorganisatie. Deze tool vertrekt van verschillende soorten documenten die kunnen ontstaan en geeft aan wanneer bepaalde aandacht voor auteursrechten wenselijk is. Ter ondersteuning is ook een overzicht in tabelvorm.
[[Bestand:20260626_Welke_Rechten_In_Archiefmateriaal_Overzicht.pdf|links|miniatuur]]

Voor alle documenten in je archief of collectie waar rechten op rusten stelt zich de vraag hoe je die rechten documenteert. Je documentatie is namelijk de sleutel tot kennis over rechtenstatus en rechthebbenden wanneer een vraag naar (intern of extern) hergebruik zich stelt. Grosso modo zijn er twee manieren: ofwel in/op/bij het document zelf, ofwel in een centraal overzichtsdocument. Sommige fysieke archiefstukken (bv. een partituur, een fotoafdruk, ...) kunnen een duidelijk opschrift hebben. Bij andere materialen (bv. een audiovisuele opname of een decorstuk) is dat minder vanzelfsprekend. Een goede documentatie is dus van belang. Dat kan aan de hand van een overzichtsdocument, dat je bv. kan maken per artistieke productie en in de mappenstructuur bij die productie kan bewaren. Soms worden bij creatie van nieuw materiaal (bv. composities, opnames voor radio of televisie, ...) vermogensrechten of naburige rechten contractueel overgedragen aan een opdrachtgever of een producent. Documenteer elke rechtenoverdracht nauwkeurig in je mappenstructuur door er contracten en e-mails met bewijswaarde op te slaan.

== Partituren ==

=== Nieuw gecreëerde partituur ===
{| class="wikitable"
|+
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|componist, arrangeur, tekstschrijver
|}
[[Bestand:Music Sheet, Mozart's Alla Turca.jpg|miniatuur|Schiller12, [https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 CC BY-SA 4.0], via Wikimedia Commons]]
'''Mogelijke reeds bestaande rechten''': Indien de nieuwe partituur gebruik maakt van reeds bestaande tekst, kan deze tekst nog auteursrechtelijk beschermd zijn. Indien de nieuwe partituur een bewerking is van een reeds bestaande partituur, kan de oorspronkelijke partituur nog auteursrechtelijk beschermd zijn. Indien componisten, arrangeurs of tekstschrijvers hun vermogensrechten hebben overgedragen aan de uitgever van de partituur, kan de uitoefening van het auteursrecht ook bij de producent van een partituur liggen.

=== Aangekochte partituur ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De partituur is een neerslag van het originele creatieve werk van componisten, arrangeurs en tekstschrijvers. Hun werk is tot 70 jaar na hun overlijden auteursrechtelijk beschermd. De bescherming op de partituur als geheel vervalt dus pas op het moment dat de langstlevende rechthebbende meer dan 70 jaar is overleden. Indien componisten, arrangeurs of tekstschrijvers hun vermogensrechten hebben overgedragen aan de uitgever van de partituur, kan de uitoefening van het auteursrecht ook bij de producent van een partituur liggen.

'''Opmerking:''' Zowel bij nieuw gecreëerde als bestaande partituren kunnen extra aantekeningen op partituren relevant zijn vanuit archiefoogpunt.

== Muziekopnames ==

=== Opname van nieuwe gecreëerde muziek voor een productie ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|componist, arrangeur, tekstschrijver
|-
|naburig recht
|uitvoerders: zangers, muzikanten
|}

=== Bestaande muziekopname gebruikt in een productie ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De gebruikte opname kan nog zowel door het auteursrecht (componist, arrangeur, tekstschrijver) als door naburige rechten (uitvoerders, producent) beschermd zijn en mag in dat geval niet zonder toestemming en licentieovereenkomst in een productie gebruikt worden of in een archiefcontext publiek gemaakt worden.

=== Audiocaptatie van concert ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' naburige rechten van uitvoerders zoals zangers en muzikanten. Indien het gaat om een captatie door een radio-omroep of een andere producent heeft ook die producent een naburige recht. Dit duurt tot 50 jaar na opname en indien publiek bekendgemaakt tot 70 jaar na de eerste publieke bekendmaking.

=== Uitgebrachte concert- of studio-opname ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|naburig recht
|uitvoerders (zangers, muzikanten) en producent (bv. platenlabel)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De uitgevoerde muziek kan nog beschermd zijn door het auteursrecht (componist, arrangeur, tekstschrijver). Zowel voor een publieke uitvoering als voor het verspreiden van een opname van die uitvoering zijn aparte toestemmingen nodig.

== Beeldende kunst ==
Het originele, creatieve, scheppende werk van een beeldend kunstenaar is auteursrechtelijk beschermd. Dat geldt ook voor voorbereidend werk zoals tekeningen, schetsen, ... Ook foto's van kunstwerken kunnen auteursrechtelijk beschermd zijn. Wanneer een foto op de achtergrond een kunstwerk bevat maar het kunstwerk duidelijk niet het hoofdonderwerp van de foto is, wordt de rechtenstatus van het kunstwerk in beeld niet als relevant beschouwd voor de rechtenstatus voor de foto. Die kan uiteraard wel beschermd zijn door auteursrecht van de fotograaf.

=== Beeldend kunstwerk ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|beeldend kunstenaar
|}
[[Bestand:Afbraak van de Waterhalle in Brugge, circa 1787 - circa 1789, Groeningemuseum, 0040668000.jpg|miniatuur|Afbraak van de Waterhalle in Brugge, circa 1787 - circa 1789, Groeningemuseum, publiek domein.]]

=== Foto van beeldend kunstwerk (2D) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde kunstwerk nog auteursrechtelijk beschermd is, werkt die bescherming ook door wanneer het kunstwerk wordt gefotografeerd. Op een getrouwe fotografische reproductie van een 2D-kunstwerk kan een fotograaf geen nieuw auteursrecht claimen.
[[Bestand:Anoniem, heiligenbeeld Sint-Gerardus van Brogne, tweede helft 15de eeuw, hout - anoniem - Het Stadsmus - 1.jpg|miniatuur|Anoniem, heiligenbeeld Sint-Gerardus van Brogne, tweede helft 15de eeuw, hout - anoniem - Het Stadsmus. Foto: Cedric Verhelst, CC0.]]

=== Foto van beeldend kunstwerk (3D) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf (indien voldoende origineel/creatief)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde kunstwerk nog auteursrechtelijk beschermd is, werkt die bescherming ook door wanneer het kunstwerk wordt gefotografeerd.

'''Opmerking:''' Wanneer een werk door meerdere kunstenaars samen is gemaakt, zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende kunstenaar.

== Scenografie ==
Het auteursrecht is een intellectueel eigendomsrecht. Het beschermt dus de artistieke schepping, niet de uitvoering ervan. In het domein van de scenografie is dat een belangrijk onderscheid. Zo zal de uitvoering van decors, kostuums, maskers, poppen, ... niet in aanmerking komen voor auteursrechtelijke bescherming, maar het ontwerp ervan wel.

=== Kostuums, decorstukken, poppen, maskers en figuren ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper(s)
|}
[[Bestand:Twee kostuumstudies, RP-T-1964-114.jpg|miniatuur]]

=== Schetsen van kostuum- en decorontwerp ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|kostuum-/decorontwerper die schets maakte
|}

=== Lichtplannen ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
Tenzij kan worden aangetoond dat een lichtontwerp een originele artistieke creatie is, bevat een lichtplan doorgaans te weinig creativiteit en originaliteit in zich om voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking te komen.

=== Maquettes (i.f.v. decor of architectuur) ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper(s)
|}
'''Opmerking:''' Wanneer een werk door meerdere kunstenaars samen is gemaakt, zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende kunstenaar.

== Architectuur ==
Zie ook hierboven (maquettes)

=== Architectuurplan ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|architect of architectenbureau
|}

=== Foto van een gebouw ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien het gefotografeerde gebouw nog auteursrechtelijk beschermd is (omdat de architect nog geen 70 jaar is overleden), werkt die bescherming ook door wanneer het gebouw wordt gefotografeerd.

'''Opmerking:''' De auteursrechtelijke uitzondering van de panoramavrijheid staat wel toe dat auteursrechtelijk beschermde werken die permanent zichtbaar zijn vanaf de publieke ruimte zonder toestemming gefotografeerd mogen worden zolang het gebruik van de foto's de normale economische exploitatie van het onderliggende werk niet in het gedrang brengt. Een foto maken van de gevel van een gebouw vanaf de openbare weg is dus toegestaan zonder toestemming van de architect.

== Theaterteksten ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|tekstschrijver(s)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' Indien de theatertekst een bewerking of vertaling is van een reeds bestaande tekst, rust er mogelijk nog auteursrechtelijke bescherming op de originele tekst.

'''Opmerking:''' Wanneer een tekst door meerdere auteurs samen is gemaakt zijn er ook meerdere auteursrechthebbenden. Er rust dan auteursrechtelijke bescherming op het werk tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende auteur.

== Dansnotatie ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|choreograaf
|}
[[Bestand:Zorn Cachucha.jpg|miniatuur|Voorbeeld van 19e-eeuwse dansnotatie]]
'''Opmerking:''' Dit scenario gaat er van uit dat de choreograaf die de choreografie bedenkt ook diegene is die instaat voor de dansnotatie.

== Notities doorheen het artistieke creatieproces ==
Heel wat dramaturgen, acteurs, regisseurs, ... werken met notitieboekjes of -schriftjes waarin ze het artistieke werkproces documenteren. Dit kan uiteraard ook een digitale vorm aannemen.
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|auteur van de notities
|}
[[Bestand:Performande de Paul Maheke lors du Kunstenfestivaldesarts, 2018.png|miniatuur|Paul Maheke op het Kunstenfestivaldesarts, 2018. Foto: Juliana Samato, [https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 CC BY-SA 4.0], via Wikimedia Commons.]]

== Foto's van concerten, podiumproducties en repetities ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|fotograaf
|-
|recht op afbeelding
|geportretteerde(n)
|}
'''Opmerking:''' Bij publieke opvoeringen valt het recht op afbeelding van afgebeelde artiesten onder impliciete toestemming. Bij repetities is dat niet het geval.

== Audiovisuele captaties en trailers van concerten, podiumproducties en repetities ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|videast
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op uitgevoerde tekst, muziek, choreografie en/of op getoonde video/film + naburig recht van uitvoerders (zangers, acteurs, dansers, muzikanten). Indien het gaat om een captatie door een televisieomroep of een andere audiovisuele producent heeft ook die producent een naburige recht. Dit duurt tot 50 jaar na opname en indien publiek bekendgemaakt tot 50 jaar na de eerste publieke bekendmaking.

'''Opmerking:''' Er ontstaat enkel auteursrecht voor de videast indien er sprake is van creatieve keuzes (bv. door montage van verschillende camerastandpunten). Eéncameracaptaties genereren dus geen nieuwe auteursrechtelijke bescherming.

== Communicatiemateriaal ==

=== Communicatieteksten en persberichten ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|interne medewerker
|}
[[Bestand:Archive-ugent-be-B243A86A-0A85-11E3-81F7-7CEB97481370 DS-2.jpg|miniatuur]]

=== Promotionele flyers/affiches ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|ontwerper flyer/affiche (indien voldoende origineel/creatief)
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op eventuele reeds bestaande visuele elementen die in een affiche gebruikt worden (bv. foto, tekening, ...)

=== Programmaboekjes ===
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|tekstschrijvers, vertalers, makers van visuele elementen, fotografen
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' auteursrecht op eventuele vooraf bestaande elementen die in programmaboekje worden overgenomen (teksten, foto's, ...)

'''Opmerking:''' Werknemers kunnen hun vermogensrechten overdragen aan de werkgever via een clausule in de arbeidsovereenkomst. Dit biedt de organisatie meer vrijheid en juridische zekerheid om het auteursrechtelijk materiaal blijvend te gebruiken.

== Persmappen ==
Heel wat kunstenorganisaties en kunstenaars verzamelen persartikels die over hen en hun werk zijn verschenen. Het is strikt genomen geen archiefmateriaal, maar zegt wel iets over de receptie van het artistieke werk.
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|n.v.t.
|n.v.t.
|}
'''Mogelijke reeds bestaande rechten:''' De auteurs van persartikels hebben auteursrecht op hun artikels. Soms is hun vermogensrecht overgedragen aan de uitgever van de publicatie. De auteursrechtelijke bescherming geldt tot 70 jaar na het overlijden van de auteur. Dit verhindert op zich niet dat kunstenaars en kunstenorganisaties persartikels verzamelen en analoog of digitaal bijhouden. Om dit materiaal publiek te maken is wel toestemming nodig.

== Ontwerp van website en huisstijl ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|webdesigner(s), huisstijlontwerper(s)
|}
'''Opmerking:''' Auteursrechtelijke bescherming treedt enkel op voor zover er sprake is van voldoende originaliteit/creativiteit. De betrokken personen kunnen hun vermogensrechten hebben overgedragen aan hun werkgever.

== Nieuwe software in functie van artistieke productie ==
{| class="wikitable"
!Welk nieuw recht?
!Mogelijke rechthebbende(n)
|-
|auteursrecht
|softwareontwikkelaar(s) (intern of extern)
|}
'''Opmerking:''' Wanneer iemand nieuwe software schrijft voor een artistieke productie, is die software op zich ook auteursrechtelijk beschermd. Een contractuele overdracht van vermogensrechten is mogelijk. Met werknemers kan dit eventueel via een clausule in de arbeidsovereenkomst. Met externe softwareontwikkelaars dient dit expliciet te worden opgenomen in de overeenkomst waarop de opdracht betrekking heeft.

== Aanvullingen ==
Heb je suggesties voor aanvullingen op deze lijst of extra vragen naar aanleiding van deze tool? Contacteer ons dan via het [https://www.projecttracks.be/contact contactformulier].

[[Categorie:7. Rechten]]

Translations:Welke rechten kunnen op archiefstukken rusten?/43/nl

2026-10-02T09:59:47Z

FuzzyBot: Nieuwe versie geïmporteerd uit externe bron

[[Categorie:7. Rechten]]